Jak bezbłędnie złożyć informację IN-1?

Kiedy i kto musi złożyć formularz IN-1?

Obowiązek podatkowy oraz konieczność przedłożenia dokumentu ciąży na osobach fizycznych, które posiadają określone prawa do majątku.

Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 70 ze zm., zwanej dalej u.p.o.l.) pismo składają właściciele nieruchomości:

• właściciele nieruchomości lub obiektów budowlanych,

• posiadacze samoistni gruntów oraz budynków,

• użytkownicy wieczyści gruntów,

• posiadacze mienia stanowiącego własność Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Art. 6 ust. 6 u.p.o.l. nakłada obowiązek złożenia formularza w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zdarzenia uzasadniającego powstanie obowiązku podatkowego (zgłoszenie nabycia nieruchomości lub uzyskanie prawa do niej). Czas ten liczy się przykładowo od momentu zawarcia aktu notarialnego lub formalnego przejęcia majątku. Zgłoszenie nieruchomości do opodatkowania lub zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania lokalu albo działki jest konieczne zawsze, gdy wpływa to na wymiar podatku.

Gdy nieruchomość stanowi współwłasność nieruchomości osoby fizycznej oraz osoby prawnej, osoba fizyczna nie przesyła druku IN-1. Prawidłową drogą jest wtedy deklaracja DN-1 składana na zasadach przewidzianych dla podmiotów prawnych.

Jak przebiega ustalanie wysokości zobowiązania?

Podatek od nieruchomości jest naliczany na podstawie danych zawartych w złożonym piśmie. Organ podatkowy (wójt, burmistrz albo prezydent miasta jako organ właściwy) wydaje oficjalną decyzję ustalającą wymiar należności.

Rada gminy corocznie określa stawki podatku od nieruchomości w uchwale budżetowej, uwzględniając górne granice wynikające z obwieszczenia Ministra Finansów.

Główne zasady różnicowania kwot:

• grunty oraz budynki zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej – są opodatkowane według wyższych progów,

• budynki mieszkalne oraz powierzchnia gruntów pozostałych – objęte są niższymi kwotami,

• budowle związane z firmą – podlegają opłacie rocznej w wysokości 2% ich wartości ustalanej zgodnie z przepisami o amortyzacji (budowle opodatkowanie / wartość nieruchomości).

Wyliczona wpłata za dany rok regulowana jest w czterech ratach – do 15 marca, 15 maja, 15 września oraz 15 listopada. Gdy ustalona suma nie przekracza 100 zł, całość reguluje się jednorazowo w terminie płatności pierwszej raty.

Praktyczne wskazówki – IN-1 jak wypełnić

Prawidłowe wypełnianie formularza wymaga przygotowania dokumentów takich jak akt notarialny, księga wieczysta czy wypis z ewidencji gruntów i budynków oraz precyzyjnych pomiarów. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 30 maja 2019 r. w sprawie wzorów informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz deklaracji na podatek od nieruchomości (Dz.U. z 2019 r. poz. 1104, zwanym dalej rozporządzeniem MF) wzór formularza IN-1 składa się z części głównej oraz załączników.

Formularz IN-1 krok po kroku:

1. Dane identyfikacyjne i dane podatnika – podanie identyfikatora PESEL (lub NIP w przypadku prowadzenia firmy) oraz aktualny adres do korespondencji.
2. Część B: okoliczności złożenia deklaracji – wskazanie celu przedłożenia pisma (powiadomienie o obowiązku podatkowym po raz pierwszy lub korekta deklaracji).
3. Przedmiot opodatkowania i podstawa opodatkowania:

   • wykazanie powierzchni gruntów w metrach kwadratowych lub hektarach,

   • podanie powierzchni użytkowej budynków lub ich części (między innymi powierzchnia budynków mieszkalnych). Pomiaru dokonuje się po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach (kondygnacje o wysokości od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do podstawy w 50%, a poniżej 1,40 m pomija się całkowicie),

   • oświadczenie i podpis podatnika (lub przez pełnomocnictwo).

Wraz z formularzem głównym należy przekazać odpowiednie załączniki:

• ZIN-1 – dane o obiektach podlegających opodatkowaniu,

• ZIN-2 – dane o obiektach zwolnionych (zwolnienia podatkowe nieruchomości / zwolnienia ustawowe),

• ZIN-3 – dane współwłaścicieli.

Szybkie wysyłanie – deklaracja IN-1 online

Osoby ceniące wygodę mogą dopełnić formalności przez internet. Pozwala na to deklaracja IN-1 online wysłana przez platformę ePUAP lub system e-Doręczeń urzędu (składanie online). Zapisanie dokumentu i opatrzenie go bezpiecznym podpisem elektronicznym (podpisem zaufanym lub kwalifikowanym) gwarantuje zachowanie prawnego terminu bez konieczności wizyty w urzędzie gminy.

Kwalifikacja pomieszczeń i firm pod adresem zamieszkania

Prawidłowa kwalifikacja nieruchomości i wykazanie powierzchni w informacji IN-1 wymaga dokładnego przeanalizowania sposobu użytkowania lokalu. W przypadku zarejestrowania działalności gospodarczej w domu lub mieszkaniu podatnicy często zastanawiają się, czy cała nieruchomość musi zostać zgłoszona według wyższych stawek.

Zgodnie z wyjaśnieniami zamieszczonymi w serwisach rządowych, sam fakt formalnego zarejestrowania firmy pod adresem domowym nie oznacza wyższych opłat za całą powierzchnię. Wyższą stawkę stosuje się wyłącznie do metrów kwadratowych faktycznie wydzielonych na cele prowadzenia działalności biznesowej. Jeśli dany pokój pełni funkcje mieszkalne i jedynie okazjonalnie służy do pracy, całą powierzchnię wykazuje się według stawek preferencyjnych przewidzianych dla lokali mieszkalnych.

Duże znaczenie ma także odróżnienie statusu prawnego garaży w budynkach wielorodzinnych. Miejsce postojowe lub garaż stanowiący część składową lokalu mieszkalnego rozliczane są według stawki właściwej dla mieszkań. Jeśli jednak garaż stanowi odrębną własność lokalową i posiada osobną księgę wieczystą, stosuje się do niego stawki przewidziane dla budynków pozostałych. Weryfikacja zapisów w akcie notarialnym przed wypełnieniem druku chroni przed błędami i wyklucza ryzyko powstania zaległości podatkowych.

Współwłasność majątku oraz obowiązek aktualizacji danych

W przypadku gdy nieruchomość stanowi współwłasność nieruchomości kilku osób fizycznych, obowiązuje zasada solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe. Każdy ze współwłaścicieli może przesłać własny formularz IN-1 lub podmioty te składają jeden wspólny dokument podpisany przez wszystkich (dołączając załącznik ZIN-3). Organ podatkowy wydał jedną decyzję ustalającą wysokość podatku, adresowaną do wszystkich współwłaścicieli. Solidarność zobowiązania oznacza, że urząd ma prawo żądać zapłaty całej kwoty od dowolnie wybranego współwłaściciela, a wzajemne rozliczenia finansowe między nimi pozostają kwestią prywatną.

Każdą zmianę majątkową mającą wpływ na wymiar podatku trzeba zgłosić. Formularz IN-1 składa się w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego lub od dnia zaistnienia zdarzenia wpływającego na wysokość podatku. Dotyczy to między innymi:

• rozbudowy obiektu,

• zmiany klasyfikacji gruntu w ewidencji,

• wyburzenia budynku,

• zmiany sposobu użytkowania powierzchni.

Urzędy gmin regularnie porównują dane ze złożonych informacji z ewidencją gruntów i budynków.

Podsumowanie

Prawidłowe sporządzenie i rozliczenie informacji w sprawie podatku od nieruchomości ma kluczowe znaczenie dla poprawnego ustalenia opłat lokalnych. Znajomość zasad wyceny, terminów i obowiązków dokumentacyjnych pozwala uniknąć korekt, sporów z organem podatkowym i sankcji.

Bibliografia:

1. Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 70 ze zm.) – u.p.o.l.

2. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 maja 2019 r. w sprawie wzorów informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz deklaracji na podatek od nieruchomości (Dz.U. z 2019 r. poz. 1104) – rozporządzenie MF.

3. Serwis Rzeczypospolitej Polskiej gov.pl / podatki.gov.pl – materiały informacyjne dotyczące opodatkowania nieruchomości.