Gigantyczna luka podatkowa przykładem nieudolności...
sxc.hu
PwC

Gigantyczna luka podatkowa przykładem nieudolności skarbówki

Darmowy program do rozliczania PIT

Windows, MacOS, Linux, iOS oraz Android

Rozlicz PIT online

lub pobierz za darmo

Raport „Straty Skarbu Państwa w VAT – luka podatkowa, oszustwa, wyłudzenia oraz problematyka podatku od towarów i usług w Polsce” przygotowany przez PwC na zlecenie Instytutu Badań Strukturalnych wskazuje na powiększanie się tzw. luki VAT, czyli rozbieżności pomiędzy zakładanymi a faktycznymi wpływami do budżetu z tytułu tego podatku.

Autorzy raportu zidentyfikowali następujące tendencje:

  1. średnia wartość luki podatku VAT wzrosła w latach 2006 - 2012 o kwotę ok. 30 mld PLN. Dla porównania - zwiększenie stawek podatku VAT od początku 2011 r. o jeden punkt procentowy miało przynieść budżetowi dodatkowe dochody na poziomie ok. 6 mld PLN;
  2. luka podatkowa wyrażona jako odsetek rzeczywistych wpływów z VAT w ciągu ostatnich sześciu lat podwoiła się, sięgając ok. 40% całkowitych wpływów z tego podatku;
  3. obniża się za to efektywność egzekucji zaległości z VAT – od roku 2006 spadła ona o prawie połowę, sięgając ok. 4% całej luki.

Skarbówka jest restrykcyjna, ale nieudolna

Kluczowym zamierzeniem raportu jest próba ukazania, że obecne nastawienie aparatu skarbowego do problemu oszustw podatkowych nie tylko jest nieskuteczne i może być szkodliwe dla polskiej gospodarki. Raport pokazuje, że luka podatkowa rośnie mimo coraz większej determinacji w działaniach aparatu skarbowego.

W opracowaniu przygotowanym na zlecenie Komisji Europejskiej firma PwC oszacowała lukę w podatku VAT w całej Unii Europejskiej w 2009 r. na poziomie 12 proc. jego rzeczywistych wpływów, co odpowiadało kwocie 119 mld Euro. W Polsce minimalną skalę luki w podatku VAT za lata rok 2012 w raporcie szacuje się na 2,3% polskiego PKB. Polskie Ministerstwo Finansów nie przedstawia własnych wyliczeń luki podatkowej, skupiając się na zaległościach w VAT, które nie uwzględniają np. faktu istnienia szarej strefy lub większości wyłudzeń podatkowych.

Źródło: obliczenia PwC

Oszuści są właściwie bezkarni

Eksperci PwC wskazują na prawdopodobne przyczyny powiększającej się nieszczelności systemu podatkowego:

  • potencjalne korzyści z procederu wyłudzania podatku VAT w znaczący sposób przeważają koszty z tego tytułu – niewielkie ryzyko wykrycia i oczekiwany łagodny wymiar kary;
  • rośnie poziom wyrafinowania prawnego i finansowego podmiotów wyłudzających VAT, beneficjenci wyłudzania podatku VAT są bezkarni, a ich kreatywność i tolerancja na ryzyko wykrycia rosną wraz z pogarszaniem się koniunktury;
  • brakuje mechanizmu bieżącej i rzetelnej analizy nieszczelności systemu, a władze podatkowe w niedostatecznym zakresie korzystają z know-how z innych jurysdykcji;
  • zdolność regulatora i aparatu skarbowego do szybkiej i właściwie nakierowanej reakcji regulacyjnej i implementacyjnej jest ograniczona.


Jak ograniczyć zjawisko występowania lukipodatkowej?

W raporcie eksperci proponują również przykładowe rozwiązania. Na szczeblu UE wskazują m.in. na potrzebę aktywnego udziału Polski w procesie przemian w VAT oraz poparcie rozwiązań skutecznie zwalczających oszustwa.

Na szczeblu krajowym są to:

  • potrzeba przeniesienia nacisku organów podatkowych/skarbowych z uczciwych przedsiębiorców na oszustów;
  • ściąganie „owoców przestępstwa” i ściganie „organizatorów” a nie osób „podstawionych”;
  • ulepszenie zasad prowadzenia postępowań (szkolenia prokuratorów, współpraca z UKS, integracja informacji, prowadzenie statystyk, uczestnictwo w strukturach międzynarodowych).

Państwowe instytucje lekceważą fakt istnienia luki podatkowej

Luka podatku VAT to różnica pomiędzy wysokością zobowiązań podatkowych wynikających z zawartych transakcji a faktycznymi wpływami osiągniętymi przez Skarb Państwa z tytułu tych zobowiązań. Jej powodem mogą być „szara strefa”, wyłudzenia, unikanie podatków, pomyłki czy bankructwa.

Na jej powstawanie mają też wpływ:

  • działalność skierowana wyłącznie na obniżenie wysokości zobowiązania za pomocą legalnych środków prawnych, lecz w sposób niezgodny z zamysłem ustawodawcy poprzez optymalizację podatkową (ang. tax avoidance),
  • brak wydajności aparatu skarbowego w kontroli i poborze należnych podatków, które zostały ujawnione aparatowi skarbowemu,
  • błędy w samowymiarze podatku niewychwycone przez aparat skarbowy,
  • podatek nieodprowadzony w wyniku upadłości podatników VAT.


W Polsce nie została sformułowana oficjalna definicja luki podatkowej, gdyż jej zakres oraz poziom nie były nigdy przedmiotem badań instytucji państwowych.

Loading Comments
Gorące tematy
Jak długo czekasz na zwrot podatku?
Wyniki sondażu: sondaż 68 głosów
56%

dłużej niż miesiąc

38 głosów
35%

kilka tygodni

24 głosów
9%

tydzień

6 głosów
Kalendarz podatnika

Formularze PIT

Formularze PIT do druku

Zainteresuje cię także
Czy upowszechnione na rynku „patenty optymalizacyjne” w CIT I VAT są oszustwem w rozumieniu art. 286 Kodeksu Karnego?