Deklaracja PIT-28: Ryczałt ewidencjonowany
Zeznanie PIT-28 składa się od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Przykładowo, za 2025 r. termin złożenia PIT-28 upływa 30 kwietnia 2026 r. Zobacz, jak wypełnić PIT-28 i z jakich odliczeń musisz zrezygnować przy wyborze tego druku.
- Ryczałt należy do form opodatkowania, której podstawą opodatkowania są przychody oraz które nie wymagają od przedsiębiorcy prowadzenia wielu formalności.
- Zaletą ryczałtu jest możliwość uniknięcia prowadzenia pełnej księgowości. Do rejestrowania zysków firmy wykorzystywana jest ewidencja przychodów.
- Podatnicy, rozliczający się ryczałtem powinni pamiętać, że nie odliczają kosztów uzyskania przychodów. Co do ulgi na dzieci, co do zasady nie odlicza się jej od ryczałtu, chyba że podatnik uzyskuje także inne przychody opodatkowane według skali podatkowej. Podatnik może natomiast korzystać z wybranych ulg i odliczeń przewidzianych dla PIT-28, m.in. z odliczenia składek na ubezpieczenia społeczne, odliczenia 50% zapłaconej składki zdrowotnej od przychodu, ulgi na internet, ulgi rehabilitacyjnej, ulgi abolicyjnej, IKZE czy odliczeń z tytułu darowizn.
- Ryczałt bywa wybierany m.in. przez część przedsiębiorców oraz przez osoby osiągające przychody z najmu, jednak opłacalność tej formy zależy od rodzaju działalności i właściwej dla niej stawki ryczałtu.
Spis treści:
- Ryczałt ewidencjonowany – czym jest podatek ryczałtowy?
- Kogo dotyczy PIT-28?
- Kto może stosować ryczałt od przychodów ewidencjonowanych?
- Jakie podmioty nie mogą stosować ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych?
- Stawki należnego podatku przy zryczałtowanym podatku dochodowym
- Jak wygląda prowadzenie ewidencji przychodów?
- Jaki PIT wypełnić za wynajem mieszkania?
- Zgłoszenie ryczałtu do organu podatkowego
- Na PIT-28 nie odliczysz części ulg
- Jak uniknąć błędów w PIT-28?
- Podsumowanie
- FAQ - najczęściej zadawane pytania
Ryczałt bywa korzystny zwłaszcza wtedy, gdy podatnik ponosi relatywnie niskie koszty działalności, ponieważ w tej formie nie odlicza się kosztów uzyskania przychodów. Ryczałt może być również stosowany do rozliczania przychodów z najmu. Aby wybrać tę formę opodatkowania dla działalności gospodarczej, należy złożyć oświadczenie o wyborze ryczałtu właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego albo za pośrednictwem CEIDG do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnięto pierwszy przychód w roku podatkowym, a jeśli pierwszy przychód osiągnięto w grudniu - do końca roku podatkowego.
Ryczałt ewidencjonowany – czym jest podatek ryczałtowy?
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to uproszczona forma opodatkowania, w której podatek oblicza się od przychodu, bez pomniejszania go o koszty uzyskania przychodów. Stawka ryczałtu zależy od rodzaju działalności i przyporządkowanych do niej przepisów. Przy działalności gospodarczej podatnik może m.in. odliczyć od przychodu 50% zapłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Kogo dotyczy PIT-28?
PIT-28 wybiorą podatnicy, którzy zadeklarowali rozliczanie podatku dochodowego w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Przychody ewidencjonowane, z których można rozliczyć się na tej podstawie, obejmują:
- pozarolniczą działalność gospodarczą rozliczaną ryczałtowo (m.in. działalność jednoosobowa, spółka cywilna i spółka jawna),
- rolniczy handel detaliczny,
- umowy najmu, dzierżawy, podnajmu, poddzierżawy i umowy o podobnym charakterze, które są rozliczane poza działalnością gospodarczą (czyli dotyczące wynajmu prywatnego).
Na wniosek podatnika opodatkowaniem ryczałtem podlegają przychody z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej oraz z tytułu rolniczego handlu detalicznego. Natomiast od 2023 r. ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych są obligatoryjnie objęte przychody z tytułu najmu prywatnego, czyli tego podejmowanego poza działalnością gospodarczą.
Kto może stosować ryczałt od przychodów ewidencjonowanych?
Z uproszczonej formy opodatkowania mogą skorzystać:
- osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą samodzielnie,
- przedsiębiorstwa w spadku,
- spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstw w spadku,
- spółki cywilne i jawne, których jedynymi wspólnikami są osoby fizyczne.
Z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych mogą korzystać osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą samodzielnie, przedsiębiorstwa w spadku, spółki cywilne osób fizycznych oraz spółki jawne niebędące podatnikami CIT, których wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne. Podatnicy kontynuujący działalność mogą stosować tę formę opodatkowania, jeżeli ich przychody w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyły równowartości 2 000 000 euro, obliczonej według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy. Do tego limitu nie uwzględnia się kwot, o które podatnik zwiększył lub zmniejszył przychody na podstawie przepisów dotyczących ulgi na złe długi i zatorów płatniczych.
Ryczałt a prowadzenie więcej niż jednej firmy – szczegółowe zagadnienia
Co w sytuacji, gdy podatnik prowadzi działalność gospodarczą zarówno w formie spółki, jak i indywidualnie w ramach JDG? W takim przypadku limit przychodów za poprzedni rok podatkowy odnosi się odrębnie do działalności prowadzonej samodzielnie oraz odrębnie do przychodów spółki. Oznacza to, że nawet jeśli w ramach jednej działalności przekroczysz limit 2 mln euro, to wciąż możesz objąć ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych przychody w ramach drugiej działalności.
Jakie podmioty nie mogą stosować ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych?
Z możliwości wyboru ryczałtu zostały wyłączone niektóre rodzaje działalności. Ponadto ryczałtu nie stosuje się w niektórych przypadkach zmian sposobu prowadzenia działalności między małżonkami. Z kolei podatnik, który po wyborze ryczałtu uzyska przychody ze sprzedaży towarów, wyrobów lub ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom wykonywanym przez niego lub wspólnika w ramach stosunku pracy albo spółdzielczego stosunku pracy, traci prawo do ryczałtu od dnia uzyskania takiego przychodu.
Z ryczałtu nie mogą skorzystać podatnicy, którzy:
- zdecydowali się w tym samym roku na opodatkowanie w formie karty podatkowej,
- korzystają z okresowego zwolnienia podatku dochodowego,
- osiągają przychody z prowadzenia apteki,
- osiągają przychody z działalności handlowej w zakresie sprzedaży wartości dewizowych,
- osiągają przychody w zakresie handlu częściami i elementami pojazdów mechanicznych,
- produkują wyroby opodatkowane podatkiem akcyzowym – z wyjątkiem wytwarzania energii z odnawialnych źródeł energii.
Dodatkowo opodatkowanie działalności gospodarczej ryczałtem nie jest możliwe w roku podatkowym, w którym podejmiesz działalność gospodarczą po zmianie:
- z działalności wykonywanej indywidualne na spółkę prowadzoną wspólnie z małżonkiem,
- z działalności prowadzonej indywidualnie na działalność prowadzoną samodzielnie przez drugiego małżonka,
- z działalności prowadzonej w formie spółki z małżonkiem na działalność prowadzoną samodzielnie przez jednego lub każdego z małżonków,
- jeżeli przed zmianą jeden z małżonków odprowadzał podatek dochodowy na zasadach ogólnych (w tym wypadku ryczałt można wybrać dopiero w następnym roku podatkowym).
Stawki należnego podatku przy zryczałtowanym podatku dochodowym
Stawki ryczałtu są uzależnione od rodzaju prowadzonej działalności i wahają się od 2% do 17%. Podatek jest liczony na podstawie osiągniętych przychodów.
- 17% dla przychodów osiąganych w zakresie wolnych zawodów.Jest to działalność wykonywana osobiście przez m.in. tłumaczy, adwokatów, radców prawnych, księgowych, doradców podatkowych, agentów ubezpieczeniowych, rzeczników patentowych.
- 15% dla przychodów ze świadczenia niektórych usług.Są to usługi w zakresie reprodukcji komputerowych nośników informacji, pośrednictwa w sprzedaży hurtowej, magazynowania i przechowywania cieczy i gazów oraz towarów wolnocłowych, pośrednictwa w sprzedaży motocykli, a także usługi związane ze sprzedażą miejsca reklamowego w wykazach i listach, usługi związane ze sportem, rozrywką, rekreacją, usługi kulturalne i rozrywkowe, usługi reklamowe.
- 14% dla przychodów ze świadczenia usług pomocy społecznej, architektonicznych i inżynierskich, usług badań i analiz technicznych oraz w zakresie specjalistycznego projektowania.
- 12% dla niektórych przychodów osiąganych z usług IT.Są to usługi związane z wydawaniem pakietów gier komputerowych, z wyłączeniem publikowania gier komputerowych, pakietów oprogramowania systemowego i użytkowego, oprogramowania komputerowego pobieranego z internetu, z wyłączeniem pobierania oprogramowania w trybie on-line. 12% stawki ryczałtu podlegają także przychody związane z doradztwem w zakresie sprzętu komputerowego.
- 10% przychodów w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek.
- 8,5%przychodów do kwoty 100 tys. zł oraz 12,5% przychodów od nadwyżki ponad kwotę 100 tys. zł z tytułu umów najmu, podnajmu, poddzierżawy oraz umów o podobnym charakterze.Do tej stawki zaliczają się także inne świadczenia związane z zakwaterowaniem, świadczenia usług wynajmu i obsługi nieruchomości własnych lub dzierżawionych, świadczenia wynajmu lub dzierżawy samochodów osobowych i pozostałych pojazdów samochodowych, świadczenia pomocy usług społecznych w zakresie zakwaterowania, a także wykonywanie usługi w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych.
- 8,5% dla przychodów z działalności usługowej innych niż wymienione w pkt 2.Z tej stawki podatku mogą rozliczać się także przychody ze świadczenia usług związanych ze zwalczaniem pożarów i zapobieganiem pożarom, przychody ze świadczenia usług w zakresie edukacji, czy też przychody świadczenia usług związanych z działalnością bibliotek, archiwów, muzeów oraz pozostałych usług w zakresie kultury. Pełen katalog czynności dla tej stawki ryczałtu znajduje się w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.
- 5,5% dla przychodów m.in. z działalności wytwórczej oraz robót budowlanych.
- 3% dla przychodów z działalności gastronomicznej, z wyjątkiem przychodów ze sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%.Tą stawką podatku objęta jest także działalność usługowa w zakresie handlu (z wyjątkiem tych opodatkowanych stawką 17% i 15%), usługi związane z produkcją zwierzęcą oraz odpłatne nabycie składników wykorzystywane w działalności gospodarczej.
- 2% dla przychodów ze sprzedaży przetworzonych produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących własnej uprawy, hodowli lub chowu.
Ostateczna stawka ryczałtu zależy od dokładnej kwalifikacji rodzaju działalności lub usługi, często według symbolu PKWiU, dlatego w razie wątpliwości należy odwołać się bezpośrednio do art. 12 ustawy.
Jak wygląda prowadzenie ewidencji przychodów?
Przy wyborze ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych konieczne jest prowadzenie ewidencji przychodów. Powinna być prowadzona rzetelnie oraz w sposób niewadliwy. Zapisy w ewidencji dokonywane są w porządku chronologicznym, nie później niż do 20. dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni.
Jeżeli podatnik prowadzi działalność opodatkowaną różnymi stawkami ryczałtu, powinien prowadzić ewidencję w sposób umożliwiający ustalenie przychodów dla każdego rodzaju działalności. Jeżeli tego nie robi, co do zasady przychody opodatkowuje się stawką 8,5%, a w odniesieniu do przychodów objętych według ustawy stawkami 17%, 15%, 14%, 12%, 10%, 5,5%, 3% albo 2% stosuje się odpowiednio te stawki. Natomiast w przypadku nieprowadzenia ewidencji albo prowadzenia jej niezgodnie z warunkami wymaganymi do uznania jej za dowód w postępowaniu podatkowym organ podatkowy określa wartość niezewidencjonowanego przychodu i ustala od tej kwoty ryczałt w wysokości pięciokrotności właściwej stawki, nie więcej jednak niż 75% przychodu.
Dlatego ewidencję przychodów należy prowadzić rzetelnie i w sposób pozwalający na wyodrębnienie przychodów objętych poszczególnymi stawkami, ponieważ błędy w ewidencji mogą skutkować zarówno zastosowaniem mniej korzystnej stawki do części przychodów, jak i określeniem przez organ podatkowy sankcyjnego ryczałtu od przychodu niezewidencjonowanego.
Jaki PIT wypełnić za wynajem mieszkania?
Zastanawiasz się, jaki PIT wypełnić za wynajem mieszkania ? Przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy możesz rozliczyć m.in. za pomocą deklaracji PIT-28. W przypadku najmu prywatnego nie dokonuje się obecnie wyboru między ryczałtem a skalą podatkową, ponieważ przychody z tego źródła są obowiązkowo opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Wpłat dokonuje się na mikrorachunek podatkowy. W przypadku najmu prywatnego nie ma potrzeby składać oświadczenia o wyborze tej formy opodatkowania, ponieważ ryczałt jest dla tego źródła przychodu formą obligatoryjną.
Ile wynosi podatek przy formie ryczałtu? Jeżeli przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy nie przekraczają kwoty 100 tys. zł, stawka ryczałtowa wynosi 8,5%. Jeżeli przychody te są wyższe, kwota do 100 tys. zł opodatkowana jest stawką 8,5%, a nadwyżka ponad 100 tys. zł 12,5%.
W przypadku najmu prywatnego rozliczanego poza działalnością gospodarczą nie stosuje się obecnie zasad ogólnych; właściwym formularzem jest PIT-28. Jeżeli najem jest prowadzony w ramach działalności gospodarczej, sposób jego opodatkowania zależy od formy opodatkowania wybranej dla tej działalności, zgodnie z właściwymi przepisami.
Zgłoszenie ryczałtu do organu podatkowego
W przypadku działalności gospodarczej wybór ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych wymaga złożenia oświadczenia o wyborze tej formy opodatkowania naczelnikowi urzędu skarbowego, przy czym można to zrobić również za pośrednictwem CEIDG. Oświadczenie składa się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnięto pierwszy przychód w roku podatkowym, a jeżeli pierwszy przychód osiągnięto w grudniu – do końca roku podatkowego. Jeżeli podatnik kontynuuje działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem i nie rezygnuje z tej formy, nie musi ponownie składać oświadczenia. Inaczej wygląda sytuacja przy najmie prywatnym: w tym przypadku nie składa się oświadczenia o wyborze ryczałtu, ponieważ przychody z najmu prywatnego są obecnie obowiązkowo opodatkowane ryczałtem i rozliczane w PIT-28.
Na PIT-28 nie odliczysz części ulg
Składając PIT-28, nie odlicza się kosztów uzyskania przychodów, ponieważ ryczałt jest podatkiem od przychodu. Formularz ten nie służy także do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko ani do wspólnego opodatkowania małżonków. Nie oznacza to jednak, że podatnik całkowicie traci dostęp do ulg podatkowych lub wspólnego rozliczenia innych dochodów. W PIT-28 można korzystać z wybranych ulg i odliczeń przewidzianych dla ryczałtu, natomiast ulgę na dzieci można rozliczyć wtedy, gdy podatnik osiąga również dochody opodatkowane według skali podatkowej. Przychody opodatkowane inną formą niż ryczałt wykazuje się w odrębnych, właściwych dla nich zeznaniach podatkowych.
Jak uniknąć błędów w PIT-28?
Przy wypełnianiu PIT-28 wcale nie musisz obliczać ryczałtu ręcznie. Prawo przewiduje możliwość składania deklaracji podatkowych przez Internet. W tym celu wystarczy skorzystać z programu do wypełniania PIT online, który jest prosty w obsłudze i sam dokonuje obliczeń za podatnika.
PIT-28 za rok 2023 składasz w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia. Przed zmianami Polskiego Ładu terminem ostatecznym na złożenie deklaracji był koniec lutego. Dzięki tej zmianie przedsiębiorcy mają dużo więcej czasu na rozliczenie z urzędem skarbowym.
Uzupełnienie PIT-28 online (np. z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy) zajmie Ci nie więcej niż kilka minut, a system po weryfikacji poprawności danych prześle pismo do właściwego urzędu skarbowego. Nie musisz obawiać się o potwierdzenie złożenia zeznania, otrzymasz je w formie UPO – Urzędowego Poświadczenia Odbioru.
Podsumowanie
PIT-28 to formularz przeznaczony dla podatników rozliczających się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, czyli uproszczoną formą opodatkowania, w której podatek oblicza się od przychodu, bez uwzględniania kosztów jego uzyskania. To rozwiązanie może być korzystne zwłaszcza dla osób prowadzących działalność o niskich kosztach oraz dla podatników osiągających przychody z najmu prywatnego, który obecnie co do zasady rozlicza się właśnie w tej formie. Wybór ryczałtu wiąże się jednak z koniecznością prawidłowego prowadzenia ewidencji przychodów, znajomością właściwej stawki podatku oraz świadomością ograniczeń dotyczących części ulg i preferencji podatkowych. Kluczowe znaczenie ma również terminowe złożenie formularza PIT-28 oraz poprawne ustalenie, czy dana działalność w ogóle może być opodatkowana ryczałtem.
Kluczowe informacje:
-
PIT-28 składa się od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.
-
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to forma opodatkowania, w której podatek liczony jest od przychodu, a nie od dochodu.
-
Przy ryczałcie nie odlicza się kosztów uzyskania przychodów.
-
Z ryczałtu mogą korzystać m.in. osoby prowadzące JDG, wybrane spółki osobowe oraz podatnicy osiągający przychody z najmu prywatnego.
-
Najem prywatny jest obecnie obowiązkowo opodatkowany ryczałtem i rozliczany na formularzu PIT-28.
-
Stawki ryczałtu są zróżnicowane i wynoszą od 2% do 17%, w zależności od rodzaju działalności lub usługi.
-
W przypadku działalności gospodarczej wybór ryczałtu wymaga złożenia oświadczenia do naczelnika urzędu skarbowego albo za pośrednictwem CEIDG.
-
Ewidencję przychodów należy prowadzić rzetelnie, niewadliwie i chronologicznie, ponieważ błędy mogą prowadzić do zastosowania mniej korzystnych zasad opodatkowania.
-
PIT-28 nie służy do wspólnego rozliczenia małżonków ani do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
-
W formularzu PIT-28 nadal można korzystać z wybranych ulg i odliczeń, m.in. części składek, IKZE, ulgi na internet, rehabilitacyjnej czy darowizn.
-
PIT-28 można złożyć online, a potwierdzeniem poprawnego złożenia dokumentu jest UPO.
Od autora: „Ryczałt może być wygodnym i korzystnym rozwiązaniem, ale tylko wtedy, gdy podatnik dobrze rozumie zasady tej formy opodatkowania, prawidłowo prowadzi ewidencję i potrafi przypisać swoją działalność do właściwej stawki. W podatkach prostota bywa pozorna - dlatego przed złożeniem PIT-28 warto dokładnie sprawdzić każdy element rozliczenia”.
-
Mirosław Ziętek
FAQ - Najczęściej zadawane pytania
Źródła:
-
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
-
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
-
https://www.podatki.gov.pl/ulgi-i-odliczenia/odliczenie-skladek-na-ubezpieczenie-zdrowotne-pit/
