Kara za niezłożenie PIT w terminie

2023-05-12 Aktualizacja: 2026-03-18

30 kwietnia 2026 r. upływa termin na rozliczenie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2025 rok. Zdarzają się jednak sytuacje, w których podatnicy z różnych powodów spóźniają się ze złożeniem zeznania podatkowego w ustawowym terminie. Jakie są konsekwencje za nieterminowe złożenie deklaracji podatkowej za 2025 rok?

Spis treści:

• Kogo dotyczy składanie deklaracji podatkowej?
• Do kiedy należało złożyć zeznanie podatkowe?
• Kara za niezłożenie deklaracji PIT w terminie
• Wykroczenie skarbowe
• Kary za przestępstwa skarbowe
• Korekta deklaracji podatkowej
• Czy można złożyć PIT po terminie?
• Czynny żal, czyli jak uniknąć kary za nieterminowe złożenie deklaracji podatkowej?
• Kara za niezłożenie rocznego zeznania podatkowego – kto nie może skorzystać z czynnego żalu?
• FAQ – najczęściej zadawane pytania o spóźnione rozliczenie PIT

Kogo dotyczy składanie deklaracji podatkowej?

Deklarację PIT składamy po to, aby poinformować urząd skarbowy o osiągniętych w danym roku podatkowym przychodach oraz dochodach lub poniesionych stratach. Obowiązek ten dotyczy osób, które w danym roku podatkowym osiągnęły przychody podlegające opodatkowaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od tego, czy pochodzą one z umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło, najmu, działalności gospodarczej czy emerytury.

Dotyczy to także osób, które w 2025 roku osiągnęły dochód niższy niż kwota wolna od podatku, która wynosi 30 000 zł. W wielu przypadkach również one powinny złożyć zeznanie podatkowe, nawet jeśli ostatecznie podatek do zapłaty wynosi 0 zł.

Do kiedy należało złożyć zeznanie podatkowe?

O jakich datach muszą pamiętać polscy podatnicy? Zeznanie podatkowe za 2025 rok należy złożyć do 30 kwietnia 2026 r. Zasadniczo termin ten przypada 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Jeżeli ostatni dzień terminu przypada w dzień ustawowo wolny od pracy lub w sobotę, termin ulega przesunięciu na następny dzień roboczy.

Kara za niezłożenie deklaracji PIT w terminie

Kary za nierozliczenie PIT-u reguluje Kodeks Karny Skarbowy. Niezłożenie rocznego zeznania podatkowego w terminie może stanowić czyn zabroniony na podstawie przepisów Kodeksu karnego skarbowego. W szczególności w sytuacji, gdy podatnik nie ujawnia właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania i naraża podatek na uszczuplenie, zastosowanie może mieć art. 54 Kodeksu karnego skarbowego.

Co wpływa na wysokość i rodzaj kary za niezłożenie deklaracji podatkowej w terminie? Rodzaj odpowiedzialności karnej skarbowej zależy przede wszystkim od wysokości uszczuplenia podatku. Jeżeli kwota uszczuplenia nie przekracza pięciokrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę, czyn jest traktowany jako wykroczenie skarbowe, za które trzeba zapłacić mandat (często taki sam, jak kwota przeterminowanego podatku). Jeżeli jednak zaległość jest wyższa, to taki czyn jest kwalifikowany jako przestępstwo skarbowe. W 2026 r. granica pomiędzy wykroczeniem skarbowym a przestępstwem skarbowym wynosi pięciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przy minimalnym wynagrodzeniu w wysokości 4 806 zł od 1 stycznia 2026 r. próg ten wynosi 24 030 zł.

Przy wymierzaniu kary organ podatkowy lub sąd bierze pod uwagę m.in. stopień społecznej szkodliwości czynu, okoliczności jego popełnienia oraz sytuację majątkową sprawcy. Jednak każdy przypadek rozpatrywany jest indywidualnie i wszystko zależy od urzędnika lub sądu.

Jeżeli w wyniku opóźnienia powstanie zaległość podatkowa, podatnik jest zobowiązany do zapłaty odsetek za zwłokę naliczanych od dnia następującego po upływie terminu płatności podatku. Złożenie zeznania podatkowego po terminie może również skutkować utratą niektórych preferencji podatkowych, w szczególności możliwości wspólnego rozliczenia z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko. W przypadku przekazania 1,5% podatku na organizację pożytku publicznego możliwe jest jego uwzględnienie także przy zeznaniu złożonym po terminie, o ile nastąpi to w ciągu miesiąca od upływu ustawowego terminu.

Inaczej może wyglądać sytuacja w przypadku, gdy z rozliczenia wynika nadpłata podatku. W praktyce organy podatkowe często ograniczają się wówczas do pouczenia lub niewielkiej grzywny za wykroczenie skarbowe, jednak każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie.

Wykroczenie skarbowe

Niezłożenie deklaracji podatkowej w terminie może zostać zakwalifikowane jako wykroczenie skarbowe, jeżeli kwota uszczuplenia należności publicznoprawnej nie przekracza pięciokrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym roku.

Płaca minimalna brutto w 2026 r. wynosi 4806 zł brutto. Sankcje za wykroczenie skarbowe mogą wynieść od jednej dziesiątej do dwudziestokrotności wysokości minimalnego wynagrodzenia, czyli maksymalna kwota grzywny może wynieść nawet 96 tys. 120 zł.

• minimalna grzywna (1/10 × 4 806 PLN) - 480,60 zł
• maksymalna grzywna (20 × 4 806 PLN) – 96 120 zł
• mandat karny (do 5 × 4 806 PLN) - do 24 030 zł

Wysokość grzywien przewidzianych w Kodeksie karnym skarbowym zmienia się wraz ze zmianą minimalnego wynagrodzenia za pracę, ponieważ wiele sankcji określonych jest jako wielokrotność tej kwoty.

W związku z powyższym grzywna za wykroczenia skarbowe w 2026 roku będzie wynosić:

od 1 stycznia 2026 r:

• minimalna grzywna (1/10 × 4806 PLN) - 480,60 zł
• maksymalna grzywna (20 × 4806 PLN) – 92 120 zł
• mandat karny (do 5 × 4806 PLN) - do 24 030 zł

Jeżeli w wyniku opóźnienia powstanie zaległość podatkowa, podatnik jest zobowiązany do zapłaty odsetek za zwłokę, których wysokość ustalana jest na podstawie stopy odsetek określonej w Ordynacji podatkowej i zmienia się wraz ze zmianą stóp procentowych. Złożenie zeznania podatkowego po terminie może skutkować utratą niektórych preferencji podatkowych, w szczególności prawa do wspólnego rozliczenia z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Kary za przestępstwa skarbowe

Zgodnie z art. 22. § 1. Kodeksu karnego skarbowego karami za przestępstwa skarbowe są: kara grzywny w stawkach dziennych, kara ograniczenia wolności lub kara pozbawienia wolności.

Karę grzywny za przestępstwa skarbowe wymierza się w stawkach dziennych. Jeżeli kodeks nie stanowi inaczej, liczba stawek wynosi od 10 do 720. Wysokość jednej stawki dziennej ustala sąd, biorąc pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne i majątkowe oraz możliwości zarobkowe.

Natomiast w 2026 roku kara grzywny za przestępstwo skarbowe wynosi następująco:

Od 1 stycznia 2026 r.

• minimalna stawka dzienna (1/30 × 4806 PLN) - 160,20 zł
• maksymalna stawka dzienna (160,20 PLN × 400) - 64 080 zł
• minimalna grzywna (10 stawek × 160,20 PLN) – 1 602 zł
• maksymalna grzywna (720 stawek × 64 080 PLN) - 46 137 600 zł

Karalność przestępstwa skarbowego ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło:

• 5 lat – w sytuacji, gdy czyn stanowi przestępstwo skarbowe zagrożone karą grzywny, karą ograniczenia wolności lub karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 3 lat;
• 10 lat – w sytuacji, gdy czyn stanowi przestępstwo skarbowe zagrożone karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata.

Kara pozbawienia wolności

Jeżeli kodeks nie stanowi inaczej, kara pozbawienia wolności trwa najkrócej 5 dni, najdłużej - 5 lat.

Ważne! W przypadku części podatników (np. osób rozliczających PIT-37 lub PIT-38) administracja skarbowa przygotowuje wstępne zeznanie podatkowe w usłudze Twój e-PIT. Nie oznacza to jednak, że brak działania zawsze zwalnia podatnika z odpowiedzialności – w wielu sytuacjach warto sprawdzić i zaakceptować przygotowane rozliczenie. Ci podatnicy automatycznie mają gotowe zeznania w systemie Twój e-PIT. Nie muszą nic robić - deklaracje zostanie uznana jako złożona. Niestety nie skorzystamy wówczas z preferencyjnego rozliczenia, nie zostaną odliczone ulgi podatkowe, ani inne przywileje. W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej, konieczne jest złożenie deklaracji podatkowej.

Korekta deklaracji podatkowej

Złożenie korekty deklaracji pozwoli uniknąć w całości odpowiedzialności karnej skarbowej, gdyż zgodnie z art. 16a § 1 KKS: "Nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca czynu zabronionego dotyczącego złożenia deklaracji lub przesłania księgi, jeżeli po jego popełnieniu została złożona organowi podatkowemu prawnie skuteczna korekta deklaracji lub księgi dotycząca obowiązku, którego nieprawidłowe wykonanie stanowi ten czyn zabroniony."

Czy można złożyć PIT po terminie?

Ważne jest, aby jak najszybciej złożyć zaległe zeznanie, ponieważ im dłużej będziemy zwlekać, tym odsetki za zwłokę będą wyższe.

Złożenie zeznania podatkowego po terminie może wiązać się z odpowiedzialnością karną skarbową. W praktyce podatnicy, którzy spóźnili się ze złożeniem deklaracji, powinni jak najszybciej złożyć zaległe zeznanie oraz – jeśli powstała zaległość podatkowa – uregulować podatek wraz z należnymi odsetkami. W wielu przypadkach stosowanym rozwiązaniem jest również złożenie tzw. czynnego żalu do właściwego urzędu skarbowego.

Czynny żal, czyli jak uniknąć kary za nieterminowe złożenie deklaracji podatkowej?

Zgodnie z KKS: „Nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organ powołany do ścigania, ujawniając istotne okoliczności tego czynu, w szczególności osoby współdziałające w jego popełnieniu”.

Innymi słowy czynny żal może pozwolić uniknąć kary za popełnienie przestępstwa lub wykroczenia skarbowego. Musi być jednak dokonany z zachowaniem ustawowych wymogów takich jak: treść, forma i czas. Dzięki temu podatnik może uniknąć odpowiedzialności karnej skarbowej. Należy pamiętać, że czynny żal można złożyć tylko wtedy, jeśli urząd skarbowy sam nie odkrył naszego wykroczenia i nie rozpoczęło się jeszcze postępowanie wyjaśniające.

W zawiadomieniu o czynnym żalu należy ujawnić istotne okoliczności popełnionego czynu, w tym przyczynę złożenia deklaracji podatkowej po terminie. Wyjaśnienie powinno być zgodne ze stanem faktycznym i może dotyczyć m.in. zdarzeń losowych lub sytuacji osobistej (np. choroby).

Kara za niezłożenie rocznego zeznania podatkowego – kto nie może skorzystać z czynnego żalu?

W Kodeksie karnym skarbowym art.16 §6 umieszczony jest wykaz sytuacji, w których nie można skorzystać z czynnego żalu. Mowa tu o:

• kierowaniu wykonaniem ujawnionego przestępstwa lub wykroczenia skarbowego,
• wykorzystaniu uzależnienia innej osoby od siebie i polecenie jej wykonania ujawnionego czynu zabronionego,
• zorganizowaniu grupy lub związku mającego na celu popełnienie przestępstwa skarbowego, chyba że czynny żal został złożony wraz z wszystkimi członkami grupy lub związku,
• nakłanianiu innej osoby do przestępstwa lub wykroczenia skarbowego, aby skierować przeciwko niej postępowanie o czyn zabroniony.

O Autorze:

Mirosław Ziętek – redaktor merytoryczny, ekspert z zakresu prawa podatkowego, specjalizujący się w podatkach dochodowych od osób fizycznych (PIT). Posiada ponad 8-letnie doświadczenie w redagowaniu, analizowaniu i opracowywaniu artykułów o tematyce podatkowej. Od października 2023 roku pełni rolę redaktora merytorycznego w serwisie Podatnik.info, gdzie zajmuje się opracowywaniem i weryfikacją materiałów dotyczących prawa podatkowego, zapewniając ich wysoką jakość merytoryczną oraz przejrzystość przekazu. Wcześniej, przez ponad 7 lat, współpracował z redakcją MoneyWeek, gdzie publikował liczne analizy, poradniki oraz artykuły eksperckie z zakresu podatków osobistych oraz finansów osobistych. Absolwent Politechniki Białostockiej, gdzie w 2015 roku uzyskał tytuł magistra zarządzania finansami i rachunkowości. Ukończył także specjalistyczny kurs doradztwa podatkowego w zakresie podatków dochodowych organizowany przez Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, uzyskując dyplom „Eksperta ds. podatków dochodowych od osób fizycznych”. Ceniony za wyjątkową dokładność, precyzję oraz umiejętność przystępnego tłumaczenia skomplikowanych zagadnień podatkowych. Jako redaktor wyróżnia się zdolnością do szybkiej identyfikacji kluczowych problemów oraz dostarczania wartościowych wskazówek praktycznych dla czytelników. Regularnie uczestniczy w konferencjach i szkoleniach branżowych, stale poszerzając swoją wiedzę w zakresie podatków i prawa gospodarczego. Dzięki bogatemu doświadczeniu zawodowemu oraz solidnemu przygotowaniu merytorycznemu, jest uznawany za jednego z najbardziej kompetentnych redaktorów specjalizujących się w obszarze podatków osobistych w Polsce. Zapraszam do kontaktu: mail: m.zietek@podatnik.info linkedin: https://www.linkedin.com/in/miros%C5%82aw-zi%C4%99tek-311161175

Ocena artykułu:

(4.7/5), głosów: 317