Zasiłek pielęgnacyjny a świadczenie pielęgnacyjne – sprawdź różnice i najważniejsze informacje

2024-10-29 Aktualizacja: 2025-11-20

Podatnikom przysługuje prawo do korzystania ze świadczeń, które wypłacają organy zajmujące wspieraniem osób potrzebujących. Różnią się one jednak warunkami do spełnienia oraz uprawnionymi do pobierania dodatkowych środków. Szeroko pojęte pielęgnacyjne to wsparcie, które przybiera różne formy. W efekcie pojawiają się pytania, czym się różnią i komu przysługują. Dlatego w poniższym artykule analizujemy korelację: zasiłek pielęgnacyjny a świadczenie pielęgnacyjne 2025!

Spis treści:

• Zasiłek pielęgnacyjny a świadczenie pielęgnacyjne – co warto wiedzieć?
• Czy można pobierać jednocześnie zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne?
• Zasiłek pielęgnacyjny a świadczenie pielęgnacyjne 2024 – warunki, które należy spełnić
• Kto nie otrzyma świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku pielęgnacyjnego?
• Jakie dokumenty są wymagane przy składaniu wniosku?
• Co warto wiedzieć po przyznaniu świadczenia?
• Podsumowanie: zasiłek pielęgnacyjny a świadczenie pielęgnacyjne
• FAQ - Najczęściej zadawane pytania

Zasiłek pielęgnacyjny a świadczenie pielęgnacyjne – co warto wiedzieć?

Omówienie kwestii zasiłek pielęgnacyjny a świadczenie pielęgnacyjne warto rozpocząć od ich definicji i celowości. Już na tym etapie pojawiają się istotne różnice, które wpływają na możliwość pobierania świadczeń.

Zasiłek pielęgnacyjny - dla kogo, ile wynosi, jakie są wymagania

Zasiłek pielęgnacyjny jest skierowany do osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji z powodu niepełnosprawności lub podeszłego wieku. Środki można uzyskać w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy. Organem odpowiedzialnym za wypłatę zasiłku jest Miejski lub Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej (MOPS, GOPS). Obecnie wysokość zasiłku pielęgnacyjnego wynosi 215,84 zł miesięcznie. Zasiłek przysługuje m.in. dzieciom z orzeczoną niepełnosprawnością, osobom powyżej 16 roku życia z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub umiarkowanym stopniu (jeśli niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 lat), a także osobom, które ukończyły 75 lat.

Świadczenie przyznawane jest niezależnie od dochodu. Warto również wiedzieć, że jeśli wnioskodawca uzyskuje już dodatek pielęgnacyjny albo przebywa w instytucji zapewniającej bezpłatne całodobowe utrzymanie – prawo do zasiłku pielęgnacyjnego nie przysługuje.

Świadczenie pielęgnacyjne - dla kogo, ile wynosi, jakie są wymagania

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem (do ukończenia 18. roku życia) i nad którego opieką sprawującą się w rozumieniu ustawy zajmuje się opiekun - rodzic, opiekun faktyczny, rodzina zastępcza lub inne osoby wskazane w Kodeksie rodzinnym. Od 1 stycznia 2024 r. wysokość świadczenia wynosi 2 988 zł miesięcznie. Należne środki wypłaca również MOPS.

Kluczową zmianą jest zniesienie warunku rezygnacji z pracy zawodowej – opiekun otrzymujący świadczenie pielęgnacyjne od tego momentu może łączyć świadczenie z aktywnością zawodową, prowadzeniem gospodarstwa rolnego czy inną działalnością zarobkową.

W przypadku opieki nad więcej niż jedną osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia, świadczenie ulega podwyższeniu o 100% na drugą i każdą kolejną osobę. Warunkiem przyznania świadczenia pozostaje posiadanie przez osobę wymagającą opieki ważnego orzeczenia określającego konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w codziennym funkcjonowaniu.

Powyższe formy wsparcia różnią się więc przede wszystkim grupą beneficjentów oraz przeznaczeniem. Analizując korelację zasiłek pielęgnacyjny a świadczenie pielęgnacyjne, warto zwrócić uwagę także na wysokość wypłat.

• Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego wynosi 215,84 zł miesięcznie.
• Od 1 stycznia 2024 roku wysokość świadczenia pielęgnacyjnego wynosi 2988 zł miesięcznie. Ponadto jest one podwyższane o 100% w przypadku opieki nad drugą i każdą kolejną osobą z niepełnosprawnością.

Czy można pobierać jednocześnie zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne?

Zasiłek pielęgnacyjny oraz świadczenie pielęgnacyjne mogą być pobierane jednocześnie, jeżeli pochodzą z polskich organów odpowiedzialnych za wypłaty. Co więcej, przepisy wprowadzone w ustawie o świadczeniu wspierającym umożliwiły łączenie aktywności zawodowej – bez ograniczeń – z pobieraniem wsparcia finansowego od ZUS.

Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje jednak:

• osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego (330,07 zł),
• osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej nieodpłatnie całodobowe utrzymanie,
• jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tej osoby, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Ponadto warto zwrócić uwagę, że zakaz pobierania kilku świadczeń jednocześnie dotyczy nowego instrumentu wprowadzonego wyżej wspomnianą ustawą o świadczeniu wspierającym. Jest to forma wsparcia przyznawana bezpośrednio osobie z niepełnosprawnością, która ukończyła 18 lat. Co ważne, wysokość świadczenia wspierającego jest ustalana indywidualnie.

W związku ze zmianą beneficjenta nie można go łączyć z wypłatami środków dla opiekunów, które wypłaca MOPS. Jeżeli ZUS odmówi przyznania świadczenia wspierającego lub pozostawi wniosek bez rozpatrzenia – wypłaty zostaną wznowione od momentu ich wstrzymania, jeżeli opiekun nadal spełnia warunki określone w przepisach.

Jak zostało wspomniane w kwestii korelacji zasiłek pielęgnacyjny a świadczenie pielęgnacyjne 2024, formy wsparcia różnią się beneficjentami. Warto jednak zwrócić uwagę także na warunki, jakie muszą oni spełniać.

Zasiłek pielęgnacyjny a świadczenie pielęgnacyjne 2025 – warunki, które należy spełnić

Zasiłek pielęgnacyjny to wsparcie, które można otrzymać bez względu na dochód gospodarstwa domowego. Prawo do wypłaty środku posiadają:

• niepełnosprawne dziecko,
• osoba niepełnosprawna w wieku powyżej 16 roku życia legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawność,
• osoba niepełnosprawna w wieku powyżej 16 roku życia legitymująca się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do 21 roku życia,
• osoba, która ukończyła 75 lat.

Świadczenie pielęgnacyjne na mocy nowych przepisów można otrzymać także bez względu na aktywność zawodową. Zgodnie z poprzednimi zasadami, warunkiem koniecznym do spełnienia była rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia czy też innej pracy zarobkowej przez opiekuna, sprawującego opiekę nad osobą z niepełnosprawnością.

Ustawa o świadczeniu wspierającym spowodowała również rozszerzenie grona beneficjentów. Od 1 stycznia 2024 roku ta forma wsparcia przysługuje następującym opiekunom:

• matce albo ojcu,
• innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 oraz z 2022 r. poz. 2140) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom,
• opiekunowi faktycznemu dziecka,
• rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego.

Kto nie otrzyma świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku pielęgnacyjnego?

Zarówno przy świadczeniu pielęgnacyjnym, jak i zasiłku pielęgnacyjnym istnieje kilka jasno określonych sytuacji, w których wsparcie nie może zostać przyznane, nawet jeśli osoba spełnia część warunków. Wynika to bezpośrednio z przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.

1. Brak odpowiedniego orzeczenia o niepełnosprawności

Podstawą przyznania obu świadczeń jest ważne orzeczenie. Jeśli:

· upływa termin ważności orzeczenia,

· orzeczenie nie zawiera wskazań dotyczących konieczności stałej lub długotrwałej opieki,

· dokument nie określa stopnia niepełnosprawności w sposób wymagany przepisami,

to świadczenie nie zostanie przyznane. Dotyczy to również sytuacji, gdy ustalenie niepełnosprawności odbyło się na podstawie przepisów, które nie spełniają aktualnych wymagań (np. brak potwierdzenia konieczności pomocy innej osoby).

2. Pobieranie innych świadczeń wykluczających

Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje, jeśli osoba:

· otrzymuje dodatek pielęgnacyjny,

· przebywa w placówce zapewniającej bezpłatne całodobowe utrzymanie,

· pobiera zagraniczne świadczenia pokrywające koszty pielęgnacji (z wyjątkami wynikającymi z koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego).

Świadczenie pielęgnacyjne natomiast nie zostanie przyznane w sytuacji, gdy opiekun pobiera inne świadczenia emerytalno-rentowe, np. emeryturę, rentę socjalną czy nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Wynika to z faktu, że świadczenie pielęgnacyjne ma zastępować dochód utracony w wyniku konieczności opieki, więc nie łączy się z innymi świadczeniami o charakterze dochodowym.

3. Orzeczenie nie dotyczy osoby przed ukończeniem 18 lat (dla świadczenia pielęgnacyjnego)

Świadczenie pielęgnacyjne może otrzymać opiekun tylko wtedy, gdy osoba wymagająca opieki posiada orzeczenie:

· o konieczności stałej lub długotrwałej opieki,

· wydane do ukończenia 18. roku życia.

Jeśli stopień niepełnosprawności został wydany po 18. urodzinach, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje - przepisy wskazują to jednoznacznie.

4. Brak faktycznej opieki

Ustawa wymaga, aby opiekun faktycznie sprawował opiekę. Jeżeli organ ustali, że:

· opiekun mieszka oddzielnie,

· nie angażuje się w codzienną opiekę,

· osoba wymagająca wsparcia pozostaje pod stałą opieką innej osoby lub instytucji,

świadczenie może zostać odmówione.

5. Nieprzestrzeganie zasad ochrony praw nabytych

W przypadku osób, które już pobierają świadczenie pielęgnacyjne, działa mechanizm ochronny określany na zasadzie zachowania praw nabytych. Jednak jeśli:

· zmieni się sytuacja życiowa,

· osoba złoży wniosek o inne świadczenia,

· orzeczenie utraci ważność,

to warunkiem zachowania prawa będzie ponowne spełnienie pełnego katalogu kryteriów. Analogicznie, jeżeli dotychczas otrzymywanego świadczenia pielęgnacyjnego nie można dalej wypłacać z powodu nowych okoliczności, organ może je wstrzymać.

Jakie dokumenty są wymagane przy składaniu wniosku?

Aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne lub zasiłek pielęgnacyjny, konieczne jest złożenie wniosku wraz z kompletem dokumentów potwierdzających prawo do wsparcia. Choć oba świadczenia różnią się celem i grupą odbiorców, lista podstawowych załączników jest podobna – kluczowe znaczenie ma przede wszystkim orzeczenie o niepełnosprawności.

Najważniejsze dokumenty, które należy dołączyć do wniosku:

· Prawomocne orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności – musi wskazywać datę ustalenia niepełnosprawności oraz ewentualnie datę z dnia wydania orzeczenia.

· Dokument tożsamości osoby składającej wniosek (np. dowód osobisty) oraz osoby, której dotyczy opieka – jeśli to wymagane.

· Oświadczenie o sprawowaniu opieki – potwierdzające, że opiekun faktycznie zapewnia stałą lub długotrwałą pomoc osobie z niepełnosprawnością.

· Dokumenty potwierdzające brak otrzymywania innych świadczeń wykluczających (np. dodatku pielęgnacyjnego czy świadczeń emerytalno-rentowych).

· Numer rachunku bankowego, na który mają być przekazywane środki.

W przypadku świadczenia pielęgnacyjnego – oświadczenie o nieprowadzeniu działalności gospodarczej z wpisem do CEIDG, jeśli organ tego żąda, lub informacja o ewentualnej aktywności zawodowej (od 2024 r. dopuszczalne jest łączenie pracy zawodowej z opieką, o ile obowiązki opiekuńcze są realizowane w pełnym zakresie).

Dodatkowe dokumenty mogą być wymagane, jeśli:

· w sprawie istnieją dokumenty wydane na podstawie przepisów dotychczasowych, np. stare orzeczenia wymagające aktualizacji,

· dziecko wymaga potwierdzenia daty powstania niepełnosprawności (kluczowe przy ocenie, czy niepełnosprawność powstała przed 18. rokiem życia),

· konieczne jest potwierdzenie miejsca zamieszkania lub sytuacji rodzinnej.

Co warto wiedzieć po przyznaniu świadczenia?

Po uzyskaniu decyzji warto pamiętać o kilku zasadach, które mają wpływ na dalsze korzystanie z pomocy państwa. Dla osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne kluczowe jest, aby na bieżąco kontrolować ważność orzeczenia osoby wymagającej wsparcia – jest to warunkiem zachowania prawa odpowiednio do dalszych wypłat. Jeżeli niepełnosprawność zostanie potwierdzona ponownie, świadczenie pielęgnacyjne przyznane wcześniej może być kontynuowane bez przerwy. Nowe przepisy dają możliwość łączenia aktywności zawodowej z opieką, a nawet pełnoprawne łączenie pracy zawodowej z obowiązkami opiekuńczymi, o ile nie wpływa to na zakres i jakość opieki sprawowanej nad osobą z niepełnosprawnością.

Warto również wiedzieć, że w przypadku opieki nad kilkoma osobami z niepełnosprawnościami – gdy występują niepełnosprawności łącznie u więcej niż jednego podopiecznego – możliwe jest zwiększenie wysokości świadczenia zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dzięki temu opiekunowie mogą liczyć na realniejsze wsparcie adekwatne do skali obowiązków.

Podsumowanie: zasiłek pielęgnacyjny a świadczenie pielęgnacyjne

Poniżej analizujemy najistotniejsze informacje dotyczące korelacji zasiłek pielęgnacyjny a świadczenie pielęgnacyjne.

• Zasiłek pielęgnacyjny to wsparcie dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji z powodu niepełnosprawności lub wieku, które wypłaca Miejski lub Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej (MOPS). Wynosi 215,84 zł miesięcznie.
• Świadczenie pielęgnacyjne jest przeznaczone dla osób rezygnujących z pracy, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Od stycznia 2024 r. wynosi 2988 zł miesięcznie (możliwość podwojenia przy opiece nad kolejną osobą z niepełnosprawnością).
• Czy można pobierać jednocześnie zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne? Tak, jeżeli są wypłacane przez polskie organy. Nowe przepisy uniemożliwiają jednoczesne pobieranie innych form wsparcia w przypadku bezpośredniego świadczenia wspierającego dla osób z niepełnosprawnością, które ukończyły 18 lat.
• Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobom uprawnionym do dodatku pielęgnacyjnego, umieszczonym w całodobowych placówkach opiekuńczych lub pobierającym zagraniczne świadczenia pielęgnacyjne.
• Zasiłek pielęgnacyjny jest przeznaczony dla dzieci niepełnosprawnych, osób powyżej 16 lat z orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (jeśli niepełnosprawność powstała do 21 roku życia) oraz osób po 75. roku życia.
• Świadczenie pielęgnacyjne – od 1 stycznia 2024 roku – mogą je pobierać opiekunowie, niezależnie od zatrudnienia. Przysługuje rodzicom, osobom z obowiązkiem alimentacyjnym, opiekunom faktycznym dziecka, rodzinom zastępczym oraz dyrektorom placówek opiekuńczo-wychowawczych.

Od autora: „Świadczenia pielęgnacyjne i zasiłek pielęgnacyjny często bywają mylone, a różnice między nimi mają realny wpływ na sytuację finansową rodzin. Dlatego tak ważne jest, aby każda osoba opiekująca się bliskim znała aktualne przepisy, możliwości wsparcia i prawa, które jej przysługują.”

· Anna Ciecierska

Jeżeli masz dodatkowe pytania związane z kwestią zasiłek pielęgnacyjny a świadczenie pielęgnacyjne, możesz skorzystać z pomocy ekspertów Podatnik.info. Każdy użytkownik bezpłatnego programu zyskuje możliwość zadania dowolnego pytania specjalistom z obszaru księgowości, finansów lub prawa. Ponadto w okresie rozliczenia deklaracji podatkowych zapewniamy trzy rozwiązania, dzięki którym dopełnisz formalności nawet w 5 minut. Sprawdź, co jeszcze zyskasz z bezpłatnym programem Podatnik.info!

O Autorze:

Anna Ciecierska – redaktorka specjalizująca się w tematyce prawa podatkowego i finansów publicznych. Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim, od kilku lat związana z branżą wydawniczą i edukacyjną. Od października 2022 roku współpracuje z serwisem Podatnik.info jako redaktorka merytoryczna, odpowiadając za tworzenie oraz weryfikację materiałów eksperckich. Jej priorytetem jest dostarczanie rzetelnych, aktualnych i przystępnie opracowanych informacji dla czytelników szukających praktycznych wskazówek w gąszczu przepisów podatkowych. Dzięki solidnemu zapleczu humanistycznemu oraz ukończonym specjalistycznym kursom podatkowym, łączy umiejętność precyzyjnego formułowania treści z ekspercką wiedzą merytoryczną. W serwisach podatkowych odpowiada za redakcję i weryfikację treści informacyjnych, artykułów eksperckich, poradników oraz komentarzy do zmian legislacyjnych. Z powodzeniem tłumaczy zawiłości przepisów na przystępny język, dbając przy tym o ich poprawność prawną i aktualność.

Ocena artykułu:

(4.6/5), głosów: 731