Działalność sezonowa a podatki
Wakacje to okres, w którym wielu podatników rozpoczyna działalność sezonową. Sezonowość, czyli popyt na towary lub usługi w określonym czasie, jest powszechna w wielu branżach, np. w turystyce czy gastronomii. Osoba prowadząca działalność gospodarczą co do zasady podlega obowiązkom składkowym, jednak ich zakres zależy m.in. od tytułu do ubezpieczeń i przysługujących ulg.
Przykładowo przedsiębiorca korzystający z ulgi na start przez pierwszych 6 miesięcy prowadzenia działalności nie opłaca obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne, ale nadal podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu. Z kolei prowadzenie działalności nierejestrowanej co do zasady nie stanowi tytułu do ubezpieczeń społecznych ani ubezpieczenia zdrowotnego.
Sezonowa działalność gospodarcza
Prowadzenie biznesu sezonowego stanowi interesującą alternatywę dla tych, którzy poszukują nietypowych form zarobkowania. W zależności od charakteru branży, firma prowadząca działalność sezonową może działać tylko w określonym okresie roku – na przykład latem, gdy sezon turystyczny przyciąga wielu turystów, lub zimą, gdy wzrasta sprzedaż związana ze świętami czy feriami zimowymi. Podejmowanie działalności sezonowej wymaga jednak szczególnej uwagi w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej.
Działalność gospodarcza w rozumieniu Prawa przedsiębiorców to zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Sam fakt, że jest prowadzona tylko przez kilka miesięcy w roku, nie wyklucza więc uznania jej za działalność gospodarczą. Osoba fizyczna może jednak spełniać warunki działalności nierejestrowanej. Od 1 stycznia 2026 r. jej przychód należny nie może przekroczyć w żadnym kwartale 225% minimalnego wynagrodzenia za pracę. W 2026 r. limit wynosi 10 813,50 zł na kwartał. Dodatkowym warunkiem jest m.in. niewykonywanie działalności gospodarczej w okresie ostatnich 60 miesięcy.
Rejestracja działalności sezonowej
Obecnie przedsiębiorca nie musi przechodzić przez skomplikowane procedury. Rejestracja działalności gospodarczej może zająć dosłownie chwilę. Najprościej można to zrobić online za pośrednictwem Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). CEIDG jest rejestrem przedsiębiorców prowadzących w Polsce jednoosobową działalność gospodarczą. Do CEIDG wpisują się również osoby fizyczne będące wspólnikami spółek cywilnych. Spółki handlowe podlegające obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców są natomiast ujawniane w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Aby zarejestrować działalność gospodarczą, wystarczy wypełnić formularz CEIDG-1, dostępny zarówno w wersji papierowej, jak i elektronicznej. Prowadzenie działalności gospodarczej, w tym także sezonowej, można rozpocząć już w dniu złożenia wniosku.
Przed rozpoczęciem działalności należy również sprawdzić, czy dany jej rodzaj wymaga dodatkowego zezwolenia, koncesji, licencji lub wpisu do odpowiedniego rejestru. Przykładowo sprzedaż napojów alkoholowych wymaga uzyskania zezwolenia. W przypadku działalności związanej z produkcją lub obrotem żywnością może być natomiast konieczne zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru prowadzonego przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego albo – w przypadkach przewidzianych przepisami – sam wpis do tego rejestru.
Przy rejestracji działalności w 2026 r. należy posługiwać się kodami zgodnymi z klasyfikacją PKD 2025. Kody PKD 2025 wskazują również przedsiębiorcy wpisani już wcześniej do CEIDG, gdy składają wniosek o zmianę wpisu, zawieszenie lub wznowienie działalności.
Należy też pamiętać o e-Doręczeniach. Przedsiębiorcy rejestrujący działalność w CEIDG od 1 stycznia 2025 r. zakładają adres do e-Doręczeń podczas rejestracji firmy. Przedsiębiorcy wpisani do CEIDG przed 1 stycznia 2025 r. muszą posiadać taki adres najpóźniej od 1 października 2026 r. Jeżeli jednak przedsiębiorca zarejestrowany przed 2025 r. złożył po 30 czerwca 2025 r. wniosek o aktualizację wpisu w CEIDG, obowiązek utworzenia adresu do e-Doręczeń powstaje już przy składaniu tego wniosku.
Działalność sezonowa a forma opodatkowania
Podobnie jak w przypadku każdej działalności gospodarczej, przedsiębiorcy prowadzący działalność sezonową zobowiązani są odprowadzać podatek dochodowy. Podejmując działalność podatnicy muszą więc wybrać formę opodatkowania. W tym zakresie mamy do wyboru:
-
skalę podatkową,
-
podatek liniowy,
-
ryczałt.
Ważne! Karta podatkowa nie jest dostępna dla osób, które dopiero rozpoczynają działalność. Od 1 stycznia 2022 r. mogą ją stosować wyłącznie podatnicy, którzy kontynuują opodatkowanie w tej formie i spełniają warunki określone w ustawie.
Skala podatkowa jest podstawową formą opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej i nie wymaga zgłoszenia jej wyboru. Podatek liniowy albo ryczałt od przychodów ewidencjonowanych są dostępne po spełnieniu ustawowych warunków.
Działalność sezonowa a podatek dochodowy
Rozliczenie według skali podatkowej, gdzie stawki wynoszą 12% i 32% w zależności od dochodu, oraz podatek liniowy ze stawką 19% (o ile spełnione są ustawowe warunki), mogą być stosowane do wszelkich rodzajów działalności sezonowej. Obie formy pozwalają uwzględniać koszty uzyskania przychodów i wiążą się z prowadzeniem właściwej ewidencji oraz obliczaniem zaliczek na podatek dochodowy. W trakcie roku podatnik nie składa odrębnych deklaracji dotyczących zaliczek na PIT; ostateczne rozliczenie następuje w zeznaniu rocznym – odpowiednio PIT-36 w przypadku skali podatkowej albo PIT-36L w przypadku podatku liniowego. Podatek liniowy co do zasady wyłącza możliwość preferencyjnego rozliczenia z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko, nie oznacza jednak utraty prawa do wszystkich ulg i odliczeń. Podatnik może m.in. rozliczać składki na ubezpieczenia społeczne, a zapłacone składki zdrowotne odliczyć od dochodu albo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w granicach ustawowego limitu. W 2026 r. limit ten wynosi 14 100 zł.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest formą opodatkowania, w której podstawą obliczenia podatku jest przychód. Podatnik nie pomniejsza go o koszty uzyskania przychodów, ale ma obowiązek prowadzić odpowiednią ewidencję przychodów. Wysokość właściwej stawki ryczałtu zależy przede wszystkim od rodzaju prowadzonej działalności.
Karta podatkowa jest obecnie dostępna wyłącznie dla podatników kontynuujących tę formę opodatkowania po 31 grudnia 2021 r. Podatek jest ustalany w decyzji naczelnika urzędu skarbowego. Podatnik nie prowadzi ksiąg podatkowych w celu ustalania dochodu z działalności opodatkowanej kartą i nie składa rocznego zeznania o wysokości tego dochodu. Po zakończeniu roku składa jednak deklarację PIT-16A, w której wykazuje zapłacone i odliczone składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Działalność sezonowa a rozliczanie VAT
Zakres obowiązków w VAT zależy od rodzaju wykonywanych czynności oraz możliwości skorzystania ze zwolnienia. Przedsiębiorca może być zarejestrowany jako podatnik VAT czynny albo korzystać ze zwolnienia podmiotowego lub przedmiotowego. Podatnicy wykonujący wyłącznie czynności zwolnione z VAT co do zasady nie składają JPK-VAT.
Podatnik rozpoczynający w trakcie 2026 r. wykonywanie czynności opodatkowanych VAT może skorzystać ze zwolnienia podmiotowego, jeżeli przewidywana wartość sprzedaży nie przekroczy – w proporcji do okresu prowadzenia działalności w roku podatkowym – kwoty 240 000 zł oraz podatnik nie wykonuje czynności wyłączających możliwość zastosowania zwolnienia. Dla podatnika prowadzącego działalność przez cały rok limit zwolnienia podmiotowego wynosi w 2026 r. 240 000 zł wartości sprzedaży bez kwoty VAT.
Przy ustalaniu proporcjonalnego limitu zwolnienia na podstawie art. 113 ust. 9 ustawy o VAT istotny jest moment rozpoczęcia wykonywania czynności opodatkowanych VAT w danym roku. Nie należy utożsamiać go automatycznie z każdym działaniem przygotowawczym, takim jak podpisanie dowolnej umowy czy zakup wyposażenia.
Zawieszenie działalności gospodarczej a podatki
Osoby prowadzące sezonową działalność gospodarczą uzyskują dochód tylko przez część roku, co rodzi pytanie, jak regulować zobowiązania wobec ZUS. Jeżeli przedsiębiorca podlega ubezpieczeniom z tytułu prowadzonej działalności, sam brak przychodów w danym miesiącu co do zasady nie oznacza automatycznego ustania obowiązków składkowych. W przypadku działalności sezonowej rozwiązaniem może być zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej. Przedsiębiorca wpisany do CEIDG może zawiesić działalność na czas określony albo nieokreślony, przy czym minimalny okres zawieszenia wynosi co do zasady 30 dni. Ograniczenie do maksymalnie 24 miesięcy dotyczy przedsiębiorców wpisanych do rejestru przedsiębiorców KRS.
Co do zasady zawiesić działalność może przedsiębiorca, który nie zatrudnia pracowników. Prawo przedsiębiorców przewiduje jednak wyjątek dla przedsiębiorców zatrudniających wyłącznie pracowników korzystających z określonych w ustawie urlopów związanych z rodzicielstwem lub opieką, na warunkach określonych w art. 22 ust. 2 tej ustawy. Warunek dotyczący zatrudniania pracowników należy odróżnić od korzystania z umów cywilnoprawnych. Nie oznacza to jednak, że po zawieszeniu działalności można nadal wykonywać zwykłą działalność gospodarczą. W okresie zawieszenia przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej ani osiągać z niej bieżących przychodów, z wyjątkiem czynności wyraźnie dopuszczonych przez przepisy.
Aby zawiesić działalność, przedsiębiorca musi wypełnić odpowiedni formularz. Zawieszenie powoduje, że przedsiębiorca nie jest zobowiązany do opłacania składek na ubezpieczenie społeczne czy zdrowotne. Dodatkowo, zawieszenie działalności gospodarczej pozwala na jej szybkie wznowienie w dowolnym momencie.
Podczas zawieszenia działalności przedsiębiorca nie jest zobowiązany do:
-
uiszczania składek społecznych i zdrowotnych,
-
co do zasady składania deklaracji VAT (JPK-VAT) za pełne okresy rozliczeniowe objęte zawieszeniem, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach,
-
płacenia zaliczek na podatek dochodowy.
Zwolnienie z obowiązku składania deklaracji VAT dotyczy pełnych okresów rozliczeniowych objętych zawieszeniem. JPK-VAT należy natomiast złożyć m.in. za okres, w którym zawieszenie nie obejmowało całego miesiąca lub kwartału, a także w przypadkach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu usług, nabycia towarów, dla których podatnikiem jest nabywca, wykonania czynności podlegających opodatkowaniu albo konieczności dokonania korekty podatku naliczonego.
W okresie zawieszenia przedsiębiorca nie może wykonywać bieżącej działalności gospodarczej ani osiągać z niej bieżących przychodów. Może jednak wykonywać czynności dozwolone w art. 25 Prawa przedsiębiorców, m.in. przyjmować należności powstałe przed zawieszeniem, regulować wcześniejsze zobowiązania, wykonywać czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów oraz zbywać własne środki trwałe i wyposażenie. Jeżeli dopuszczalna w czasie zawieszenia czynność wymaga udokumentowania fakturą, faktura może zostać wystawiona.
Zawieszenie działalności należy uwzględniać przy ustalaniu okresów korzystania z ulg składkowych. Preferencyjne składki opłacane przez pierwsze 24 miesiące oraz Mały ZUS Plus są odrębnymi rozwiązaniami. Od 2026 r. przedsiębiorca spełniający warunki Małego ZUS Plus może korzystać z tej ulgi maksymalnie przez 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności gospodarczej.
Zawieszenie działalności a księgowość
Zakres obowiązków księgowych przedsiębiorcy zależy m.in. od formy prawnej działalności, sposobu opodatkowania oraz wysokości osiąganych przychodów. W zależności od sytuacji przedsiębiorca może prowadzić m.in. podatkową księgę przychodów i rozchodów, ewidencję przychodów albo księgi rachunkowe. Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych nie dotyczy automatycznie każdego przedsiębiorcy. Dla podmiotów objętych limitem wynikającym z ustawy o rachunkowości dolny limit przychodów za 2025 r. powodujący obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych w 2026 r. wynosi 10 646 500 zł. Sprawozdanie finansowe sporządzają podmioty prowadzące księgi rachunkowe, a nie każdy przedsiębiorca. W okresie zawieszenia przedsiębiorca co do zasady nie wpłaca bieżących zaliczek na podatek dochodowy związanych z zawieszoną działalnością. Nie oznacza to jednak, że jedynym pozostającym obowiązkiem jest złożenie deklaracji rocznej. W zależności od sytuacji mogą wystąpić m.in. obowiązki związane z VAT, podatkiem od nieruchomości, rozliczaniem zdarzeń powstałych przed zawieszeniem czy prowadzeniem dokumentacji dotyczącej czynności dopuszczalnych w czasie zawieszenia.
Ważne jest również pamiętanie o terminowym składaniu deklaracji i regulowaniu zobowiązań podatkowych. Niewłaściwe zarządzanie finansami firmy może prowadzić do poważnych konsekwencji, w tym sankcji finansowych.
Podatek od nieruchomości a działalność sezonowa
Podatek od nieruchomości jest podatkiem lokalnym, a jego wysokość zależy m.in. od sposobu zakwalifikowania konkretnego gruntu, budynku, jego części lub budowli oraz stawek przyjętych przez właściwą radę gminy w granicach ustawowych. Budowle podlegają podatkowi od nieruchomości, jeżeli są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Sam sezonowy charakter działalności ani jej czasowe zawieszenie nie oznaczają automatycznie zmiany sposobu opodatkowania nieruchomości. Każdy przypadek należy ocenić z uwzględnieniem rodzaju nieruchomości, sposobu jej wykorzystywania oraz przesłanek wynikających z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie należy więc przyjmować jako uniwersalnej zasady, że każda nieruchomość należąca do przedsiębiorcy musi przez cały rok podlegać najwyższej stawce właściwej dla działalności gospodarczej.
Działalność sezonowa a kasa fiskalna – zwolnienie podmiotowe
Co do zasady ze zwolnienia podmiotowego z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kasy rejestrującej mogą korzystać podatnicy, u których wartość sprzedaży dokonanej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych nie przekroczyła 20 000 zł. Jeżeli podatnik rozpoczyna taką sprzedaż w trakcie roku, limit ustala się proporcjonalnie do okresu wykonywania tych czynności.
Trzeba jednak pamiętać, że limit 20 000 zł nie jest ogólnym limitem całej sprzedaży przedsiębiorcy. Ponadto przepisy wskazują towary i usługi, w przypadku których zwolnienie z ewidencjonowania nie przysługuje niezależnie od wysokości sprzedaży. Aktualne rozporządzenie w sprawie zwolnień obowiązuje nie dłużej niż do 31 grudnia 2027 r.
Działalność sezonowa a KSeF
W 2026 r. przedsiębiorca prowadzący działalność sezonową powinien również uwzględnić zasady korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur. Obowiązek wystawiania faktur w KSeF jest wdrażany etapami. Od 1 lutego 2026 r. objął największych przedsiębiorców, a od 1 kwietnia 2026 r. – co do zasady – pozostałych przedsiębiorców i inne podmioty wystawiające faktury, z wyjątkami określonymi w przepisach.
Do końca 2026 r. najmniejsi podatnicy mogą korzystać z rozwiązania przejściowego: jeżeli w danym miesiącu wartość sprzedaży udokumentowanej fakturami nie przekracza 10 000 zł brutto, nie powstaje obowiązek wystawiania tych faktur w KSeF. Po przekroczeniu limitu obowiązek powstaje od faktury, którą limit został przekroczony. Od 1 lutego 2026 r. przedsiębiorcy są natomiast co do zasady zobowiązani do odbierania faktur za pośrednictwem KSeF.
Podsumowanie
Sezonowa działalność gospodarcza, mimo swojej dynamiczności i zmienności, stanowi kluczowy element wielu sektorów gospodarki, takich jak turystyka, rolnictwo czy budownictwo. Znacząca aktywność w określonych porach roku wymaga od przedsiębiorców strategicznego planowania i zarządzania, zwłaszcza w zakresie utrzymania płynności finansowej w okresach mniejszego popytu. Sezonowość wpływa również na rynek pracy, generując zwiększone zapotrzebowanie na pracowników w czasach szczytowej aktywności sezonowych przedsiębiorstw.
Sezonowa działalność gospodarcza pozostaje więc istotną częścią polskiej gospodarki, wymagającą ciągłej uwagi i dostosowania do aktualnych wyzwań rynkowych.
FAQ – najczęstsze pytania o działalność sezonową i podatki
