Zawieszona działalność a PIT – czy trzeba składać zeznanie roczne?
Czy brak przychodów w okresie zawieszenia działalności gospodarczej zwalnia z obowiązku rozliczenia z urzędem skarbowym? Odpowiedź nie zawsze jest oczywista – wiele zależy od formy opodatkowania, momentu zawieszenia oraz ewentualnych przychodów lub kosztów ujętych w trakcie roku. Wyjaśniamy, kiedy zawieszona działalność gospodarcza oznacza brak obowiązku składania deklaracji PIT, a kiedy przedsiębiorca musi złożyć roczne zeznanie podatkowe mimo formalnej przerwy w prowadzeniu firmy.
Samo zawieszenie działalności nie oznacza automatycznie zwolnienia z rocznego rozliczenia podatku. Obowiązek złożenia zeznania PIT zależy jednak od tego, czy w danym roku podatkowym wystąpiły przychody, koszty, strata podatkowa lub inne zdarzenia wymagające wykazania w deklaracji. Jeżeli działalność była zawieszona przez cały rok i nie powstały żadne zdarzenia podatkowe, a podatnik nie uzyskał innych dochodów podlegających rozliczeniu, w praktyce obowiązek złożenia zeznania może nie wystąpić. W pozostałych przypadkach należy złożyć właściwy formularz PIT, nawet jeśli wynik z działalności wynosi „0 zł”. Termin złożenia deklaracji jest taki sam jak dla czynnych podatników: rozliczenia według skali, podatku liniowego czy ryczałtu składamy najpóźniej do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym (w przypadku podatku od dochodów z kartą podatkową – do 31 stycznia). Wcześniejsze złożenie deklaracji (np. od połowy lutego) nie jest przeszkodą i jest przyjmowane w tym dniu.
Formy opodatkowania a wybór deklaracji
Wybór właściwego formularza PIT zależy od tego, jaką formę opodatkowania wybraliśmy dla działalności. Zawieszenie firmy nie zmienia wcześniej wybranego sposobu rozliczenia, należy więc złożyć ten sam rodzaj zeznania, co zwykle.
-
Zasady ogólne (skala podatkowa, PIT-36) – jeśli rozliczaliśmy się według skali (obecnie 12% i 32%), to w rocznym PIT-36 wykazujemy wszystkie przychody: z działalności gospodarczej oraz z innych źródeł (np. wynagrodzenie z etatu, umowy zlecenia). Jeżeli w danym roku działalność była prowadzona choćby przez część roku i uzyskano przychody, należy je wykazać w PIT-36. Jeżeli jednak działalność była zawieszona przez cały rok i nie wystąpiły żadne zdarzenia podatkowe, obowiązek złożenia PIT-36 powstanie tylko wtedy, gdy podatnik uzyskał inne dochody wymagające rozliczenia.
-
Podatek liniowy 19% (PIT-36L) – przedsiębiorca opodatkowany podatkiem liniowym składa PIT-36L, jeżeli w danym roku uzyskał przychody, poniósł koszty lub powstała strata podatkowa. Sam fakt zawieszenia działalności nie przesądza o obowiązku złożenia deklaracji – decydują rzeczywiste zdarzenia podatkowe w danym roku. W PIT-36L wpisujemy przychody i koszty z firmy (przez zawieszenie najczęściej będą one wynosić zero). Jeśli w roku podatkowym uzyskaliśmy dochody poza działalnością (np. etat, umowy o dzieło, zlecenia), wówczas dodatkowo składamy osobny PIT-37 na te dochody, a w PIT-36L wykazujemy tylko biznes (w okresie zawieszenia – kwoty zerowe).
-
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (PIT-28) – jeśli prowadzimy działalność opodatkowaną ryczałtem, co do zasady składamy zeznanie PIT-28 za rok, w którym uzyskano przychody z tej działalności. Jeżeli w roku podatkowym uzyskano przychody z działalności (nawet przed zawieszeniem), należy je wykazać w PIT-28. Jeżeli działalność była zawieszona przez cały rok, nie osiągnięto żadnych przychodów ani nie wystąpiły inne zdarzenia podatkowe, obowiązek złożenia PIT-28 co do zasady nie powstaje. Podobnie jak w pozostałych formach, wszelkie przychody pozabiznesowe (np. z etatu czy umów o pracę) nie są łączone z ryczałtem, lecz rozliczane oddzielnie. Oznacza to, że jeśli przedsiębiorca zatrudnił się dodatkowo na umowę o pracę, musi złożyć PIT-37 na dochody z etatu, a PIT-28 na działalność (z zerowym przychodem firmy).
-
Karta podatkowa (PIT-16A) – formą opodatkowania coraz rzadziej wybieraną, ale nadal możliwą, jest karta podatkowa. W tym przypadku roczne rozliczenie dokonuje się na druku PIT-16A do 31 stycznia. Zawieszenie działalności nie eliminuje tego obowiązku: podatnik opłacający kartę podatkową składa PIT-16A, w którym wykazuje zapłacone składki zdrowotne podlegające odliczeniu. W formularzu nie wykazuje się przychodu. Jeżeli w danym roku karta podatkowa nie była opłacana z uwagi na zawieszenie działalności, obowiązek złożenia deklaracji może nie wystąpić. (Jeśli miał dodatkowe dochody podlegające opodatkowaniu według skali, musi również złożyć PIT-37).
Jednoosobowa działalność gospodarcza i spółka cywilna
Nieco inaczej wygląda kwestia, gdy działalność prowadzona jest w formie spółki cywilnej. Spółka cywilna sama w sobie nie płaci podatku dochodowego – jest to formalnie umowa między wspólnikami. Każdy wspólnik rozlicza swój udział w zyskach spółki na własnym zeznaniu PIT. W praktyce oznacza to, że jeżeli spółka cywilna zawiesiła działalność, obowiązki podatkowe rozkładają się na każdym ze wspólników. Każdy wspólnik składa własną deklarację (PIT-36, PIT-36L lub PIT-28, w zależności od formy opodatkowania przyjętej dla jego udziału w spółce) i pokazuje w niej swój udział w przychodach spółki (nawet jeśli wynosi on zero z powodu zawieszenia). Jeśli jeden ze wspólników miał dodatkowe dochody (np. z umowy o pracę), złoży też odpowiedni PIT-37 osobno. Podsumowując – niezależnie czy prowadzisz działalność samodzielnie, czy w spółce cywilnej, zawieszenie samo w sobie nie zwalnia automatycznie z obowiązku złożenia rocznego zeznania podatkowego. O jego powstaniu decydują rzeczywiste zdarzenia podatkowe w danym roku.
Kiedy mimo zawieszenia trzeba złożyć PIT
Obowiązek złożenia zeznania rocznego powstaje wtedy, gdy w danym roku podatkowym wystąpiły przychody, koszty, strata podatkowa lub inne zdarzenia wymagające rozliczenia – nawet jeśli działalność była później zawieszona. Jeżeli jednak przez cały rok działalność była zawieszona i nie wystąpiły żadne zdarzenia podatkowe, samo formalne „istnienie” wpisu w CEIDG nie powoduje obowiązku składania zerowego zeznania.
Kiedy nie trzeba składać rocznego PIT
Istnieją tylko nieliczne sytuacje, w których przedsiębiorca nie musi w ogóle składać zeznania PIT za dany rok:
-
Brak innych przychodów poza PIT-odliczonymi: jeżeli w całym roku nie miałeś żadnych dochodów z działalności (również tej zawieszonej) ani z innych źródeł wymagających samodzielnego rozliczenia, zaś ewentualne przychody były już opodatkowane u źródła (np. odsetki bankowe opodatkowane 19% zryczałtowanym podatkiem (tzw. podatek od dochodów kapitałowych), to te dochody nie muszą być ponownie wykazywane w rocznym PIT. W takim przypadku (gdy nie masz nic do zadeklarowania poza tymi automatycznie opodatkowanymi przychodami) organ podatkowy zazwyczaj nie oczekuje od Ciebie rozliczenia rocznego.
-
Zakończenie działalności w ciągu roku: jeżeli w trakcie roku definitywnie zakończyłeś prowadzenie firmy (wyrejestrowałeś działalność), to od momentu zakończenia nie jesteś już podatnikiem z tytułu tej działalności. Jeżeli działalność została zakończona w trakcie roku, ale wcześniej osiągnięto przychody lub poniesiono koszty, należy złożyć zeznanie roczne za ten rok. Brak obowiązku złożenia zeznania z działalności wystąpi wyłącznie wtedy, gdy w danym roku nie powstały żadne przychody ani inne zdarzenia podatkowe związane z tą działalnością.
W pozostałych przypadkach – nawet jeśli podatnik miał w tym czasie jedynie umowę o pracę czy inne źródła – zawieszenie działalności nie znosi obowiązku składania rocznego PIT. W praktyce mało komu zdarza się, by absolutnie niczego nie wykazać; dlatego zazwyczaj powinno się przygotować deklarację podatkową. Przykładowo, jeśli przedsiębiorca zawiesił firmę, a jednocześnie pracował na etacie, składa odpowiedni formularz dla działalności (PIT-36, PIT-36L lub PIT-28 – w zależności od formy opodatkowania), a dochody z umowy o pracę rozlicza odrębnie, najczęściej w PIT-37.
Istotne wyjątki i szczególne przypadki
W kontekście zawieszenia warto mieć na uwadze kilka sytuacji, w których dochody nie są rozliczane tak jak w działalności gospodarczej:
-
Dochody kapitałowe i pasywne (np. odsetki, dywidendy, zyski kapitałowe): tego typu przychody są często opodatkowane zryczałtowanym podatkiem u źródła. Oznacza to, że podatek płaci się automatycznie w momencie wypłaty, a podatnik zasadniczo nie musi uwzględniać ich w rocznym PIT. Jeśli takie przychody były jedynymi w roku, często nie składa się osobnej deklaracji (bo obowiązek podatkowy został już „załatwiony” u płatnika). Jednak jeżeli uzyskasz także inne dochody (np. ze sprzedaży papierów wartościowych czy najmu) to musisz rozliczyć je w odpowiednim formularzu (PIT-38, PIT-39 lub PIT-36) zgodnie z przepisami. W każdym razie dochody pasywne nie „otwierają” dla Ciebie nowego obowiązku PIT od działalności – ale pamiętaj, by w odpowiedniej deklaracji wykazać to, co trzeba według ogólnych zasad.
-
Wynajem nieruchomości prywatny: dochód z najmu prywatnego (np. wynajem mieszkania) rozlicza się odrębnie od działalności gospodarczej. Można wybrać opodatkowanie ryczałtem (PIT-28) lub na zasadach ogólnych (PIT-36). Nawet jeśli Twoja firma jest zawieszona, to przychód z prywatnego wynajmu musisz wykazać w zeznaniu: na PIT-28 (do 31 stycznia) przy ryczałcie lub na PIT-36 przy skali. Najem prywatny nie jest łączony z przychodami z firmy i podlega własnym regułom.
-
Środki trwałe i amortyzacja: w okresie zawieszenia działalności nie dokonujemy odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych – tak stanowi ustawa o podatku dochodowym (art. 22c pkt 5). To oznacza, że przerwa w działalności „zamraża” amortyzację – nie zmniejszamy w tym czasie przychodu przez koszty amortyzacji. Co więcej, sprzedaż środka trwałego podczas zawieszenia traktuje się jako przychód z działalności. Jeśli więc np. w czasie zawieszenia sprzedasz samochód firmowy lub maszynę, kwota uzyskana ze sprzedaży zostaje wykazana jako przychód z firmy w rocznym PIT (chyba że działalność zostanie wznowiona w tym samym roku – wtedy przychód z takiej transakcji ujmuje się w rozliczeniu za rok, w którym wznowiono wykonywanie działalności gospodarczej, a na etapie zaliczek – w pierwszym okresie rozliczeniowym po wznowieniu). Sprzedaż środka trwałego nie uchyla obowiązku rozliczenia – przychód ten należy uwzględnić w deklaracji podatkowej (PIT-36/36L) zgodnie z zasadami dla działalności.
Podsumowanie
Zawieszenie działalności gospodarczej daje przedsiębiorcy ulgę w opłacaniu zaliczek na podatek dochodowy i umożliwia czasowe zawieszenie operacji biznesowych, ale nie zwalnia z obowiązku rocznego rozliczenia podatku dochodowego. Jeżeli w danym roku podatkowym wystąpiły przychody, koszty lub inne zdarzenia podatkowe, przedsiębiorca powinien złożyć właściwe zeznanie roczne. W przypadku całorocznego zawieszenia i braku jakichkolwiek zdarzeń podatkowych obowiązek złożenia deklaracji może nie powstać. Wyjątkowo obowiązku złożenia deklaracji nie będzie, gdy nie miałeś żadnych innych źródeł dochodu poza przychodami uprzednio opodatkowanymi finalnie u źródła, albo gdy działalność została definitywnie zakończona. Jednak w typowej sytuacji podatnik, który w jakimkolwiek momencie roku prowadził działalność gospodarczą, a następnie ją zawiesił, będzie zobowiązany do złożenia rocznego zeznania podatkowego – ponieważ w praktyce występują zdarzenia wymagające rozliczenia.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
