Rozliczenie pit Ukraińca za 2022 rok
Pomoc Ukrainie a odliczanie ulg
Podatnik.info

Rozliczenie pit Ukraińca za 2022 rok

Darmowy program do rozliczania PIT

Windows, MacOS, Linux, iOS oraz Android

Rozlicz PIT online

lub pobierz za darmo

Obywatele Ukrainy od kilku lat chętnie przybywali na polski rynek pracy. Głównymi czynnikami, które wpływały na to zjawisko było nie tylko bliskie sąsiedztwo, ale również sytuacja ekonomiczno-gospodarcza na Ukrainie, wprowadzenie ruchu bezwizowego oraz stosunkowo łatwy dostęp do zatrudnienia w Polsce. Z powodu wojny z Rosją, czyli do 24 lutego 2022 roku, sytuacja dramatycznie się zaostrzyła. Obywatele Ukrainy zaczęli masowo opuszczać swój kraj i decydowali się na pobyt w Polsce. Według najnowszych danych Straży Granicznej polsko-ukraińską granicę przekroczyło już ponad 7,76 mln uchodźców ze wschodu.

Legalna praca dla obywateli Ukrainy na terytorium Polski

Jednym z działań pomocowych wprowadzonych niemal natychmiastowo dla obywateli uciekających przed rosyjską agresją, był między innymi dostęp do legalnej pracy.

Podjęcie pracy oraz zmiana miejsca zamieszkania w Polsce oznacza obowiązek rozliczeń podatkowych. W praktyce rozliczenie PIT z polskim urzędem skarbowym może się okazać nawet łaskawsze, niż z ukraińskim odpowiednikiem. Urząd skarbowy na Ukrainie domaga się bowiem rozliczenia od pierwszej zarobionej hrywny, natomiast w Polsce obowiązuje kwota wolna od podatku do 30 tys. złotych. W Polsce zwolnione z podatków są również świadczenia socjalne takie jak wojenna pomoc humanitarna czy świadczenie 500+ dla rodziców.

Status polskiego rezydenta podatkowego

To, w jaki sposób cudzoziemiec będzie rozliczany przez polski urząd skarbowy, zależy od posiadanego przez niego statusu. W rozumieniu ustawy podatkowej, taka osoba może zostać uznana za polskiego rezydenta podatkowego bądź nierezydenta. Polski rezydent podatkowy podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o PIT osoby fizyczne, które zamieszkują terytorium RP, rozliczają się z polskim urzędem skarbowym od całości swoich przychodów bez względu na to, gdzie są źródła położenia tych przychodów. Z mocy ust. 1a, tzw. polskim rezydentem podatkowym, uznaje się osobę, która:

-  przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym (w przypadku osób fizycznych jest nim rok kalendarzowy), nawet jeśli pobyt był przerywany wyjazdami z Polski,

lub

- posiada w RP ośrodek interesów życiowych (interesów osobistych lub gospodarczych).

Ukraińcy, którzy uciekli przed rosyjską agresją po 183 dniach pobytu w Polsce zyskali miano rezydentów podatkowych, co oznacza, że ciąży na nich obowiązek nieograniczonego opodatkowania w Polsce. Na takie rozwiązanie pozwala konwencja zawarta między Polską, a Ukrainą ws. umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzona w Kijowie 12 stycznia 1993 r. (Dz.U. 1994, nr 63, poz. 269).

Z kolei za nierezydenta uznaje się osobę, która nie ma miejsca zamieszkania na terenie Polski. Ukraińcy nierezydenci w świetle polskich przepisów podatkowych, podlegają ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Opodatkowane są tylko te dochody, które uzyskali na terytorium Polski.

Specustawa dla Ukraińców na czas pobytu w Polsce

Oprócz przebywania dłużej niż 183 dni na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej drugim czynnikiem potwierdzającym status polskiego rezydenta jest tzw. ośrodek interesów życiowych. Oznacza to, że dana osoba w Polsce ma rodzinę lub prowadzi np. działalność gospodarczą. W kwestii dochodzenia, czy obywatel Ukrainy faktycznie ma w Polsce „ośrodek interesów życiowych” wprowadzono znaczne uproszczenie w stosunku do stanu przed rosyjską agresją. Zgodnie ze specustawą od 24 lutego do 31 grudnia 2022 r. możliwe jest potwierdzenie przeniesienia na terytorium Polski, centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodka interesów życiowych) poprzez złożenie oświadczenia. Podpisanie takiego dokumentu pozwala stwierdzić, że obywatel Ukrainy przeniósł ośrodek interesów życiowych do Polski, w związku z czym zostaje uznany polskim rezydentem podatkowym.

Zgodnie z wyjaśnieniem Ministerstwa Finansów nie trzeba takiego oświadczenia szczegółowo badać, ani analizować faktycznej sytuacji prawnej Ukraińca. Co więcej, nie trzeba również badać prawdziwości tego oświadczenia, jeśli nie istniałyby ku temu przesłanki np. z informacji i dokumentów wynikałoby co innego.

W przypadku kiedy Ukrainiec jest ukraińskim rezydentem podatkowym, przedstawia swojemu pracodawcy/zleceniodawcy certyfikat rezydencji podatkowej, który został wystawiony przez stosowny organ ukraiński. Taki dokument potwierdza, że dochód podlega opodatkowaniu na Ukrainie. Według polsko-ukraińskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, dochody podlegają wyłącznie opodatkowaniu w państwie zamieszkania.

Obowiązki pracodawcy wobec pracownika z Ukrainy

Pracodawca, który zatrudnia ukraińskiego pracownika w pierwszej kolejności powinien ustalić, czy dana osoba przebywa w kraju 183 dni. Warto dodać, że liczy się dni faktycznej, fizycznej obecności oraz datę przyjazdu oraz wyjazdu. Nie ma obowiązku przebywać w Polsce w jednym ciągu, można ten czas przerywać na wyjazdy z kraju. Drugą możliwością jest przedłożenie pracodawcy wspomnianego oświadczenia o przeniesieniu swojego ośrodka interesów życiowych i uzyskaniu statusu polskiego rezydenta już od dnia przyjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dzięki specustawie. Jeśli spełnione zostało jedno z powyższych warunków (pobyt dłużej niż 183 dni lub ośrodek interesów życiowych w Polsce) wówczas pracodawca powinien potrącać z wynagrodzenia pracownika i odprowadzać do właściwego polskiego urzędu skarbowego zaliczki na PIT. W przypadku umowy o pracę, płatnik pobiera zaliczki tak, jak od polskich pracowników według skali podatkowej (17 i 32 proc.). Nierezydenci podlegają opodatkowaniu tak samo jak rezydenci podatkowi.

Potrącenie przypada do 20-ego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobyt pracownika pochodzącego z Ukrainy na terytorium Polski przekroczył wskazany okres. Pracodawca musi obliczyć i odprowadzić PIT nie tylko za ostatni miesiąc, ale podatek od dochodów należy uiścić również za miesiące od początku pobytu Ukraińca w naszym kraju. W następnych miesiącach zaliczki pobiera się już w sposób standardowy, czyli za każdy poprzedni miesiąc pracy zatrudnionego pracownika z Ukrainy.

Praca zdalna na rzecz ukraińskiego pracodawcy

W sytuacji, kiedy Ukrainiec przebywa w naszym kraju, a wykonuje pracę zdalną na rzecz ukraińskiej firmy bądź pracodawcy z innego niż Polska kraju, wówczas i tak obowiązuje go opodatkowanie dochodów w Polsce. Taka sytuacja ma miejsce, jeśli dana osoba przebywa w Polsce wspomniane, ustawowe 183 dni w danym roku podatkowym. Licząc od dnia przybycia na terytorium Polski, Ukrainiec będzie musiał zapłacić podatek od wszystkich dochodów uzyskanych z wykonywanej pracy zdalnej. Zgodnie z zasadą, że wynagrodzenie z pracy zdalnej podlega opodatkowaniu w jednym kraju. Przykładowo, obowiązek zapłaty podatku w Polsce po 183 dniach wystąpi nawet, gdy Ukrainka pracująca zdalnie na rzecz ukraińskiego pracodawcy ma centrum życiowe za wschodnią granicą, bo tam nadal jest mąż, reszta rodziny oraz dom.

Podatek dochodowy z wykonywania pracy po raz pierwszy należy zapłacić do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zostało przekroczone 183 dni, potem już co miesiąc.

Jaki PIT dla obywatela Ukrainy?

Zgodnie z obecnymi przepisami, pracodawca zatrudniający obcokrajowców ma obowiązek rozliczyć uzyskane, w tym przypadku przez Ukraińca, dochody. Będzie to jeden z dwóch formularzy IFT-1/IFT-1R lub PIT-11.

Który dokument rozliczenia podatkowego wybrać?

PIT-11. Jeżeli pracownik uzyskuje dochód ze stosunku: służbowego, pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy. Taki PIT obowiązuje rezydentów podatkowych, jest to sposób rozliczenia podobny do polskich obywateli. W tej sytuacji podatek powinien być rozliczony na zasadach ogólnych, według tzw. skali podatkowej.

IFT-1/IFT-1R. Jeśli osoba jest nierezydentem w Polsce i nie ma obowiązku sporządzania deklaracji podatkowej oraz składania jej do urzędu skarbowego. W takim przypadku obywatele Ukrainy rozliczają się jedynie w swoim kraju, a rozliczenie podatkowe w zasadzie nie występuje w Polsce. Obywatel Ukrainy, który otrzymał formularz IFT, nie ma możliwości korzystania z ulg i odliczeń podatkowych.

Rozliczenie podatkowe dla Ukraińców z polskim małżonkiem

W przypadku małżeństw mieszanych, gdzie jeden z małżonków jest Ukraińcem, a drugi obywatelem polskim, polskie prawo dopuszcza wspólne rozliczenie podatkowe. Jednak tylko w przypadku, jeśli obywatel Ukrainy po ślubie zmienił rezydencję podatkową na polską. Warunkiem jest również pozostanie w roku podatkowym w związku małżeńskim oraz posiadanie wspólności majątkowej.

W przypadku kiedy obywatel Ukrainy nie posiada statusu polskiego rezydenta podatkowego wspólne rozliczenie nie jest możliwe i małżonkowie mają obowiązek złożenia dwóch osobnych formularzy PIT.

PIT-37 a obywatele Ukrainy

Obowiązek rozliczenia się przed polskim fiskusem występuje wtedy, kiedy osoba zatrudniająca pracownika z Ukrainy, wystawia mu na koniec roku formularz PIT-11. Kwoty, które są zawarte na druku PIT-11 wykazuje się w formularzu PIT-37 lub PIT-36 w przydatku kiedy obywatel Ukrainy oprócz polskiego wynagrodzenia uzyskiwał również przychody z działalności gospodarczej. Taką deklarację Ukrainiec wypełnia samodzielnie i przesyła do końca kwietnia do polskiego urzędu skarbowego, podobnie jak robią to polscy obywatele. W deklaracji podatkowej opodatkowane muszą być zarówno dochody osiągnięte w kraju jak i na Ukrainie.

W formularzu PIT należy wpisać swój numer PESEL. W przypadku braku takiego numeru lub braku numeru NIP, który identyfikuje podatnika, należy go zastąpić ciągiem cyfr 9999999999 (10 cyfr „9”).

Ukraińcy, którzy osiągają przychody i rozliczają PIT w naszym kraju mają prawo, podobnie jak polscy podatnicy, do skorzystania z preferencji, odpowiedniej ulgi  i odliczenia.

Warto dodać, że wyjazd na Ukrainę w trakcie roku podatkowego nie zwalnia z konieczności rozliczenia się z polskim fiskusem. W takim przypadku należy przygotować i wysłać swoją deklarację podatkową z terytorium Ukrainy do właściwego, polskiego urzędu skarbowego.

Ustalenie właściwości urzędu skarbowego

W przypadku formularza PIT-11, kiedy obywatel Ukrainy ma rezydencję podatkową, odpowiednim miejscem do jego złożenia jest urząd skarbowy według miejsca zamieszkania pracownika (lub urząd skarbowy właściwy we względu na miejsce pobytu osoby fizycznej).

Właściwy urząd skarbowy dla nierezydenta podatkowego, czyli osoby niezamieszkującej w Polsce, ustala się ze względu na:

a) miejsce zamieszkania lub adres siedziby płatnika

b) miejsce pobytu podatnika

c) miejsce wykonywania czynności, z tytułu których uzyskiwany jest przychód.

Deklaracja IFT-1/IFT-1R powinna zostać złożona w odpowiednim urzędzie skarbowym właściwym w Polsce dla opodatkowania osób zagranicznych. W każdym województwie jest jeden urząd dedykowany właśnie do przyjmowania takich deklaracji od zatrudnionych na terytorium Polski nierezydentów. W przypadku, kiedy pracownik z Ukrainy w Polsce, czy inny nierezydent uzyskuje przychody w więcej niż dwóch województwach, wówczas deklarację składa się do Trzeciego Urzędu Skarbowego Warszawa-Śródmieście. Deklarację należy przekazać do urzędu skarbowego do końca lutego następującego po roku podatkowym. Formularz dostarcza się wyłącznie elektronicznie.

 

 

Loading Comments
Gorące tematy
Co spowoduje obniżenie wysokich kosztów funkcjonowania administracji publicznej?
Wyniki sondażu: sondaż 236 głosów
34%

Zmniejszenie liczby urzędników

80 głosów
1%

Zatrudnianie części urzędników na umowach cywilnoprawnych

2 głosów
6%

Rozwój e-administracji

14 głosów
59%

Uproszczenie przepisów prawnych

140 głosów
Kalendarz podatnika

Formularze PIT

Formularze PIT do druku

Zainteresuje cię także
13 emerytura a podatek dochodowy – co musisz wiedzieć?