Logo portalu podatkowego Podatnik.info

DARMOWY PROGRAM DO PIT 2026/2027

DARMOWY PROGRAM DO PIT 2026/2027

uruchom program online uruchom program online
Zawieszenie działalności a składka zdrowotna
Podatnik.info
gov.pl; zus.pl

Zawieszenie działalności a składka zdrowotna

Darmowy program do rozliczania PIT 2025/2026

Windows, MacOS, Linux, iOS oraz Android

Rozlicz PIT online ➔

lub pobierz za darmo

Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej może być dla wielu przedsiębiorców atrakcyjną opcją w sytuacji spadku popytu, konieczności reorganizacji czy przerw sezonowych. Nie oznacza to jednak pełnej rezygnacji z obowiązków wobec ZUS – zwłaszcza w kontekście ubezpieczenia zdrowotnego. W praktyce w okresie zawieszenia nie zawsze można zerwać ze składką zdrowotną. Formalności obejmują zgłoszenie informacji o zawieszeniu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). W przypadku przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG okres zawieszenia rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku. Wniosek może zostać złożony również po wskazanej dacie zawieszenia, przy czym podana data powinna odpowiadać rzeczywistemu stanowi faktycznemu.

Podstawy prawne i definicje

  1. Zawieszenie działalności gospodarczej – to formalne czasowe wstrzymanie wykonywania działalności. Przedsiębiorca wpisany do CEIDG może zawiesić działalność na czas nieokreślony albo określony, nie krótszy niż 30 dni. Ograniczenie do maksymalnie 24 miesięcy dotyczy przedsiębiorców wpisanych do rejestru przedsiębiorców KRS. Prawo przedsiębiorców oraz wpis do Krajowego Rejestru Sądowego regulują formalności związane z tym, jak zawiesić działalność gospodarczą i jakie obowiązki należy spełnić w tym zakresie.

  2. Ubezpieczenie zdrowotne przedsiębiorców – reguluje je ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Zasadniczo każdego przedsiębiorcę prowadzącego pozarolniczą działalność obowiązuje opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne od dnia rozpoczęcia do dnia zakończenia działalności, z wyjątkiem okresu prawidłowo zgłoszonego zawieszenia działalności – w takim wypadku nie podlega on ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Zawieszenie dotyczy zarówno przedsiębiorców indywidualnych, jak i wspólników spółek wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego.

Warto zwrócić uwagę na dwa akty prawne:

  • ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 8 ust. 6 pkt 1 lit. a) – definiuje zawieszenie i zwolnienie z obowiązku opłacania składek,

  • ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą oraz osoby z nimi współpracujące, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie właściwych przepisów.

Obowiązek opłacania składki zdrowotnej dotyczy pełnego okresu rozliczeniowego – jeśli działalność była aktywna choćby przez jeden dzień w danym okresie, składka musi zostać opłacona za cały ten okres.

Przedsiębiorcy opodatkowani w formie karty podatkowej oraz osoby współpracujące podlegają odrębnym zasadom ustalania składki zdrowotnej. W 2026 r. podstawą składki dla przedsiębiorcy rozliczającego się kartą podatkową jest kwota minimalnego wynagrodzenia wynosząca 4806 zł, co daje składkę w wysokości 432,54 zł miesięcznie. W przypadku osoby współpracującej podstawa wynosi 6921,48 zł, czyli 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw za IV kwartał 2025 r., a składka wynosi 622,93 zł.

Zawieszenie działalności – znaczenie i zasady

Zasady zawieszania wykonywania działalności gospodarczej regulują art. 22–25 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców. W okresie zawieszenia przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej ani osiągać bieżących przychodów z tej działalności. Może jednak wykonywać czynności wskazane w ustawie, w szczególności przyjmować należności powstałe przed zawieszeniem, regulować wcześniejsze zobowiązania, podejmować czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów oraz zbywać własne środki trwałe i wyposażenie.

Zalety zawieszenia działalności:

  • czasowa rezygnacja z konieczności regulowania części składek (emerytalna, rentowa),

  • możliwość zachowania numeru REGON i PKD;

  • możliwość skorzystania w określonych przypadkach z uproszczeń przewidzianych w ustawie o rachunkowości – jeżeli działalność jednostki pozostawała zawieszona przez cały rok obrotowy i nie wystąpiły zdarzenia powodujące skutki majątkowe lub finansowe, można nie zamykać ksiąg rachunkowych za ten rok;

  • ograniczenie części obowiązków deklaracyjnych – ich zakres zależy jednak od rodzaju podatku. Przykładowo podatnik VAT co do zasady nie składa JPK-V7 za pełne okresy zawieszenia, jeżeli nie dokonuje zapisów w ewidencji VAT. Ustawa przewiduje jednak wyjątki, m.in. gdy występuje obowiązek rozliczenia podatku lub korekty podatku naliczonego. Zawieszenie działalności nie zwalnia natomiast z obowiązku złożenia właściwego rocznego zeznania podatkowego.

Ograniczenia:

  • przez cały okres zawieszenia przedsiębiorca nie może świadczyć usług w ramach działalności, co nie wyklucza sprzedaży środków trwałych czy wyposażenia – te przychody nie wygenerują obowiązku składki zdrowotnej w tym okresie, ani obowiązku składania deklaracji dotyczących składki zdrowotnej.

  • przedsiębiorca może regulować zobowiązania powstałe przed zawieszeniem działalności.

  • prowadzenie ewidencji przychodów jest wymagane w przypadku rozliczania się ryczałtem.

Po wznowieniu działalności należy rozliczyć się z podatku dochodowego, a wysokość składki zdrowotnej może być ustalona na podstawie kwoty odpowiadającej minimalnemu wynagrodzeniu.

Składka zdrowotna w okresie zawieszenia – czy trzeba ją opłacać?

1. Podstawowa reguła

Zgodnie z art. 82 ust. 8–9b ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w okresie zawieszenia działalności gospodarczej przedsiębiorca:

  • nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej;

  • może zostać wyłączony z podstawy wymiaru składki zdrowotnej przy zbyciu środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, które odbyło się podczas zawieszenia (jeśli takie przychody zostały wygenerowane).

W okresie skutecznie zgłoszonego zawieszenia działalności przedsiębiorca nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu tej działalności. Wyłączenie wynika ze statusu zawieszenia, a nie wyłącznie z braku wpływów na rachunek. Prawo przedsiębiorców pozwala bowiem w okresie zawieszenia m.in. przyjmować należności powstałe przed zawieszeniem oraz zbywać własne środki trwałe i wyposażenie. Odrębnie należy natomiast ustalić, czy dany przychód powinien zostać uwzględniony przy obliczaniu rocznej lub miesięcznej podstawy składki zdrowotnej.

2. Zwolnienie ze składki zdrowotnej

Przedsiębiorca nie ma obowiązku opłacania składki zdrowotnej przez cały czas trwania zawieszenia, pod warunkiem, że nie wykonuje działalności (nie uzyskuje przychodów z usług czy towarów). Wyjątkiem są przychody uzyskane z:

  • sprzedaży środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych – te przychody nie wpływają na podstawę wymiaru składki w okresie zawieszenia, o ile przedsiębiorca zastosuje wyłączenie (np. sprzedaż maszyny czy komputera firmowego),

  • środków pozaprodukcyjnych (np. zbycie nieruchomości, ale w praktyce dotyczą one głównie elementów majątku przedsiębiorstwa).

Jeżeli jednak przedsiębiorca w trakcie zawieszenia otrzyma przychody „kasowe”, np. opłaty za fakturę wystawioną przed zawieszeniem (stosując tzw. Kasowy PIT), to:

  • przychody te uwzględnia się w podstawie wymiaru składki zdrowotnej, jeśli nie skorzysta ze zwolnienia – co w praktyce oznacza zwiększenie zobowiązania za ten okres.

 

3. Wyjątki i szczególne przypadki

Niezależnie od zasad dotyczących zawieszenia działalności ustawa przewiduje szczególne zwolnienie dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność lub osoby współpracującej, której zasiłek macierzyński nie przekracza miesięcznie kwoty świadczenia rodzicielskiego. W takim przypadku składka zdrowotna z tytułu działalności lub współpracy nie jest opłacana. Podstawą tej regulacji jest art. 82 ust. 9a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Przepis ten dotyczy zasiłku macierzyńskiego – nie przewiduje analogicznego zwolnienia wyłącznie z powodu pobierania zasiłku chorobowego.

Spółki cywilne – zawieszenie w spółce cywilnej jest skuteczne, gdy wszyscy wspólnicy dokonają zawieszenia. W tym przypadku żaden wspólnik nie podlega w tym czasie ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu tej działalności.

Obowiązki formalne przy zawieszeniu i wznowieniu

  1. Zgłoszenie zawieszenia w CEIDG – przedsiębiorca składa wniosek elektronicznie albo w urzędzie. W przypadku przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG okres zawieszenia rozpoczyna się od daty wskazanej we wniosku. Przepisy nie ograniczają jej do dnia złożenia wniosku; możliwe jest również wskazanie daty wcześniejszej, odpowiadającej stanowi faktycznemu. Informacja o zawieszeniu jest przekazywana z CEIDG do ZUS.

  2. Rezygnacja z niektórych ubezpieczeń – zawieszenie powoduje wykreślenie z ubezpieczeń społecznych, w tym ubezpieczenia zdrowotnego, poza wyjątkami (kobiety na zasiłku, współpracownicy).

  3. Wznowienie działalności – wznowienie zgłasza się w CEIDG. Na podstawie informacji z CEIDG ZUS sporządza zgłoszenie płatnika składek oraz zgłoszenie przedsiębiorcy do ubezpieczeń zgodnie z ostatnim zgłoszeniem obowiązującym przed zawieszeniem. Samodzielne złożenie dokumentów zgłoszeniowych jest konieczne przede wszystkim wtedy, gdy podczas zawieszenia zmieniły się okoliczności wpływające na zakres ubezpieczeń albo kod tytułu ubezpieczenia.

Składka zdrowotna po wznowieniu

  • W przypadku przedsiębiorców opodatkowanych według skali podatkowej lub podatkiem liniowym po wznowieniu działalności podstawę składki zdrowotnej ustala się zgodnie z ogólnymi zasadami określonymi w art. 81 ustawy zdrowotnej. Punktem wyjścia jest dochód z miesiąca poprzedzającego miesiąc, za który rozliczana jest składka, ustalany według ustawowej metody narastającej.

  • Jeżeli działalność została zawieszona jeszcze przed rozpoczęciem danego roku kalendarzowego i po wznowieniu nie jest możliwe ustalenie dochodu z miesiąca poprzedniego na zasadach właściwych dla tego roku, za pierwszy miesiąc po wznowieniu podstawę stanowi minimalna podstawa wymiaru składki. Nie można więc przyjąć uniwersalnej zasady, że po każdym wznowieniu podstawą jest dochód z ostatniego miesiąca aktywności przed zawieszeniem.

 

Podatki dochodowe w okresie zawieszenia

Zawieszenie działalności gospodarczej nie oznacza zwolnienia ze wszystkich obowiązków podatkowych. Podatnik, który zgodnie z właściwymi przepisami zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej, jest jednak w zakresie tej działalności zwolniony z obowiązku wpłacania zaliczek na PIT za okres objęty zawieszeniem. Po zakończeniu zawieszenia obowiązek wpłacania zaliczek powraca na zasadach wynikających z ustawy o PIT. Jednak zawieszenie działalności nie zwalnia z obowiązku złożenia zeznania rocznego – nawet jeśli przez część roku działalność była zawieszona, należy rozliczyć się z podatku dochodowego za cały rok podatkowy.

Warto pamiętać, że jeśli w okresie zawieszenia działalności przedsiębiorca uzyska jakiekolwiek przychody podlegające opodatkowaniu (np. z tytułu sprzedaży środków trwałych, odsetek bankowych czy innych źródeł), ma obowiązek wykazać je w zeznaniu rocznym i zapłacić należny podatek dochodowy. Dotyczy to także sytuacji, gdy przychód powstał w wyniku czynności niezbędnych do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. W praktyce oznacza to, że nawet w trakcie zawieszenia działalności gospodarczej należy monitorować wszelkie wpływy i odpowiednio je rozliczyć.

Księgowość podczas zawieszenia działalności

W okresie zawieszenia działalności gospodarczej należy nadal prowadzić księgi rachunkowe lub podatkową księgę przychodów i rozchodów – w zależności od wybranej formy ewidencji. Obowiązek ten dotyczy zarówno pełnej księgowości, jak i uproszczonych form, takich jak ewidencja przychodów czy karta podatkowa.

W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca powinien ewidencjonować wszystkie operacje gospodarcze, które mają miejsce w trakcie zawieszenia działalności, np. sprzedaż środków trwałych, otrzymanie zapłaty za wcześniejsze faktury czy poniesienie kosztów związanych z zabezpieczeniem źródła przychodów. Prawidłowe prowadzenie księgowości podczas zawieszenia działalności gospodarczej jest kluczowe nie tylko dla rozliczeń podatkowych, ale także dla ewentualnych kontroli skarbowych czy postępowań podatkowych. Warto zadbać o kompletność dokumentacji i systematyczne uzupełnianie ewidencji, nawet jeśli działalność jest czasowo wstrzymana.

Korekta VAT podczas zawieszenia działalności - kiedy jest konieczna?

Korekta VAT jest konieczna w sytuacji, gdy w trakcie zawieszenia wystąpi potrzeba korekty podatku naliczonego, na przykład:

  • pojawi się faktura korygująca do zakupu zrealizowanego przed zawieszeniem (np. zwrot towaru),

  • upłynie 90. dzień od dnia upływu terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze, a należność nie zostanie uregulowana – wówczas dłużnik, który wcześniej odliczył VAT, co do zasady ma obowiązek skorygowania podatku naliczonego.

W takich okolicznościach, mimo braku obowiązku regularnego składania deklaracji w okresie zawieszenia, należy sporządzić JPK-V7 za odpowiedni okres i uwzględnić w nim korektę podatku naliczonego.

Amortyzacja w okresie zawieszenia

Zawieszenie działalności wpływa również na możliwość dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Zgodnie z art. 22c pkt 5 ustawy o PIT amortyzacji nie podlegają składniki majątku, które nie są używane na skutek zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej.

W takim przypadku odpisów amortyzacyjnych nie dokonuje się od miesiąca następującego po miesiącu, w którym działalność została zawieszona. Zasada ta obowiązuje do czasu ponownego używania danego składnika w działalności po jej wznowieniu.

Samo ponoszenie podczas zawieszenia kosztów związanych z zabezpieczeniem majątku – na przykład kosztów serwisowania urządzeń czy ubezpieczenia nieruchomości – nie oznacza automatycznie, że można nadal dokonywać podatkowych odpisów amortyzacyjnych od składników nieużywanych wskutek zawieszenia działalności.

Wysokość składki zdrowotnej w 2026 r.

Wysokość składki zdrowotnej zależy od formy opodatkowania przedsiębiorcy.

  • Skala podatkowa i podatek liniowy: Od lutego 2026 r. do stycznia 2027 r. minimalna miesięczna podstawa wymiaru składki zdrowotnej wynosi 4806 zł, czyli 100% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego 1 lutego 2026 r. Minimalna składka zdrowotna wynosi w tym okresie 432,54 zł miesięcznie. Za styczeń 2026 r., który był jeszcze ostatnim miesiącem poprzedniego roku składkowego, minimalna składka wynosiła 314,96 zł. W przypadku skali podatkowej składka wynosi 9% dochodu, z zachowaniem ustawowego minimum. Przy podatku liniowym wynosi 4,9% dochodu, również z zachowaniem minimalnej składki.

  • Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych: W 2026 r. miesięczna składka wynosi:
    – 498,35 zł przy rocznych przychodach do 60 000 zł,
    – 830,58 zł przy przychodach powyżej 60 000 zł do 300 000 zł,
    – 1495,04 zł po przekroczeniu 300 000 zł przychodów.

  • Karta podatkowa: Podstawa wymiaru wynosi 4806 zł, a miesięczna składka zdrowotna – 432,54 zł.

  • Osoby współpracujące: W 2026 r. podstawę stanowi 6921,48 zł, a miesięczna składka zdrowotna wynosi 622,93 zł.

 

Przykłady praktyczne

Przykład 1: Wznowienie po zawieszeniu rozpoczętym w poprzednim roku

Pan Jan prowadzi działalność opodatkowaną według skali podatkowej. Zawiesił ją w grudniu 2025 r., a wznowił w marcu 2026 r. Ponieważ działalność była zawieszona przed rozpoczęciem 2026 r. i nie można ustalić dochodu z miesiąca poprzedzającego pierwszy miesiąc podlegania ubezpieczeniu według zasad obowiązujących w 2026 r., zastosowanie znajduje minimalna podstawa wymiaru składki. Od lutego 2026 r. wynosi ona 4806 zł, a minimalna składka zdrowotna – 432,54 zł.

Przykład 2: Zmiana formy opodatkowania przy wznowieniu działalności

Jeżeli przedsiębiorca wznawia działalność w nowym roku i jednocześnie rozlicza ją według innej formy opodatkowania niż przed zawieszeniem, składki nie ustala się poprzez proste przeniesienie dochodu osiągniętego przed zawieszeniem do nowej formy opodatkowania. Należy zastosować zasady właściwe dla formy opodatkowania obowiązującej po wznowieniu, w tym odpowiednią minimalną podstawę składki, jeżeli brak jest dochodu pozwalającego ustalić podstawę na zasadach ogólnych.

Przykład 3: Kasowy PIT i przychód w okresie zawieszenia

Pan Marek od 2025 r. stosuje kasową metodę rozpoznawania przychodów. Po wystawieniu faktury zawiesił działalność, a zapłatę od kontrahenta otrzymał już w okresie zawieszenia. Jeżeli do danego przychodu ma zastosowanie metoda kasowa, przychód osiągnięty w okresie zawieszenia uwzględnia się również przy ustalaniu przychodu lub dochodu będącego podstawą składki zdrowotnej. Jest to wyjątek od zasady, zgodnie z którą przychodów i kosztów przypadających na okres zawieszenia co do zasady nie uwzględnia się w podstawie składki.

Przykład 4: Sprzedaż majątku w trakcie zawieszenia

Pani Katarzyna zawiesiła działalność w 2026 r. W okresie zawieszenia sprzedała samochód stanowiący środek trwały firmy. Sam fakt sprzedaży środka trwałego jest dopuszczalny w okresie zawieszenia. Na potrzeby ustalenia podstawy składki zdrowotnej przychód i koszt związany z odpłatnym zbyciem takiego składnika majątku są co do zasady wyłączone. Jeżeli pani Katarzyna rozlicza działalność według skali podatkowej lub podatkiem liniowym, po zakończeniu roku może zdecydować o ich uwzględnieniu w rocznym rozliczeniu składki zdrowotnej poprzez odpowiednie oświadczenie w ZUS DRA albo ZUS RCA.

Osoby współpracujące

W przypadku zawieszenia działalności gospodarczej status osób współpracujących ulega zmianie. Osoby współpracujące, czyli najczęściej członkowie rodziny pomagający w prowadzeniu działalności gospodarczej, w trakcie zawieszenia działalności nie podlegają ubezpieczeniom społecznym ani ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu współpracy przy zawieszonej działalności. Oznacza to, że za okres zawieszenia działalności gospodarczej nie należy opłacać składek na ubezpieczenia społeczne ani składki zdrowotnej za osoby współpracujące.

Jeśli jednak osoba współpracująca uzyska w trakcie zawieszenia działalności gospodarczej jakiekolwiek przychody (np. z innych źródeł), powinna rozliczyć się z podatku dochodowego od tych przychodów na zasadach ogólnych. Przedsiębiorca powinien również pamiętać, że po wznowieniu działalności gospodarczej należy ponownie zgłosić osoby współpracujące do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Warto zadbać o prawidłowe rozliczenie okresów współpracy i terminowe zgłoszenia w ZUS, aby uniknąć nieporozumień i ewentualnych zaległości składkowych.

Konsekwencje zaniechań i częste błędy

  • Brak zgłoszenia zawieszenia w CEIDG – powoduje, że ZUS nadal traktuje przedsiębiorcę jako aktywnego płatnika składek, co obliguje go do opłacania wszystkich składek (emerytalnych, rentowych, zdrowotnych) mimo braku przychodu.

  • Nieprawidłowe rozliczenie sprzedaży składników majątku – od 2025 r. przychody i odpowiadające im koszty związane z odpłatnym zbyciem określonych składników majątku są co do zasady wyłączone z podstawy składki zdrowotnej. Podatnik opodatkowany skalą lub podatkiem liniowym może jednak zdecydować o ich uwzględnieniu w rocznej podstawie.

  • Zastosowanie ryczałtu uproszczonego przy zawieszeniu w poprzednim roku – jeśli przedsiębiorca miał choć jeden dzień zawieszenia w 2024 r., w 2025 r. nie może wyliczać składki na podstawie ryczałtu uproszczonego, co często prowadzi do błędnego rozliczenia i ewentualnej dopłaty.

  • Brak prawidłowego rocznego rozliczenia składki zdrowotnej – obowiązek rocznego rozliczenia nie dotyczy każdego przedsiębiorcy bez wyjątku. Za 2025 r. rozliczenie musieli złożyć przedsiębiorcy, którzy podlegali w tym roku ubezpieczeniu zdrowotnemu i byli opodatkowani skalą podatkową, podatkiem liniowym lub ryczałtem. Roczne rozliczenie wykazywano w ZUS DRA albo ZUS RCA za kwiecień 2026 r., w terminie do 20 maja 2026 r. Osoby, które miały zawieszoną działalność przez cały 2025 r., co do zasady nie musiały składać rocznego rozliczenia, z wyjątkiem określonych przez ZUS przypadków związanych ze wznowieniem działalności w styczniu 2026 r.

  • Nieaktualna forma opodatkowania – jeżeli przedsiębiorca zmienił formę opodatkowania w trakcie zawieszenia, a nie uwzględnił tego przy obliczeniu podstawy składki, może źle oszacować kwotę zobowiązania zdrowotnego.

 

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

1. Czy w okresie zawieszenia działalności gospodarczej muszę płacić składkę zdrowotną?
Co do zasady nie. Osoba, która prawidłowo zawiesiła wykonywanie działalności, nie podlega w tym okresie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu tej działalności. Nie oznacza to jednak, że każde zdarzenie gospodarcze występujące podczas zawieszenia jest obojętne dla późniejszego rozliczenia składki – szczególne zasady dotyczą m.in. podatników stosujących kasową metodę rozpoznawania przychodów.
2. Sprzedałem firmowy samochód podczas zawieszenia – czy zapłacę od tego składkę zdrowotną?
Od 2025 r. przychody i koszty związane ze sprzedażą środka trwałego są co do zasady wyłączone przy ustalaniu podstawy składki zdrowotnej. Nie trzeba składać wniosku o ich wyłączenie. Podatnik opodatkowany skalą lub podatkiem liniowym może natomiast zdecydować o uwzględnieniu sprzedaży przy rocznym rozliczeniu składki i odpowiednio zaznaczyć to w ZUS DRA albo ZUS RCA.
3. Stosuję Kasowy PIT i otrzymałem zapłatę podczas zawieszenia. Czy ma ona znaczenie dla składki zdrowotnej?
Tak. Jeżeli do danego przychodu stosuje się kasową metodę rozpoznawania przychodów, należy go uwzględnić również dla celów ustalania przychodu lub dochodu stanowiącego podstawę składki zdrowotnej, nawet gdy zapłata została otrzymana w okresie zawieszenia działalności.
4. Zawiesiłam działalność, ale podjęłam pracę na etat – czy muszę płacić składkę zdrowotną z DG?
Nie. W okresie prawidłowo zgłoszonego zawieszenia działalność gospodarcza nie stanowi obowiązkowego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego. Wynika to z samego zawieszenia działalności, a nie z podjęcia zatrudnienia. Umowa o pracę stanowi natomiast odrębny tytuł do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego i dzięki niej pracownik zachowuje bieżące prawo do świadczeń finansowanych przez NFZ.
5. Czy zawieszenie firmy nadal reguluje ustawa o swobodzie działalności gospodarczej?
Nie. Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej została uchylona, a obecnie zasady zawieszania i wznawiania firmy wynikają przede wszystkim z ustawy – Prawo przedsiębiorców. Skutki zawieszenia dla objęcia ubezpieczeniami społecznymi i ubezpieczeniem zdrowotnym ustala się natomiast na podstawie przepisów ustaw ubezpieczeniowych. Dlatego przy sprawdzaniu aktualnych obowiązków przedsiębiorcy nie należy opierać się na nieobowiązującej już ustawie o swobodzie działalności gospodarczej.
6. Czy odsetki na rachunku firmowym podczas zawieszenia oznaczają wznowienie działalności?
Nie. W okresie zawieszenia przedsiębiorca nie może prowadzić bieżącej pozarolniczej działalności gospodarczej i uzyskiwać z niej nowych przychodów operacyjnych, ale w określonych sytuacjach może osiągać przychody finansowe związane z działalnością prowadzoną przed zawieszeniem, np. odsetki lub należności wynikające z wcześniejszych czynności. Takie przychody finansowe nie powodują automatycznie wznowienia firmy. Trzeba je jednak prawidłowo ująć w ewidencji i, jeżeli wymagają tego przepisy, uwzględnić przy składaniu właściwych deklaracji podatkowych.
7. Czy wydatki poniesione podczas zawieszenia działalności można zaliczyć do kosztów podatkowych?
Tak, ale nie każdy wydatek poniesiony w czasie zawieszenia automatycznie staje się kosztem podatkowym. Do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodu albo zachowania lub zabezpieczenia jego źródła, jeżeli spełniają pozostałe warunki przewidziane w ustawie o PIT. W przypadku kosztów poniesionych podczas zawieszenia trzeba więc każdorazowo ocenić ich związek z działalnością. Jeżeli chodzi o koszty uzyskania przychodów osiągniętych przed zawieszeniem, znaczenie ma również charakter danego kosztu i moment jego podatkowego rozliczenia.
8. Czy miesięczne rozliczenie ZUS zastępuje roczne rozliczenie składki zdrowotnej?
Nie. Miesięczne rozliczenie ZUS nie zastępuje rozliczenia rocznego w przypadkach, w których przedsiębiorca ma obowiązek go dokonać. Ostateczne rozliczenie składki zdrowotnej następuje po zakończeniu właściwego okresu i jest wykazywane w odpowiedniej części dokumentów rozliczeniowych ZUS DRA albo ZUS RCA. W przypadku przedsiębiorców opodatkowanych skalą lub podatkiem liniowym roczna składka zdrowotna jest ustalana na podstawie dochodu obliczonego zgodnie z zasadami właściwymi dla składki zdrowotnej; znaczenie ma więc dochód uzyskany w danym okresie, z uwzględnieniem ustawowych wyłączeń. Z końcem okresu składkowego nie następuje automatycznie ostateczne rozliczenie – przedsiębiorca musi wykazać odpowiednie dane w dokumentach ZUS. Jeżeli ostateczne rozliczenie wykaże niedopłatę, trzeba ją uregulować, natomiast w przypadku nadpłaty możliwy jest jej zwrot lub rozliczenie zgodnie z procedurą ZUS.
9. Jak długo po rozwiązaniu umowy o pracę zachowuje się prawo do świadczeń NFZ, gdy działalność nadal jest zawieszona?
Jeżeli przedsiębiorca pozostawał ubezpieczony z tytułu umowy o pracę, a jego działalność gospodarcza jest nadal zawieszona, prawo do świadczeń zdrowotnych co do zasady wygasa po 30 dniach od wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. W przypadku zwolnionych pracowników okres ten liczy się zasadniczo od daty ustania stosunku pracy. Po jego upływie osoba, która nie ma innego tytułu do ubezpieczenia, powinna zadbać o nowe uprawnienie do świadczeń finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, np. poprzez zgłoszenie jako członek rodziny lub dobrowolne ubezpieczenie.
10. Czy podczas zawieszenia działalności można powołać albo odwołać zarządcę sukcesyjnego?
Tak. Samo zawieszenie działalności nie stanowi przeszkody do ustanowienia zarządu sukcesyjnego. Zarządcę sukcesyjnego można więc powołać również wtedy, gdy firma jest zawieszona. Zarządca sukcesyjny działa na zasadzie powołania do tej funkcji, przy czym do skutecznego ustanowienia zarządu potrzebne są również zgoda osoby powołanej oraz odpowiedni wpis w CEIDG.
Przedsiębiorca może także odwołać zarządcę sukcesyjnego. Przed jego śmiercią wymaga to złożenia zarządcy oświadczenia o odwołaniu w wymaganej formie oraz zgłoszenia zmiany do CEIDG. Po śmierci przedsiębiorcy zasady odwołania zarządcy są odmienne i wymagają spełnienia warunków określonych w ustawie o zarządzie sukcesyjnym.
 

Podsumowanie

Zawieszenie działalności gospodarczej powoduje, że przedsiębiorca co do zasady nie podlega w tym okresie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu zawieszonej działalności. Nie oznacza jednak ustania wszystkich obowiązków podatkowych i rozliczeniowych, ponieważ podczas zawieszenia mogą wystąpić m.in. należności dotyczące wcześniejszej działalności, sprzedaż składników majątku, obowiązek korekty VAT czy przychody rozpoznawane metodą kasową.

  1. Zawieszenie działalności w CEIDG – podstawowy warunek wyłączenia z ubezpieczenia zdrowotnego.

  2. Dopuszczalne czynności w okresie zawieszenia – przedsiębiorca może m.in. przyjmować należności powstałe wcześniej, regulować zobowiązania, zabezpieczać źródło przychodów i sprzedawać własne środki trwałe lub wyposażenie.

  3. Sprzedaż składników majątku – od 2025 r. przychody i koszty związane z odpłatnym zbyciem określonych składników majątku są co do zasady wyłączone z podstawy składki zdrowotnej; podatnicy na skali i podatku liniowym mogą zdecydować o ich uwzględnieniu w rozliczeniu rocznym.

  4. Przychody kasowe – przedsiębiorcy stosujący Kasowy PIT muszą uwzględniać wpływy z faktur wystawionych przed zawieszeniem.

  5. Wznowienie działalności – sposób ustalenia pierwszej składki po wznowieniu zależy m.in. od formy opodatkowania oraz od tego, czy zawieszenie i wznowienie przypadają w tym samym roku. Nie obowiązuje ogólna zasada automatycznego przenoszenia dochodu z ostatniego miesiąca sprzed zawieszenia.

Prawidłowe stosowanie przepisów pozwala efektywnie zarządzać obowiązkami podatkowymi i ubezpieczeniowymi w okresie zawieszenia działalności, bez konieczności niepotrzebnego obciążania budżetu.

Anna Ciecierska- Autor portalu Podatnik.info

Anna Ciecierska – redaktorka specjalizująca się w tematyce prawa podatkowego i finansów publicznych. Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim, od kilku lat związana z branżą wydawniczą i edukacyjną. Od października 2022 roku współpracuje z serwisem Podatnik.info jako redaktorka merytoryczna, odpowiadając za tworzenie oraz weryfikację materiałów eksperckich. Jej priorytetem jest dostarczanie rzetelnych, aktualnych i przystępnie opracowanych informacji dla czytelników szukających praktycznych wskazówek w gąszczu przepisów podatkowych. Dzięki solidnemu zapleczu humanistycznemu oraz ukończonym specjalistycznym kursom podatkowym, łączy umiejętność precyzyjnego formułowania treści z ekspercką wiedzą merytoryczną. W serwisach podatkowych odpowiada za redakcję i weryfikację treści informacyjnych, artykułów eksperckich, poradników oraz komentarzy do zmian legislacyjnych. Z powodzeniem tłumaczy zawiłości przepisów na przystępny język, dbając przy tym o ich poprawność prawną i aktualność.


Ocena artykułu:
ikona gwiazdy ikona gwiazdy ikona gwiazdy ikona gwiazdy ikona gwiazdy 3/4
(4.6/5), głosów: 787

Gorące tematy

Formularze PIT

Formularze PIT do druku

Zainteresuje cię także
Zawieszenie działalności a składka zdrowotna