Emerytury czerwcowe - które roczniki zyskają na ponownym przeliczeniu?

2025-08-06 Aktualizacja: 2025-12-19

Od 1 stycznia 2026 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych automatycznie przeliczy tzw. emerytury czerwcowe przyznane lub przeliczone w czerwcu w latach 2009–2019. Nowe przepisy obejmą również renty rodzinne. ZUS zrobi to z urzędu – bez konieczności składania jakiegokolwiek wniosku. Dla wielu świadczeniobiorców oznacza to realny wzrost miesięcznych dochodów, sięgający nawet kilkaset złotych miesięcznie

Spis treści:

• Czym są emerytury czerwcowe?
• Przyczyny dysproporcji w emeryturach czerwcowych
• Kogo obejmie ponowne przeliczenie świadczeń?
• Jak przebiegnie proces wyrównania?
• Skutki finansowe dla emerytów
• FAQ - Najczęściej zadawane pytania

Czym są emerytury czerwcowe?

Emerytury czerwcowe to potoczne określenie świadczeń emerytalnych przyznanych w czerwcu, które w latach 2009–2019 były ustalane na mniej korzystnych zasadach waloryzacji składek.

W praktyce oznaczało to, że osoby przechodzące na emeryturę w czerwcu – mimo identycznego stażu pracy i wysokości składek – otrzymywały niższe świadczenie niż osoby, które złożyły wniosek w maju lub lipcu. Problem ten dotyczył tysięcy emerytów i przez lata budził wątpliwości co do równego traktowania ubezpieczonych w ramach Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Specyfika wyliczania świadczeń w czerwcu

Osoby składające wniosek o emeryturę w czerwcu były objęte wyłącznie waloryzacją roczną składek i kapitału początkowego, z pominięciem waloryzacji kwartalnej oraz miesięcznej. Powodowało to, że całkowita suma środków na koncie emerytalnym – będąca podstawą do obliczenia świadczenia – była niższa niż w przypadku emerytur przyznanych, na przykład w maju.

Dlaczego były niższe od emerytur majowych?

Emerytura przyznana w maju uwzględniała kwartalną waloryzację składek oraz – w przypadku wniosków z końca miesiąca – również miesięczną waloryzację za czerwiec. Tymczasem emerytury przyznane w czerwcu korzystały tylko z mniej korzystnego wskaźnika rocznego. Powodowało to różnice sięgające nawet kilkuset złotych miesięcznie przy podobnym stażu.

Przyczyny dysproporcji w emeryturach czerwcowych

Wieloletnie różnice w wysokości świadczeń emerytalnych przyznanych w czerwcu wynikają z konkretnych zasad wyliczania i waloryzowania składek w systemie ubezpieczeń społecznych.

Mechanizm waloryzacji kapitału początkowego i składek

Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 1998 Nr 162 poz. 1118), środki zgromadzone na koncie ubezpieczonego podlegają corocznej waloryzacji, której celem jest utrzymanie ich realnej wartości. Jednak – w zależności od miesiąca złożenia wniosku – stosuje się również waloryzację kwartalną lub miesięczną. Czerwiec był jedynym miesiącem, w którym nie obowiązywała waloryzacja kwartalna – przez co wartość podstawy świadczenia była zaniżona.

Rola wskaźników waloryzacyjnych i momentu przyznania świadczenia

Wskaźniki waloryzacyjne ogłaszane przez GUS w maju każdego roku mają kluczowe znaczenie dla wysokości przyszłej emerytury. Osoby, które wstrzymały się ze złożeniem wniosku do lipca, korzystały z wyższych wskaźników kwartalnych lub miesięcznych. Wnioskodawcy czerwcowi tracili z kolei tę możliwość – mimo identycznego przebiegu kariery zawodowej i składek.

W efekcie emeryci, którzy składali wniosek w maju lub lipcu, mogli zyskać od kilkudziesięciu do kilkuset złotych miesięcznie więcej – tylko z uwagi na inną datę przyznania emerytury.

Kogo obejmie ponowne przeliczenie świadczeń?

Nowe przepisy obejmą osoby, którym ZUS ustalił lub przeliczył emeryturę w czerwcu w latach 2009–2019, a także osoby pobierające renty rodzinne po takich świadczeniobiorcach.

Emeryci

Przeliczenie dotyczy osób, które:

• w czerwcu w latach 2009–2019 przeszły na emeryturę lub miały przeliczoną emeryturę,
• osiągnęły wiek emerytalny zgodnie z obowiązującymi przepisami,
• zakończyły pracę i złożyły wniosek w niekorzystnym miesiącu.

Renty rodzinne

Nowe zasady obejmą również renty rodzinne, w tym osoby, które:

• pobierają rentę rodzinną po zmarłym, któremu ZUS ustalił emeryturę w czerwcu w latach 2009–2019,
• pobierają rentę rodzinną po osobie, która osiągnęła wiek emerytalny, zmarła w czerwcu w tych latach, ale nie zdążyła złożyć wniosku o emeryturę lub nie miała ustalonego prawa do świadczenia.

Toczące się postępowania

Jeżeli przed 1 stycznia 2026 r. trwa postępowanie w sprawie ustalenia wysokości emerytury lub renty rodzinnej, ZUS zawiesi postępowanie przewidziane w nowej ustawie i wróci do niego po jego ostatecznym zakończeniu.

Nowelizacja przepisów ma na celu zniwelowanie dysproporcji między emeryturami czerwcowymi a innymi świadczeniami, przyznanymi na podobnych warunkach. ZUS przeliczy emerytury przyznane w czerwcu, zgodnie z uchwałą Rady Ministrów oraz zapowiedziami Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Kryteria rocznikowe – kto zyska

Przeliczeniu podlegają emerytury przyznane w czerwcu w latach 2009–2019. Zmiany dotyczą zarówno kobiet, jak i mężczyzn – najczęściej urodzonych w latach 1953–1961 (kobiety) oraz 1948–1956 (mężczyźni). Kryterium nie jest jednak wyłącznie wiekowe – liczy się termin decyzji emerytalnej wydanej przez ZUS.

Łączna liczba uprawnionych

Według informacji przekazanych przez ZUS i rząd, wyrównaniem zostanie objętych około 100 000 świadczeniobiorców. To osoby, których świadczenia mogły zostać zaniżone nawet o kilkaset złotych miesięcznie – tylko ze względu na niekorzystny miesiąc złożenia wniosku.

Jak przebiegnie proces wyrównania?

Dzięki planowanym zmianom osoby poszkodowane w przeszłości otrzymają nie tylko wyższe świadczenie, ale również wyrównanie od lipca 2025 roku.

Termin wejścia w życie przepisów

Zgodnie z projektem nowelizacji ustawy, nowe zasady przeliczenia weszły w życie 1 lipca 2025 roku. ZUS będzie analizował wszystkie objęte sprawy z urzędu – bez konieczności składania wniosków. Oznacza to, że już w lipcu 2025 roku rozpocznie się przeliczanie oraz wypłata wyrównań dla uprawnionych.

Wypłata wyrównań

Wypłata różnic nastąpi automatycznie w okresie od lipca 2025 roku do marca 2026 roku, w zależności od harmonogramu ZUS. Wyrównania będą doliczane do bieżących wypłat świadczeń.

Czy trzeba składać wniosek?

Nie. Przeliczenie emerytur czerwcowych zostanie wykonane z urzędu, a każdy uprawniony otrzyma decyzję o nowej wysokości świadczenia. Nie trzeba kontaktować się z ZUS ani wypełniać dodatkowych formularzy.

Skutki finansowe dla emerytów

Korekta wysokości emerytur czerwcowych oznacza realny wzrost dochodów wielu seniorów – szczególnie tych, którzy przez lata otrzymywali zaniżone świadczenia.

Warto również zwrócić uwagę na pozostałe ulgi i odliczenia, z których mogą skorzystać seniorzy. Przykładem może być PIT 0 omówiony w artykule: https://www.podatnik.info/publikacje/pit-0-dla-seniora-czyli-ulgi-dla-emeryta,633288

Przykładowe podwyżki

Średnie podwyżki wyniosą od 160 zł do 230 zł miesięcznie, co daje nawet kilka tysięcy złotych więcej rocznie. Wyrównania za wcześniejszy okres (lipiec 2025 – marzec 2026) mogą wynosić łącznie od 1440 zł do 2070 zł brutto.

Oczekiwania i krytyka zmian

Eksperci i organizacje społeczne pozytywnie oceniają propozycję przeliczeń emerytur czerwcowych. Wskazują jednak, że problem powinien zostać rozwiązany wcześniej. Z rekomendacji ekspertów wynika ponadto, że analogiczne działania powinny objąć także emerytury przyznane w czerwcu po 2019 roku.

Od autora: „Problem emerytur czerwcowych przez lata był symbolem systemowej niesprawiedliwości. Nowe przepisy nie naprawią przeszłości w pełnym zakresie, ale przywracają równe zasady na przyszłość i dają wielu seniorom poczucie, że państwo wreszcie dostrzegło ich sytuację”.

Mirosław Ziętek, redaktor merytoryczny Podatnik.info

Jeżeli masz dodatkowe pytania dotyczące emerytur czerwcowych, możesz skorzystać ze wsparcia naszych ekspertów. Każdy użytkownik darmowego programu Podatnik.info zyskuje możliwość skorzystania z porady specjalistów ds. prawa podatkowego czy księgowości. Ponadto w okresie rozliczania deklaracji PIT udostępniamy trzy rozwiązania, dzięki którym dopełnisz formalności nawet w 5 minut. Sprawdź, co jeszcze zyskasz z Podatnik.info!

O Autorze:

Mirosław Ziętek – redaktor merytoryczny, ekspert z zakresu prawa podatkowego, specjalizujący się w podatkach dochodowych od osób fizycznych (PIT). Posiada ponad 8-letnie doświadczenie w redagowaniu, analizowaniu i opracowywaniu artykułów o tematyce podatkowej. Od października 2023 roku pełni rolę redaktora merytorycznego w serwisie Podatnik.info, gdzie zajmuje się opracowywaniem i weryfikacją materiałów dotyczących prawa podatkowego, zapewniając ich wysoką jakość merytoryczną oraz przejrzystość przekazu. Wcześniej, przez ponad 7 lat, współpracował z redakcją MoneyWeek, gdzie publikował liczne analizy, poradniki oraz artykuły eksperckie z zakresu podatków osobistych oraz finansów osobistych. Absolwent Politechniki Białostockiej, gdzie w 2015 roku uzyskał tytuł magistra zarządzania finansami i rachunkowości. Ukończył także specjalistyczny kurs doradztwa podatkowego w zakresie podatków dochodowych organizowany przez Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, uzyskując dyplom „Eksperta ds. podatków dochodowych od osób fizycznych”. Ceniony za wyjątkową dokładność, precyzję oraz umiejętność przystępnego tłumaczenia skomplikowanych zagadnień podatkowych. Jako redaktor wyróżnia się zdolnością do szybkiej identyfikacji kluczowych problemów oraz dostarczania wartościowych wskazówek praktycznych dla czytelników. Regularnie uczestniczy w konferencjach i szkoleniach branżowych, stale poszerzając swoją wiedzę w zakresie podatków i prawa gospodarczego. Dzięki bogatemu doświadczeniu zawodowemu oraz solidnemu przygotowaniu merytorycznemu, jest uznawany za jednego z najbardziej kompetentnych redaktorów specjalizujących się w obszarze podatków osobistych w Polsce. Zapraszam do kontaktu: mail: m.zietek@podatnik.info linkedin: https://www.linkedin.com/in/miros%C5%82aw-zi%C4%99tek-311161175

Ocena artykułu:

(4.8/5), głosów: 620