PCC-3 oraz PCC-3A – czego dotyczą oraz kiedy je...
Redakcja
unsplash.com
podatnik.info

PCC-3 oraz PCC-3A – czego dotyczą oraz kiedy je składamy?

Darmowy program do rozliczania PIT 2023/2024

Windows, MacOS, Linux, iOS oraz Android

Rozlicz PIT online

lub pobierz za darmo

  1. Podatek od czynności cywilnoprawnych rozlicza się na drukach PCC-3 lub PCC-3A.
  2. Strona zobowiązana do zapłaty podatku zależy od rodzaju zawartej umowy lub wykonywanej czynności.
  3. Termin na złożonej deklaracji i zapłatę podatku wynosi do 14 dni od daty dokonania czynności cywilnoprawnej podlegającej opodatkowaniu.

Czym jest podatek od czynności cywilnoprawnych?

Podatek od czynności cywilnoprawnych, określany także mianem PCC, dotyczy czynności, określonych w Ustawie z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Podatek PCC płaci się w przypadku zawarcia:

  • umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
  • umowy pożyczki, pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
  • umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długówi ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
  • umowy dożywocia,
  • umowy o podział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
  • ustanowienie hipoteki,
  • ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
  • umowy depozytu nieprawidłowego,
  • umowa spółki.

Dodatkowo opodatkowaniu PCC podlegają zmiany tychże umów, pod warunkiem że owa zmiana spowoduje podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Czynności cywilnoprawne są objęte opodatkowaniem od czynności cywilnoprawnych, jeżeli ich przedmiotem są:

  • rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na jej terytorium,
  • rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicąw przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Polski i czynność cywilnoprawna została wykonana na terytorium Polski.

Natomiast w przypadku zawarcia umowy spółki osobowej lub jej zmiany jest ona objęta opodatkowaniem, jeżeli w chwili dokonania czynności jej siedziba znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W przypadku zawarcia umowy spółki kapitałowej lub jej zmiany, podlega ona opodatkowaniu jeżeli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się rzeczywisty ośrodek zarządzania lub siedziba spółki (jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium innego państwa UE).

Rozliczenie PCC-3 i PCC-3A

Druki PCC-3/PCC-3A są deklaracjami składanymi do urzędu skarbowego w celu rozliczenia się z podatku od czynności cywilnoprawnych, które podlegają opodatkowaniu na podstawie Ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Do czynności cywilnoprawnych, które podlegają PCC zaliczamy transakcje, które mają zazwyczaj nieprofesjonalny charakter, czyli nie wchodzą w ramach aktywności zawodowej podatnika lub nie są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podatkowi PCC rozliczanego za pomocą druku PCC-3 podlegają wyłącznie aktywności dokonane na podstawie wyżej wymienionych umów.

Czym różni się PCC-3 od PCC-3a?

Oba formularze służą do rozliczenia się z podatku od czynności cywilnoprawnej. To, czy mamy więc obowiązek składać PCC-3, czy PCC-3a zależy od tego, czy do zapłat podatku zobowiązana jest jedna, czy też więcej stron.

Druk PCC-3 składa się, gdy tylko jednen z podmiotów wykonujących czynność cywilnoprawną ma obowiązek zapłaty podatku. Przykładowo, PCC-3 jest składany przez kupującego przy umowie sprzedaży, lub obdarowanego przy umowie darowizny.

Natomiast formularz lub formularze PCC-3a należy złożyć, gdy po stronie nabywcy występuje więcej niż jeden podmiot. Składa się także go przy umowie spółki cywilnej lub umowy zamiany. W tym wypadku obowiązek podatkowy jest rozłożony solidarnie na kilku stronach umowy zamianyalbo między wspólnikami spółki cywilnej.

Kto składa deklaracje PCC-3?

Podatek od czynności cywilnoprawnych jest opłacany przez osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują czynności cywilnoprawnych podlegającej opodatkowaniu PCC.

Strona umowy, która jest zobowiązana do zapłaty PCC zależy od tego, jaki rodzaj czynności cywilnoprawnych jest dokonywany. Do sporządzenia deklaracji i zapłaty podatku zobowiązany jest przy:

  • umowie sprzedaży - kupujący,
  • umowie zamiany - obie strony zawartej umowy,
  • umowie darowizny - obdarowany,
  • umowie dożywocia - nabywca własności nieruchomości,
  • umowie o dział spadku lub o zniesienie współwłasności - podmiot nabywający rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności,
  • zawarciu umowy ustanowienia odpłatnego użytkowania albo odpłatnej służebności - użytkownik lub nabywający prawo służebności,
  • umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego - biorący pożyczkę lub przechowawca,
  • ustanowieniu hipoteki - strona składająca oświadczenia woli o ustanowieniu hipoteki,
  • umowie spółki cywilnej - wspólnicy, a przy pozostałych umowach spółki zobowiązana jest spółka.

Jak wypełnić PCC-3?

Deklaracje PCC-3 możemy złożyć:

  • elektronicznie w usłudze e-Deklaracje, podpisując je danymi autoryzacyjnymi albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym,
  • przez internet w programie do rozliczania PIT podatnik.info,
  • bezpośrednio w urzędzie skarbowym lub przekazem pocztowym.

Z jakich elementów składa się formularz PCC-3?

Jest on podzielony na kilka części. Warto zwrócić szczególną uwagę na przedmiot opodatkowania i treść czynności cywilnoprawnej oraz obliczenie należnego podatku.

Część A. Miejsce i cel składania deklaracji

Część B. Dane podatnika dokonującego zapłaty lub zwolnionego z podatku

Cześć C. Przedmiot opodatkowania i treść czynności cywilnoprawnej

Część D. Obliczane należnego podatku od czynności cywilnoprawnych z wyjątkiem umowy spółki lub jej zmiany

Część E. Obliczenie należnego podatku umowy spółki lub jej zmiany

Cześć F. Podatek DO zapłaty

Stawki podatku od czynności cywilnoprawnych

Stopa PCC jest określona w zależności od rodzaju dokonanej aktywności, a jej odsetek waha się między wartością 0,1% do 2%. W pewnych wyjątkach możemy nawet zapłacić 20% stawki podatku od czynności cywilnoprawnej.

W przypadku zawarcia umowy:

  • sprzedaży, zamiany, dożywocia, o dział spadku, zniesienie współwłasności oraz darowizny przy przeniesieniu własności nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym:
    • praw majątkowych – 1% podstawy opodatkowania,
    • rzeczy – 2% podstawy opodatkowania,
  • ustanowienia hipoteki:
    • na zabezpieczenie wierzytelności istniejących - od kwoty zabezpieczonej wierzytelności - 0,1% podstawy opodatkowania,
    • na zabezpieczenie wierzytelności o wysokości nieustalonej - 19 zł,
  • ustanowienia odpłatnego użytkowania oraz odpłatnej służebności – 1% podstawy opodatkowania,
  • zawarcia umowy pożyczki lub ustanowienia depozytu nieprawidłowego – 0,5% podstawy opodatkowania,
  • spółki – 0,5% podstawy opodatkowania.

Warto wspomnieć o najwyższej stawce podatku od czynności cywilnoprawnych 20% - jest to tak zwana stawka sankcyjna. Obowiązuje ona, jeżeli pożyczkobiorca w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego lub kontroli celno-skarbowej:

  • powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, depozytu nieprawidłowego lub ustanowienia użytkowania nieprawidłowego albo ich zmiany, a należny podatek od tych czynności nie został zapłacony,
  • powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki z osobą z najbliższej rodziny, ale nie udokumentuje otrzymania funduszy na swoje konto bankowe, rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową albo przekazem pocztowym.

Najwyższa stawka nie będzie miała zastosowania, jeżeli podatnik z własnej inicjatywy, przed powołaniem się na fakt zawarcia umowy w toku np. czynności sprawdzających, uregulował podatek w prawidłowej wysokości przed podjęciem jakiegokolwiek z wyżej wymienionych postępowań. Warto więc pamiętać o uregulowaniu podatku w terminie, aby uniknąć dotkliwej stawki opodatkowania.

Termin złożenia deklaracji PCC-3 oraz zapłaty podatku

Obowiązek podatkowy powstaje z momentem zaistnienia czynności podlegającej opodatkowaniu PCC. Termin na złożenie deklaracji PCC-3/PCC-3a wynosi 14 dni od daty dokonania czynności cywilnoprawnej. Podmiot, na którym ciąży obowiązek obliczenia i uregulowania podatku jest zobowiązany do przedłożenia druku PCC-3 i zapłaty podatku bez wezwania organu podatkowego.

W przypadku składania deklaracji PCC-3 podatek należy uiścić w terminie do 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jednakże w przypadku formularzy PCC-4, podatek jest opłacany przez płatnika. Płatnikami od czynności cywilnoprawnych mogą być tylko i wyłącznie notariusze.

Gdzie uregulować podatek od czynności cywilnoprawnych?

Co do zasady deklaracje PCC-3 składa się naczelnikowi urzędu skarbowego właściwego według miejsca położenia nieruchomości (gdy przedmiotem umowy jest przeniesienie własności) albo miejsca zamieszkania lub siedziby strony zobowiązanej do zapłaty podatku.

W sytuacji, gdy obowiązek zapłaty ciąży solidarnie na kilku stronach czynności, formularze są składane naczelnikowi urzędu skarbowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub adres siedziby jednej ze stron.

Deklaracji PCC nie składamy, gdy umowa nie podlega opodatkowaniu lub została zawarta przez notariusza (w tym wypadku to notariusz opłaca podatek).

Jaka kara za nieterminowe złożenie deklaracji PCC-3?

Niezłożenie deklaracji PCC-3/PCC-3a w terminie 14 dni jest kwalifikowane jako wykroczenie skarbowe, za które grozi kara grzywny, ściśle powiązana z kwotą płacy minimalnej. Kara grzywny może zostać wymierzona w wysokości od 1/10 minimalnego do nawet dwudziestokrotności wynagrodzenia za pracę. Oznacza to, że sankcja za niezłożenie deklaracji PCC w terminie waha się od kwoty 349 do 69 800 zł.

Loading Comments
Gorące tematy

Formularze PIT

Formularze PIT do druku

Zainteresuje cię także
Zmiany w składce zdrowotnej - od kiedy i na jakich zasadach?