Podatek minimalny - jakie zmiany w CIT?

2023-09-29 Aktualizacja: 2026-09-16

Zawieszenie stosowania przepisów o minimalnym podatku dochodowym obejmowało okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2023 r. Pierwszym rokiem objętym podatkiem minimalnym był 2024 r., a jego rozliczenie następowało w 2025 r. Podatek może dotyczyć podatników, którzy ponieśli stratę ze źródła przychodów innych niż z zysków kapitałowych albo osiągnęli udział dochodu w przychodach z tego źródła nieprzekraczający 2%, o ile nie znajduje zastosowania jedno z ustawowych wyłączeń.

Darmowy program do rozliczania PIT 2025/2026

Windows, MacOS, Linux, iOS oraz Android

Rozlicz PIT online ➔

lub pobierz za darmo

Czym jest minimalny podatek dochodowy CIT?

Minimalny podatek dochodowy został uregulowany w art. 24ca ustawy o CIT i obowiązuje od stycznia 2024. Nie należy go mylić z podatkiem od przychodów z budynków. Podatek minimalny to rozwiązanie wprowadzone przez Polski Ład. Co do zasady może objąć spółki będące podatnikami, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o CIT, oraz podatkowe grupy kapitałowe, jeżeli poniosą stratę ze źródła przychodów innych niż z zysków kapitałowych albo ich udział dochodów w przychodach z tego źródła wyniesie nie więcej niż 2%. Przepisy stosuje się odpowiednio również do określonych podatników niemających w Polsce siedziby lub zarządu, prowadzących działalność poprzez położony w Polsce zagraniczny zakład. Był to zupełnie nowy rodzaj zobowiązania podatkowego po stronie podatników podatku dochodowego od osób prawnych.

Według przepisów o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, podatnicy zobowiązani będą wykazać podstawę opodatkowania, pomniejszenia i kwotę minimalnego podatku dochodowego w zeznaniu rocznym. Przepisy te (odmiennie niż przy podatku minimalnym od budynków) nie wymagają wpłaty zaliczek na minimalny podatek dochodowy w ciągu roku podatkowego. Minimalny podatek dochodowy jest rozliczany rocznie. Podatnik wykazuje jego podstawę, pomniejszenia i kwotę w zeznaniu rocznym oraz wpłaca należny podatek w terminie określonym w art. 27 ust. 1 ustawy o CIT, czyli do końca trzeciego miesiąca roku następującego po roku podatkowym.

W oparciu o art. 38ec ustawy o CIT, podatnicy zobowiązani do jego zapłaty zgodnie z art. 24ca zostali zwolnieni z tego obowiązku za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2023 r. W przypadku podatników, których rok podatkowy jest inny niż kalendarzowy i rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2024 r. a zakończy się po 31 grudnia 2023 r., zwolnienie stosuje się do końca tego roku podatkowego.

Kto musi zapłacić podatek minimalny?

Minimalny podatek dochodowy nie jest uzależniony od prowadzenia działalności międzynarodowej ani od osiągnięcia określonego poziomu przychodów właściwego dla dużych grup kapitałowych. O jego zastosowaniu decydują przesłanki określone w art. 24ca ustawy o CIT oraz katalog ustawowych wyłączeń. Jednym z takich wyłączeń jest status małego podatnika. Podmioty zobowiązane do zapłaty to np. spółka będąca podatnikiem CIT (akcyjna, sp. z o.o., prosta spółka akcyjna, komandytowa, komandytowo-akcyjna, wybrane spółki jawne lub ich zagraniczne odpowiedniki, jeśli prowadzą działalność poprzez położony w Polsce zagraniczny zakład).

Podatek od spółek dotyczy:

podatników, którzy mają siedzibę lub zarząd na terytorium RP, przez co podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania;
podatkowych grup kapitałowych;
podatników prowadzących działalność poprzez położony na terytorium RP zagraniczny zakład, czyli podatników, którzy nie mają na terytorium RP siedziby lub zarządu, przez co podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na terytorium RP.

Obowiązuje także kryterium dochodowe, podatek minimalny zapłacą wyłącznie podatnicy, którzy: ponieśli stratę ze źródła przychodów innych niż z zysków kapitałowych albo osiągnęli udział dochodów ze źródła przychodów innych niż z zysków kapitałowych, w przychodach innych niż z zysków kapitałowych w wysokości nie większej niż 2%.

Kiedy płacimy podatek minimalny?

Pomiędzy uchwaleniem przepisów w ramach tzw. Polskiego Ładu, a ich pełnym wejściem w życie, zostały one zmienione. Trzecia wersja Polskiego Ładu odroczyła wprowadzenie w życie podatku minimalnego CIT do stycznia 2024 roku. Wobec tego spółki miały czas do końca 2023 rok, by przygotować się na nowy podatek, który miały zapłacić dopiero w 2025, przy okazji rozliczenia dochodów za rok 2024.

Wyłączenia i zwolnienia z podatku

Ustawa przewiduje szereg wyłączeń, które obejmą m.in.: podatników spółek prowadzących gospodarkę komunalną oraz małych podatników CIT, czyli podatników, u których wartość przychodu ze sprzedaży wraz z kwotą należnego VAT w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła wyrażonej w złotych równowartości 2 mln euro; przeliczenia dokonuje się według średniego kursu euro NBP z pierwszego dnia roboczego października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł. Podatku od spółek nie zapłacą także podatnicy, którzy w roku podatkowym większość przychodów innych niż z zysków kapitałowych osiągnęli w związku z eksploatacją w transporcie międzynarodowym statków morskich lub statków powietrznych lub wydobywaniem kopalin, których ceny zależą bezpośrednio lub pośrednio od notowań na światowych rynkach. Minimalny podatek dochodowy CIT nie będzie miał zastosowania także dla podatników, którzy spełniają co najmniej jeden z poniższych warunków:

podatnicy, którzy w roku podatkowym rozpoczęli działalność oraz w kolejnych dwóch latach podatkowych, następujących bezpośrednio po tym roku podatkowym (z wyjątkiem podatników utworzonych w okolicznościach wskazanych w art. 19 ust. 1a ustawy o CIT),
podatnicy, którzy w roku podatkowym uzyskali przychody niższe o co najmniej 30% w stosunku do przychodów uzyskanych w roku podatkowym bezpośrednio poprzedzającym ten rok podatkowy,
podatnicy, których udziałowcami, akcjonariuszami albo wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne, pod warunkiem że sam podatnik nie posiada bezpośrednio lub pośrednio więcej niż 5% udziałów lub akcji w kapitale innej spółki, więcej niż 5% ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną ani wskazanych w ustawie praw majątkowych związanych m.in. z fundacją lub trustem,
podatnicy, którzy w jednym z trzech lat podatkowych bezpośrednio poprzedzających rok, za który należny jest minimalny podatek dochodowy, osiągnęli udział dochodów w przychodach, o którym mowa w art. 24ca ust. 1 pkt 2, w wysokości co najmniej 2%,
postawieni w stan upadłości, likwidacji lub w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego,
większość ich przychodów innych niż z zysków kapitałowych pochodzi z transakcji, w których cena lub sposób określenia ceny wynika z przepisów ustaw lub wydanych na ich podstawie aktów normatywnych, a jednocześnie podatnik z danej transakcji poniósł stratę albo osiągnął udział dochodu w przychodach nie większy niż 2%,
podatnicy, których większość przychodów innych niż z zysków kapitałowych pochodzi z wykonywania działalności leczniczej w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej,
działają w branży faktoringowej,
są przedsiębiorstwami górniczymi korzystającymi z pomocy publicznej,
są przedsiębiorstwami finansowymi w rozumieniu art. 15c ust. 16 ustawy o CIT (banki, SKOK-i, towarzystwa ubezpieczeniowe, etc.),
tworzą grupę co najmniej dwóch spółek, jeżeli jedna z nich przez cały rok podatkowy posiada bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 75% udziału w kapitale pozostałych spółek, lata podatkowe spółek obejmują ten sam okres, a łączny udział ich dochodów w przychodach, ustalony zgodnie z art. 24ca, jest większy niż 2%,
podatnicy, którzy zawrą z Szefem KAS tzw. umowę o współdziałaniu w ramach dobrowolnych form współpracy z organami podatkowymi.

Wysokość podatku minimalnego

W pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy podatnik CIT będzie zobowiązany do zapłaty podatku minimalnego. Należy zatem spróbować obliczyć proporcję dochodu do przychodu podatkowego za 2024 rok. Pozwoli to zweryfikować możliwość skorzystania ze zwolnień i wyłączeń ustawowych.

Stawka minimalnego podatku dochodowego wynosi 10% od podstawy opodatkowania. Warto zauważyć, że przy podstawowym sposobie kalkulacji podstawę opodatkowania stanowi suma:

1,5% wartości przychodów ze źródła przychodów innych niż z zysków kapitałowych osiągniętych w roku podatkowym;
określonej w ustawie nadwyżki kosztów finansowania dłużnego poniesionych na rzecz podmiotów powiązanych;
określonej w ustawie nadwyżki kosztów wskazanych usług i praw niematerialnych oraz kosztów związanych z przeniesieniem ryzyka niewypłacalności dłużnika, poniesionych bezpośrednio lub pośrednio na rzecz określonych podmiotów.

Podstawy opodatkowania

Podstawę obliczenia minimalnego podatku dochodowego mogą tworzyć nie tylko przychody, lecz także określone w ustawie nadwyżki kosztów, w tym kosztów finansowania dłużnego oraz wskazanych usług i praw niematerialnych. Stawka minimalnego podatku dochodowego wynosi 10% podstawy opodatkowania. Przy podstawowym sposobie jej ustalania jednym ze składników jest kwota odpowiadająca 1,5% wartości przychodów ze źródła przychodów innych niż z zysków kapitałowych osiągniętych przez podatnika w roku podatkowym.

Podatnik może wybrać uproszczony sposób ustalania podstawy opodatkowania. W takim przypadku podstawę stanowi kwota odpowiadająca 3% wartości przychodów ze źródła przychodów innych niż z zysków kapitałowych, osiągniętych w roku podatkowym. O wyborze tego sposobu podatnik informuje w zeznaniu składanym za rok podatkowy, za który dokonał wyboru.

Podstawa opodatkowania podlega pomniejszeniu o:

wartość odliczeń zmniejszających w roku podatkowym podstawę opodatkowania na podstawie art. 18 ustawy o CIT, z wyłączeniem pomniejszeń, o których mowa w art. 18f;
przychody uwzględniane przy obliczaniu dochodu zwolnionego z podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 34 lub 34a ustawy o CIT, jeżeli podatnik korzysta w danym roku z tych zwolnień;
przychody nieuwzględniane przy obliczaniu straty oraz udziału dochodów w przychodach na podstawie art. 24ca ust. 2 ustawy o CIT.

Dodatkowo podatnicy będą mogli odliczyć wartość zapłaconego minimalnego podatku dochodowego od obliczonego i wykazanego w zeznaniu rocznym podatku dochodowego CIT. Odliczenia będą mogli realizować w ciągu 3 kolejnych lat po roku, w którym dokonali wpłaty minimalnego podatku dochodowego.

Jak wyliczyć stratę ze źródła przychodów?

Przy obliczaniu straty oraz udziału dochodów w przychodach na potrzeby minimalnego podatku dochodowego nie uwzględnia się m.in. zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, także poprzez odpisy amortyzacyjne, kosztów wynikających z nabycia, wytworzenia lub ulepszenia środków trwałych. Dotyczy to również kosztów wynikających z wykorzystywania środków trwałych na podstawie umowy leasingu, jeżeli zgodnie z przepisami odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający.

Nie uwzględnia się również przychodów i związanych z nimi bezpośrednio lub pośrednio kosztów uzyskania przychodów z określonych transakcji, w których cena lub sposób jej ustalenia wynika z przepisów. Wyłączenie to ma zastosowanie po spełnieniu dodatkowych warunków wskazanych w art. 24ca ust. 2 pkt 2 ustawy o CIT, dotyczących wyniku osiągniętego na danym rodzaju transakcji.

Przy obliczaniu straty oraz wskaźnika rentowności nie uwzględnia się ponadto:

zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów opłat ustalonych w umowie leasingu w rozumieniu art. 17a pkt 1 ustawy o CIT,
przychodów oraz bezpośrednio związanych z nimi kosztów uzyskania przychodów z tytułu zbycia wierzytelności na rzecz instytucji finansowej w rozumieniu Prawa bankowego, której przedmiotem działalności jest świadczenie usług finansowych polegających na odpłatnym nabywaniu wierzytelności powstałych w wyniku sprzedaży towarów lub świadczenia usług,
z kosztów podatkowych 20 proc. kosztów z tytułu wynagrodzeń i składek na ubezpieczenie społeczne oraz wpłat do pracowniczych planów kapitałowych,
wzrostu kosztów uzyskania przychodów z tytułu zakupu energii elektrycznej, cieplnej lub gazu przewodowego, stanowiącego dodatnią różnicę między kosztami poniesionymi z tego tytułu w roku, za który należny jest minimalny podatek dochodowy, a kosztami poniesionymi w roku bezpośrednio poprzedzającym,
zapłaconych kwot podatku akcyzowego, podatku od sprzedaży detalicznej, podatku od gier, opłaty paliwowej oraz opłaty emisyjnej;
zaliczonej odpowiednio do przychodów lub kosztów uzyskania przychodów kwoty podatku akcyzowego zawartego w cenie wyrobów akcyzowych kupowanych i sprzedawanych przez podatnika dokonującego obrotu tymi wyrobami.

Globalny podatek minimalny

Zasady globalnego minimalnego opodatkowania zostały wdrożone do polskiego prawa ustawą z 6 listopada 2024 r. o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych. Ustawa zasadniczo weszła w życie 1 stycznia 2025 r. i wprowadziła globalny podatek wyrównawczy, krajowy podatek wyrównawczy oraz podatek wyrównawczy od niedostatecznie opodatkowanych zysków.

Regulacje stosuje się do jednostek składowych grup międzynarodowych lub krajowych, jeżeli grupa osiągnęła minimalny przychód grupowy w co najmniej dwóch z czterech lat podatkowych bezpośrednio poprzedzających dany rok podatkowy. Minimalny przychód grupowy oznacza co do zasady roczny przychód grupy wykazany w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym w wysokości co najmniej 750 mln euro.

Regulacji dotyczących globalnego opodatkowania wyrównawczego nie należy utożsamiać z minimalnym podatkiem dochodowym określonym w art. 24ca ustawy o CIT. Są to odrębne mechanizmy, o innych zasadach ustalania zakresu podmiotowego i wysokości zobowiązania. W odniesieniu do roku podatkowego rozpoczętego w 2024 r. ustawodawca przewidział szczególny mechanizm wyboru stosowania przepisów ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym, określony w przepisach przejściowych.

FAQ – minimalny podatek dochodowy CIT

Czy spółka rozliczająca estoński CIT podlega podatkowi minimalnemu?

Nie. Podatnik opodatkowany ryczałtem od dochodów spółek, czyli tzw. estońskim CIT, w okresie stosowania tego systemu nie podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 24ca ustawy o CIT. Oznacza to, że nawet jeśli prowadzi działalność gospodarczą i wykazuje niską rentowność, nie ustala za ten okres minimalnego podatku dochodowego na podstawie tego przepisu. Ma to znaczenie m.in. dla spółek kapitałowych, które wybrały ryczałt od dochodów spółek. Należy przy tym pamiętać, że podatnicy podatku dochodowego CIT to szersza grupa niż wyłącznie spółki posiadające osobowość prawną, dlatego przed oceną obowiązku opodatkowania podatkiem minimalnym trzeba najpierw ustalić formę i sposób opodatkowania konkretnego podmiotu.

Czy stratę z zysków kapitałowych łączy się z wynikiem działalności operacyjnej przy ustalaniu podatku minimalnego?

Nie. Dla celów podatku minimalnego analizuje się stratę albo poziom rentowności dotyczący źródła przychodów innych niż z zysków kapitałowych. Wynik ze źródła zysków kapitałowych, wynikający przykładowo ze sprzedaży udziałów lub akcji, nie jest łączony z wynikiem działalności operacyjnej na potrzeby testu z art. 24ca ust. 1 ustawy o CIT. Oznacza to również, że nie bada się rentowności w łącznych przychodach podatnika ze wszystkich źródeł. Podmiot może więc wykazywać dochód na poziomie całej działalności, a jednocześnie ponieść stratę podatkową albo osiągnąć rentowność nieprzekraczającą 2% w źródle przychodów innych niż z zysków kapitałowych.

Czy przy transakcjach z ceną regulowaną można pominąć wszystkie związane z nimi przychody i koszty?

Nie w każdym przypadku. Dla celów obliczenia straty oraz wskaźnika rentowności można pominąć przychody oraz koszty uzyskania przychodów bezpośrednio lub pośrednio związane z tymi przychodami, odpowiednio osiągnięte albo poniesione w związku z określoną transakcją, jeżeli spełnione są warunki wskazane w art. 24ca ust. 2 pkt 2 ustawy o CIT. Po pierwsze, cena albo sposób określenia ceny przedmiotu transakcji musi wynikać z przepisów ustaw lub wydanych na ich podstawie aktów normatywnych. Nie wystarcza więc samo ograniczenie swobody przedsiębiorcy przy ustalaniu warunków handlowych. Po drugie, podatnik musi z takiej transakcji ponieść stratę albo osiągnąć udział dochodów w przychodach nie większy niż 2%, przy czym obliczenia straty i poziomu rentowności przeprowadza się odrębnie dla transakcji tego samego rodzaju.

Czy kalkulator podatku minimalnego wystarczy do ustalenia obowiązku zapłaty?

Kalkulator podatku minimalnego może być pomocnym narzędziem, ale nie powinien zastępować analizy warunków wynikających z art. 24ca ustawy o CIT. Przed wykonaniem obliczeń trzeba ustalić m.in., czy regulacja w ogóle dotyczy danego podatnika CIT, czy podmiot korzysta z któregoś z ustawowych wyłączeń oraz które przychody i koszty należy pominąć przy kalkulacji wskaźnika rentowności. Narzędzie powinno uwzględniać m.in. podatników objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym, małych podatników oraz inne podmioty wskazane w katalogu wyłączeń. Dopiero później można obliczać podstawę i należność, dla której stawka podatku minimalnego wynosi 10%. Do rozliczenia służy informacja CIT/M, stanowiąca załącznik do CIT-8 lub CIT-8AB. Sam wybór sposobu kalkulacji podstawy nie zmienia terminu zapłaty podatku minimalnego – należność rozlicza się co do zasady do końca trzeciego miesiąca roku następującego po roku podatkowym.

Czy każde przedsiębiorstwo działające w branży wydobywczej jest zwolnione z podatku minimalnego?

Nie. Ustawa przewiduje kilka odrębnych regulacji dotyczących działalności wydobywczej i nie należy ich ze sobą utożsamiać. Jedno z wyłączeń może dotyczyć podatników, których większość przychodów innych niż z zysków kapitałowych jest związana z wydobywaniem kopalin objętych ustawowym kryterium cenowym, czyli takich, których ceny zależą bezpośrednio lub pośrednio od notowań na światowych rynkach. Odrębne wyłączenie dotyczy przedsiębiorstw górniczych otrzymujących pomoc publiczną na podstawie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego. Sam fakt prowadzenia działalności górniczej albo wydobywczej nie oznacza więc automatycznie wyłączenia z minimalnego CIT – trzeba ustalić, czy spełniona jest konkretna przesłanka wskazana w art. 24ca ust. 14 ustawy o CIT.

Czy spółka należąca wyłącznie do osób fizycznych zawsze korzysta z wyłączenia z podatku minimalnego?

Nie. Sam fakt, że udziałowcami, akcjonariuszami lub wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne, nie wystarcza. Trzeba również sprawdzić strukturę praw majątkowych posiadanych przez samego podatnika. Wyłączenie nie znajdzie zastosowania m.in. wtedy, gdy podatnik posiada bezpośrednio lub pośrednio więcej niż 5% udziałów, akcji albo ogółu praw i obowiązków w innym podmiocie. Znaczenie mają również inne prawa majątkowe związane z prawem do otrzymania świadczenia jako założyciel, fundator lub beneficjent fundacji, trustu albo innego podmiotu lub stosunku prawnego o charakterze powierniczym. Dlatego przy ocenie tego wyłączenia trzeba przeanalizować nie tylko skład wspólników, ale także powiązania kapitałowe i określone prawa majątkowe samej spółki.

Czy wszystkie koszty bezpośrednio związane z przychodami pomija się przy obliczaniu rentowności dla minimalnego CIT?

Nie. Ustawa nie ustanawia ogólnej zasady, zgodnie z którą na potrzeby minimalnego CIT można wyłączyć wszystkie koszty bezpośrednio związane z przychodami. Pominięciu podlegają tylko konkretne kategorie określone w art. 24ca ust. 2 ustawy o CIT. Dotyczy to m.in. kosztów związanych z określonymi transakcjami, których cena wynika z przepisów, niektórych kosztów środków trwałych, opłat leasingowych, części kosztów pracowniczych czy określonych kosztów związanych ze wzrostem cen energii. Każdą z tych pozycji należy więc oceniać według odrębnych warunków ustawowych, zamiast automatycznie wyłączać ją z kalkulacji.

Anna Ciecierska- Autor portalu Podatnik.info

O Autorze:

Anna Ciecierska – redaktorka specjalizująca się w tematyce prawa podatkowego i finansów publicznych. Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim, od kilku lat związana z branżą wydawniczą i edukacyjną. Od października 2022 roku współpracuje z serwisem Podatnik.info jako redaktorka merytoryczna, odpowiadając za tworzenie oraz weryfikację materiałów eksperckich. Jej priorytetem jest dostarczanie rzetelnych, aktualnych i przystępnie opracowanych informacji dla czytelników szukających praktycznych wskazówek w gąszczu przepisów podatkowych. Dzięki solidnemu zapleczu humanistycznemu oraz ukończonym specjalistycznym kursom podatkowym, łączy umiejętność precyzyjnego formułowania treści z ekspercką wiedzą merytoryczną. W serwisach podatkowych odpowiada za redakcję i weryfikację treści informacyjnych, artykułów eksperckich, poradników oraz komentarzy do zmian legislacyjnych. Z powodzeniem tłumaczy zawiłości przepisów na przystępny język, dbając przy tym o ich poprawność prawną i aktualność.

Ocena artykułu: