BLIK a podatek od darowizn 2026 – limity, grupy podatkowe i zasady szybkich przelewów

2026-03-27

Żyjemy coraz szybciej – oczekujemy, by wiadomości dochodziły natychmiast, zakupy trafiały pod drzwi jeszcze tego samego dnia, a odpowiedzi pojawiały się, zanim tak naprawdę zdążymy sformułować pytanie. Żyjemy w rytmie powiadomień, terminów i ekspresowych rozwiązań – jednym z nich jest właśnie BLIK.

Zna to chyba każdy. Typowy sobotni wieczór z przyjaciółmi w ulubionej knajpie. Właśnie skończyliście kolację, a na stole ląduje rachunek. Przebijasz się przez zgiełk rozmów, zwracasz się do bliskich „Ja zapłacę. Rozliczymy się później”. W ciągu chwili dostajesz kilka BLIKów na telefon typu “dzx” lub “było miło”. Po sprawie – jesteście rozliczeni. Raczej nie myślisz wtedy o podatkach. I słusznie – w większości przypadków nie musisz.

Są jednak sytuacje, w których skarbówka może spojrzeć na Twój przelew inaczej niż Ty. Ile można przelać BLIKiem bez podatku? W tym artykule wyjaśnię krok po kroku, kiedy przelew BLIK może być uznany za darowiznę, jakie limity darowizn obowiązują w 2026 roku, jak działa kontrola przelewów BLIK przez fiskusa i co zrobić, żeby spać spokojnie.

Czym jest BLIK i dlaczego może być darowizną?

BLIK to polski system płatności mobilnych, umożliwiający błyskawiczne płacenie w sklepach, internecie oraz wypłacanie gotówki za pomocą 6-cyfrowego kodu. Płatności online BLIK są szybsze niż tradycyjne przelewy, ponieważ nie wymagają logowania do banku przez przeglądarkę. System BLIK działa bez karty, opiera się na jednorazowych kodach ważnych 2 minuty, jest zintegrowany z aplikacjami mobilnymi większości banków w Polsce.

Załóżmy, że bliski przelewa Ci 1 000 zł z okazji Twoich okrągłych urodzin. Jest to przypadek, kiedy ktoś daje Ci pieniądze, a Ty nie dajesz nic w zamian. Dla fiskusa to klasyczna darowizna – niezależnie od tego, czy trafiła na konto przelewem, BLIKiem, czy w kopercie na weselu.

Przyjrzyjmy się definicji. Zgodnie z Ustawą darowizna to umowa, w której darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Przedmiotem darowizny mogą być nie tylko pieniądze, ale też rzeczy lub prawa majątkowe. Umowy darowizny mogą przyjmować różne formy. Aby wpłata mogła zostać uznana za darowiznę, konieczne jest, by darczyńca był możliwy do zidentyfikowania przynajmniej z imienia i nazwiska – co w przypadku przelewów BLIK ma miejsce.

I tu pojawia się sedno sprawy: każda darowizna podlega przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn. Nie ma wyjątku dla płatności mobilnych – BLIK to tylko sposób przekazania pieniędzy, nie magiczna furtka pozwalająca ominąć przepisy.

Ale spokojnie, przepisy wcale nie są takie straszne, kiedy wiesz, na co zwracać uwagę. Kluczowe są trzy rzeczy: kwota wolna od podatku, grupa podatkowa (czyli Twoja relacja z osobą, która daje lub dostaje pieniądze) oraz termin zgłoszenia. Każdy z tych elementów omawiam poniżej.

Dzielenie rachunków przez BLIK – zwrot kosztów czy darowizna?

Wróćmy na chwilę do przykładu podanego powyżej. Wspólny obiad a po chwili kilka BLIKów na twoim koncie. To nie jest darowizna. To zwyczajnie zwrot pieniędzy – odzyskujesz dokładnie to, co wydałeś za innych. Dla urzędu skarbowego nie ma tu żadnej korzyści majątkowej. Nie zarabiasz na tym, nie dostajesz żadnego prezentu. Nie musisz tego wpisywać do PIT ani nigdzie zgłaszać.

Dokładnie tak samo działa to przy zrzutkach na wspólny prezent, rozliczaniu paliwa na wyjazd nad morze czy zwrocie za bilety na koncert. Dopóki przelewana kwota odpowiada temu, co naprawdę wydałeś – możesz być spokojny – to całkowicie bezpieczne rozwiązanie.

Jak się zabezpieczyć na wszelki wypadek?

W razie pytań fiskusa – jasny tytuł przelewu plus dowód wspólnego wydatku to najlepsze alibi, że nie była to żadna ukryta darowizna. Dlatego pamiętaj:

• pisz konkretne tytuły przelewów. Serio, to naprawdę ważne. Zamiast „przelew” albo „dzx”, napisz: „Zwrot za kolację 15.03”, „Składka na prezent dla Ani”. Różnica między „dzx” a „zwrot za pizzę” może kiedyś zaoszczędzić Ci tłumaczenia się przed urzędem;

• trzymaj potwierdzenia. Paragon, e-faktura, screenshoty rezerwacji, zdjęcie biletu – wrzucaj to do jednego folderu na telefonie lub w chmurze. Pół minuty pracy, a masz spokój na lata.

Kiedy przelewy BLIK wzbudzą zainteresowanie skarbówki?

A teraz wyobraźmy sobie inny scenariusz. Co miesiąc dostajesz od danej osoby 1 000 zł – bez żadnego opisu, bez związku z jakąkolwiek wspólną inwestycją czy działaniem. Po prostu przelew, jeden za drugim, systematycznie. Tutaj sprawa wygląda zupełnie inaczej.

Urząd skarbowy może uznać takie cykliczne, nieuzasadnione wpłaty za darowiznę, która podlega podatkowi od spadków i darowizn, a obowiązek rozliczania i zgłaszania dotyczy wszystkich nabywców, którzy przekroczyli limity w granicach istniejącego prawa. W przypadku darowizny przekraczającej kwoty wolne od podatku, podatnik (obdarowany) ma obowiązek zgłoszenia nabycia majątku do urzędu skarbowego i złożenia odpowiedniej deklaracji podatkowej.

Teraz czas na trochę teorii. Otóż, wzbogacenie obdarowanego następuje w momencie otrzymania darowizny. Darowizny należy rozliczać w zeznaniu podatkowym, a w niektórych przypadkach możliwe jest odliczenie darowizny od dochodu. Co warto zaznaczyć, świadczenia symboliczne lub moralne nie są uznawane za świadczenia w rozumieniu prawa podatkowego. Co więcej, odwołanie darowizny jest możliwe w przypadku rażąco niewdzięcznego zachowania obdarowanego, a przyrzeczone świadczenie zostało spełnione, gdy darowizna została faktycznie przekazana. Niezgłoszenie nabycia majątku otrzymanego w darowiźnie w terminie 6 miesięcy skutkuje utratą prawa do zwolnienia i opodatkowaniem według skali podatkowej, a w razie wykrycia przez fiskusa – sankcyjną stawką 20%

Lepiej tego nie ignorować. Niezgłoszenie darowizny w terminie oznacza utratę prawa do zwolnienia. A jeśli fiskus sam ją odkryje podczas kontroli – może zastosować sankcyjną stawkę 20%. O tym opowiem więcej za chwilę.

Grupy podatkowe i limity darowizn od rodziny i znajomych w 2026 roku

Polskie prawo dzieli nas na grupy w zależności od tego, jak blisko jesteśmy spokrewnieni z osobą, która daje (lub dostaje) pieniądze. Im bliższa rodzina – tym wyższy limit, poniżej którego nie trzeba płacić podatku. Limity obowiązujące od 1 lipca 2023 r. nie zmieniły się i nadal obowiązują w 2026 roku.

Źródło: art. 9, art. 14 i art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn; podatki.gov.pl

Powyższe kwoty wolne obowiązują od 1 lipca 2023 r. i dotyczą sumy wszystkich darowizn od jednej osoby w ciągu 5 lat. Oznacza to, że od znajomego (III grupa) możesz otrzymać bez podatku maksymalnie 5 733 zł łącznie w ciągu pięciu lat, a od teściów (I grupa) – do 36 120 zł.

Darowizna w najbliższej rodzinie (grupa zerowa) uprawnia do zupełnego zwolnienia z podatku, jeśli zostanie zgłoszona w terminie. Dotyczy to nie tylko pieniędzy, ale także praw majątkowych, takich jak nieruchomości czy udziały – również one podlegają tym limitom i muszą być zgłaszane.

Przedsiębiorca może natomiast wykorzystać otrzymaną darowiznę do prowadzenia działalności gospodarczej, co może być korzystne podatkowo, np. poprzez wprowadzenie środków trwałych do ewidencji i rozliczanie amortyzacji.

Trzy pułapki, na które warto uważać

• Grupa 0 to nie to samo co Grupa I. To najczęstsze źródło pomyłek. Teściowie, zięć i synowa należą do I grupy podatkowej, ale NIE do grupy zerowej. Nie mogą złożyć SD-Z2 i skorzystać z pełnego zwolnienia. Obowiązuje ich limit 36 120 zł.

• Limity sumują się przez 5 lat. 10 przelewów po 600 zł od znajomego = 6 000 zł. To już ponad próg III grupy (5 733 zł). Łatwo to przeoczyć, gdy pojedyncze kwoty wydają się jeszcze drobniejsze.

• Darowizny to nie tylko pieniądze. Możesz przekazać też samochód, laptop, udziały w spółce czy nieruchomość. Przekazanie rzeczy lub majątku wymaga zawarcia odpowiedniej umowy, np. umowy darowizny. Wartość ustala się rynkowo – według cen z dnia nabycia.

Stawki podatku od darowizn – skala podatkowa

Jeżeli przekroczysz kwotę wolną – nie znaczy to, że płacisz podatek od całej darowizny. Opodatkowaniu podlega tylko nadwyżka, czyli to, co wykracza ponad limit. Stawki są progresywne – im większa nadwyżka, tym wyższy procent.

I grupa podatkowa (od 3% do 7%)

II grupa podatkowa (od 7% do 12%)

III grupa podatkowa (od 12% do 20%)

Źródło: § 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z 28 czerwca 2023 r.; podatki.gov.pl

Sankcyjna stawka 20% – kiedy grozi?

To ten scenariusz, którego naprawdę chcesz uniknąć. Jeśli nie zgłosisz darowizny, a urząd odkryje ją sam – podczas kontroli podatkowej, czynności sprawdzających lub kontroli celno-skarbowej – może zastosować sankcyjną stawkę 20% od całej wartości. Dla porównania: nabycie własności w drodze zasiedzenia jest opodatkowane stawką 7%. Różnica jest spora.

SD-Z2 w 2026 roku – nowe zasady i przywrócenie terminu zgłoszenia darowizny

Dobra wiadomość – i to całkiem świeża. Od 7 stycznia 2026 r. obowiązuje nowelizacja ustawy, która zmienia jedną z najbardziej dotkliwych zasad: spóźnione złożenie SD-Z2 nie musi już automatycznie oznaczać utraty zwolnienia. Zmiany dotyczą również składania deklaracji podatkowych związanych z darowiznami – podatnicy mają możliwość korygowania i składania odpowiednich deklaracji w przypadku opóźnień.

Dotąd było bezlitosne – nawet jednodniowe spóźnienie z formularzem SD-Z2 oznaczało utratę prawa do zwolnienia i konieczność zapłaty podatku. Teraz, możesz wnioskować o przywrócenie terminu, jeśli wykażesz, że opóźnienie nastąpiło nie z Twojej winy.

Jak to działa w praktyce?

• Złóż wniosek w ciągu 7 dni od momentu, gdy przeszkoda minęła (np. wyzdrowiałeś, wróciłeś z wyjazdu).

• Dołącz zaległy formularz SD-Z2 – to warunek konieczny, sam wniosek nie wystarczy.

• Uprawdopodobnij brak winy – choroba, wypadek losowy, powódź – musi być powód, dlaczego nie zdążyłeś. Zwykłe „zapomniałem” raczej nie przejdzie.

Nowe przepisy obejmują nabycia dokonane od 7 stycznia 2026 r. oraz te wcześniejsze, w których 6-miesięczny termin jeszcze nie upłynął przed tą datą.

Kontrola przelewów BLIK 2026 – czy banki przekazują dane do urzędu skarbowego?

Nie, nikt nie siedzi w urzędzie i nie ogląda na żywo Twoich BLIKów. Banki nie raportują automatycznie pojedynczych transakcji. Możesz spać spokojnie – Twój przelew za pizzę nie wywoła alarmu w Ministerstwie Finansów.

Ale – i to ważne „ale” – banki mają obowiązek współpracować z fiskusem w określonych sytuacjach. Urząd skarbowy może zażądać pełnej historii rachunku, gdy:

• Prowadzone jest postępowanie podatkowe;

• Trwa kontrola skarbowa lub celno-skarbowa;

• Istnieje podejrzenie nieujawnionych dochodów.

W takim wypadku fiskus przegląda wpływy na konto – i to właśnie te regularne przelewy od osób trzecich, bez konkretnego tytułu, które nie pasują do deklarowanych dochodów, mogą wzbudzić pytania. Dlatego zawsze powtarzam jak mantrę – tytułuj przelewy konkretnie.

Praktyczny poradnik – jak używać BLIKA bez stresu

BLIK umożliwia natychmiastowe przelewy na numer telefonu odbiorcy i jest akceptowany w milionach punktów handlowych oraz online. Korzystanie z dedykowanej aplikacji mobilnej do obsługi BLIK zapewnia nie tylko wygodę, ale także wysoki poziom bezpieczeństwa podczas realizacji płatności. Nie trzeba kończyć prawa podatkowego, żeby bezpiecznie korzystać z BLIKa. Wystarczy wyrobić kilka nawyków.

1. Tytułuj przelewy rozsądnie

To Twoja pierwsza linia obrony – i kosztuje Cię dokładnie 3 sekundy. Zamiast „przelew” pisz: „Zwrot za pizzę 15.03”, „Składka na paliwo – Mazury”, „Rozliczenie za wspólny prezent”. Jasny opis to darmowe ubezpieczenie od niepotrzebnych pytań.

2. Zachowuj potwierdzenia przez 5 lat

Paragon z restauracji, e-faktura, screenshoty rezerwacji hotelu – to Twoi świadkowie. Zdjęcie zrobione telefonem i wrzucone do folderu „Podatki” w chmurze – pół minuty pracy, która może zaoszczędzić Ci godzin tłumaczenia.

3. Pilnuj limitów darowizn

Jeśli regularnie dostajesz pieniądze od kogoś, kto nie jest członkiem najbliższej rodziny – liczenia nie unikniesz. Próg III grupy to zaledwie 5 733 zł w ciągu 5 lat od jednej osoby. Każda kolejna złotówka ponad ten limit rodzi obowiązek podatkowy.

4. Pamiętaj o terminach zgłoszeń

• Grupa zerowa (SD-Z2): 6 miesięcy od dnia otrzymania darowizny.

• Grupy I, II i III (SD-3): 1 miesiąc od dnia otrzymania darowizny przekraczającej kwotę wolną.

Datę warto zapisać sobie w kalendarzu – poważnie. Łatwo zapomnieć, a konsekwencje spóźnienia mogą być kosztowne.

Co zrobić, gdy limit zostanie przekroczony?

Bez paniki. Przekroczenie progu nie oznacza kłopotów – oznacza tylko papierologię. I to całkiem prostą.

W przypadku przekazania środków trwałych lub towarów w ramach darowizny, konieczne jest prowadzenie odpowiedniej ewidencji oraz właściwe udokumentowanie tych składników majątku w systemie księgowym. Pozwala to na prawidłowe rozliczenie podatkowe i sprawozdawcze.

W tym miejscu przypomnę jeszcze dwie bardzo ważne zasady dotyczące darowizny środków finansowych. Otóż, darczyńca odpowiada za szkody wyrządzone przez przedmiot darowizny tylko w razie winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz w sytuacji rażąco niewdzięcznych zachowań obdarowanego, darczyńca może żądać odwołania darowizny lub dostarczenia darczyńcy środków do życia. Warto również o tym wiedzieć.

Wracając do przekroczenia limitu, sytuacja wygląda następująco.

Dla najbliższej rodziny (grupa zerowa)

• Złóż formularz SD-Z2 w urzędzie skarbowym w ciągu 6 miesięcy od dnia otrzymania darowizny.

• Upewnij się, że pieniądze trafiły przelewem lub przekazem pocztowym – to warunek zwolnienia.

• Po spełnieniu tych warunków darowizna jest całkowicie zwolniona z podatku – nawet jeśli to 100 000 zł czy milion.

Dla pozostałych (grupy I poza zerową, II i III)

• Złóż formularz SD-3 w ciągu 1 miesiąca od otrzymania darowizny przekraczającej limit.

• Zapłać podatek od nadwyżki w terminie wskazanym przez urząd.

• Zachowaj dokumentację – umowę darowizny, potwierdzenia przelewów.

Co, jeśli to zignorujesz? Odsetki za zwłokę, sankcyjna stawka 20% przy kontroli, a w skrajnych przypadkach – odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe. Nie warto ryzykować. A jeśli nie jesteś pewien, czy Twoja sytuacja wymaga zgłoszenia – możesz złożyć wniosek o indywidualną interpretację podatkową.

Informacja dla przedsiębiorców

Jeśli prowadzisz firmę jako przedsiębiorca w ramach działalności gospodarczej – pamiętaj: darowizny co do zasady nie są kosztem uzyskania przychodu i nie wpiszesz ich w koszty firmowe. Jednak przedsiębiorca powinien prowadzić ewidencję środków trwałych otrzymanych w darowiźnie, zgodnie z wymogami ustawowymi. Możesz natomiast odliczyć je od dochodu w ramach ulgi na darowizny (do 6% dochodu), ale tylko w granicach określonych ustawą i jeśli trafiły do organizacji pożytku publicznego, na cele kultu religijnego lub działalność charytatywną (art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT). Odliczenie wymaga odpowiedniego rozliczenia w deklaracji podatkowej – możesz rozliczać darowizny również za pomocą dedykowanych aplikacji do rozliczeń podatkowych, które automatyzują proces wypełniania i wysyłania deklaracji. Koniecznie zachowaj potwierdzenie wpłaty.

Warto dodać, że zgodnie z interpretacją Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej oraz nową interpretacją skarbówki, anonimowe datki nie są uznawane za darowizny w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn, co oznacza, że nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.

Rozliczenie podatkowe nie musi być stresujące

Gdy przyjdzie już czas na rozliczenia pamiętaj, że podatnik.info zrobi to za Ciebie. Otwierasz darmowy program do rozliczenia PIT 2026, który sam dobiera właściwy formularz, wyciąga każdą możliwą ulgę i pilnuje, żebyś nie przepłacił ani złotówki. Ty tylko zatwierdzasz – jedno kliknięcie i deklaracja leci prosto do urzędu skarbowego. Zero stresu, zero kolejek, zero opłat – do tego szybko, bezpiecznie.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Ile mogę przelać BLIKiem bez podatku?

To zależy od tego, kto Ci przelewa. Od rodziców, dzieci, rodzeństwa czy małżonka (grupa 0) – bez limitu, pod warunkiem złożenia SD-Z2. Od teściów, zięcia, synowej (I grupa) – do 36 120 zł w ciągu 5 lat. Od dalszej rodziny (II grupa) – do 27 090 zł. Od znajomych (III grupa) – do 5 733 zł. Zwroty za wspólne wydatki nie są darowizną i nie mają limitu.

Czy przelew BLIK trzeba wpisywać do PIT?

Nie. Zwrot kosztów między znajomymi nie jest dochodem i nie trafia do PIT. Darowiznę zgłaszasz osobno – na formularzu SD-Z2 (grupa 0) lub SD-3 (grupy I–III). To odrębna procedura.

Czy Urząd Skarbowy widzi przelewy BLIK?

Na co dzień – nie. Ale w ramach kontroli skarbowej może zażądać od banku historii rachunku. Stąd znaczenie jasnych tytułów przelewów i przechowywania potwierdzeń.

Czy przelew od znajomego to darowizna?

Tylko wtedy, gdy nie jest zwrotem kosztów. Jeśli kolega daje Ci pieniądze „bo tak”, bez żadnego wspólnego wydatku w tle – to darowizna podlegająca przepisom podatkowym.

Jaki jest limit darowizny od znajomego?

5 733 zł w ciągu 5 lat od jednej osoby (III grupa). Po przekroczeniu – formularz SD-3 w ciągu 1 miesiąca i podatek od nadwyżki.

Co grozi za niezgłoszoną darowiznę?

Jeśli fiskus odkryje ją sam – sankcyjna stawka 20% od całej wartości, plus odsetki za zwłokę. W skrajnych przypadkach – odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe.

Czy od 2026 r. można uratować spóźnione zgłoszenie SD-Z2?

Tak – i to nowość. Od 7 stycznia 2026 r. możesz wnioskować o przywrócenie 6-miesięcznego terminu, jeżeli spóźnienie nastąpiło bez Twojej winy. Wniosek składasz w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, razem z zaległym SD-Z2.

Ile mogę przelać na konto bez zgłaszania do urzędu skarbowego?

W najbliższej rodzinie (grupa 0) – bez limitu kwotowego, ale darowizny powyżej 36 120 zł trzeba zgłosić na SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy, aby zachować zwolnienie. Od teściów, zięcia i synowej (I grupa) – do 36 120 zł w ciągu 5 lat bez obowiązku podatkowego. Od dalszej rodziny (II grupa) – do 27 090 zł. Od znajomych i osób obcych (III grupa) – do 5 733 zł. Przekroczenie tych kwot wymaga złożenia formularza SD-3 w ciągu 1 miesiąca.

Czy fiskus kontroluje przelewy BLIK w 2026 roku?

Banki nie raportują automatycznie pojedynczych transakcji BLIK. Jednak w ramach kontroli podatkowej, celno-skarbowej lub przy podejrzeniu nieujawnionych dochodów urząd skarbowy może zażądać pełnej historii rachunku bankowego. Regularne przelewy bez konkretnego tytułu mogą wzbudzić pytania.

Podsumowanie

BLIK to jedno z najwygodniejszych narzędzi, jakie mamy. I naprawdę – w zdecydowanej większości przypadków Twoje codzienne rozliczenia ze znajomymi są całkowicie neutralne podatkowo. Nie rezygnuj z szybkich płatności z obawy przed fiskusem.

Na koniec – krótka ściąga:

• Tytułuj przelewy konkretnie – to Twoja najlepsza ochrona.

• Trzymaj potwierdzenia przez 5 lat.

• Pilnuj limitów: 36 120 zł (I grupa), 27 090 zł (II grupa), 5 733 zł (III grupa) w ciągu 5 lat od jednej osoby.

• Zgłaszaj darowizny na czas: SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy (grupa 0), SD-3 w ciągu 1 miesiąca (grupy I–III).

• Od 2026 r. masz szansę na przywrócenie terminu SD-Z2, jeśli spóźnienie było niezawinione.

Artykuł przygotował Mateusz Malinowski na podstawie aktualnych przepisów podatkowych obowiązujących w marcu 2026 roku, w tym Ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. 2023 poz. 1774 z późn. zm.); Rozporządzenia Ministra Finansów z 28 czerwca 2023 r. w sprawie ustalenia kwot wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnionych od podatku od spadków i darowizn; stawek i limitów; nowych zasad rozliczania podatku od spadków i darowizn od 7.01.2026; Art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ulga na darowizny)

Ocena artykułu:

(4.7/5), głosów: 633