Ulga żołnierska – czym jest i kto może z niej skorzystać
Ulga żołnierska to jedno z mniej znanych rozwiązań podatkowych, które może realnie obniżyć wysokość podatku dochodowego po stronie pracodawcy. Preferencja ta skierowana jest do przedsiębiorców zatrudniających żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej lub aktywnej rezerwy na podstawie umowy o pracę i spełniających określone warunki ustawowe. Na czym dokładnie polega ulga żołnierska, komu przysługuje oraz w jaki sposób należy ją prawidłowo rozliczyć w zeznaniu rocznym?
Ulga z tytułu zatrudnienia żołnierza
W 2024 r. w polskim prawie podatkowym pojawiła się nowa preferencja dotycząca żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej (WOT) oraz żołnierzy aktywnej rezerwy (AR). Ustawa przyjęta 1 października 2024 r. wprowadziła od 1 stycznia 2025 r. ulgę podatkową w PIT/CIT dla pracodawców zatrudniających na umowę o pracę żołnierzy WOT lub AR. Okres służby żołnierza ustala się na dzień 31 grudnia roku podatkowego lub ostatni dzień zatrudnienia w danym roku.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca (podmiot PIT lub CIT) zatrudniający na etacie ochotnika WOT lub rezerwistę, który spełnia wymogi stażu służby, będzie mógł odliczyć od podstawy opodatkowania określone kwoty. Ulga nie obejmuje natomiast zawodowych żołnierzy innych formacji (regularnej służby zawodowej) – dotyczy wyłącznie wymienionych form wojsk ochotniczych i rezerwowych.
Oprócz tej preferencji w ustawie przewidziano także nowe świadczenie dla żołnierzy WOT: zamiast odprawy dwutygodniowej (wypłacanej przez pracodawcę), żołnierzowi w WOT po ukończeniu szkolenia podstawowego przysługuje z budżetu państwa jednorazowe świadczenie początkowe w wysokości 50% przeciętnego wynagrodzenia z II kwartału poprzedniego roku. To świadczenie jest całkowicie wolne od podatku dochodowego (PIT), co dodatkowo zwiększa korzyść finansową żołnierza.
Warunki zatrudnienia żołnierza
Kwota odliczenia przysługuje na każdego żołnierza:
-
terytorialnej służby wojskowej lub żołnierza aktywnej rezerwy,
-
zatrudnionego w ramach stosunku pracy,
-
niebędącego wspólnikiem oraz
-
któremu przysługuje miesięczne wynagrodzenie w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym miesiącu na podstawie przepisów ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
W przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną, ulga żołnierska nie obejmuje zatrudnienia wspólnika tej spółki.
Zasady korzystania z ulgi podatkowej
Wysokość odliczenia: kwota ulgi zależy od długości nieprzerwanego stażu służby zatrudnionego żołnierza. Pracodawca może odliczyć od podstawy opodatkowania na każdego zatrudnionego żołnierza:
-
12 000 zł – jeżeli żołnierz pełni co najmniej rok nieprzerwanie terytorialną służbę wojskową lub służbę w aktywnej rezerwie,
-
15 000 zł – jeśli co najmniej 2 lata,
-
18 000 zł – jeżeli co najmniej 3 lata,
-
21 000 zł – jeśli co najmniej 4 lata,
-
24 000 zł – jeśli co najmniej 5 lat lub więcej.
Te stawki obowiązują na każdy pełny rok służby i odnoszą się do jednego żołnierza. Jeśli żołnierz był zatrudniony w ciągu roku niepełny rok podatkowy, odliczenie liczy się proporcjonalnie (np. 1/12 kwoty za każdy pełny miesiąc).
Mnożniki dla firm: podmioty zatrudniające takie osoby mogą zwiększyć podstawową kwotę ulgi o współczynnik:
-
1,5× – jeśli są mikroprzedsiębiorcą lub małym przedsiębiorcą,
-
1,2× – jeśli nie są mikro/małym przedsiębiorstwem i przez cały rok zatrudniają co najmniej 5 pracowników (pełne etaty).
Przykładowo mikrofirmy mogą odliczyć nawet 36 000 zł (24 000 zł × 1,5) na żołnierza z 5-letnim stażem, a większe firmy (z ≥5 pracownikami) odpowiednio 28 800 zł (24 000 zł × 1,2).
Limity i warunki dodatkowe: odliczenie nie może przekroczyć dochodu osiągniętego przez podatnika w danym roku. W razie straty lub zbyt niskiego dochodu niewykorzystaną część ulgi można przenieść na kolejne maksymalnie 5 lat podatkowych (w każdym roku nie więcej niż wynosi dochód z działalności). Przy wypłacie żołnierzowi należy zapewnić minimalne miesięczne wynagrodzenie co najmniej na poziomie obowiązującej płacy minimalnej – wymóg ten dotyczy zarówno WOT, jak i AR.
Formularze PIT: ulga jest odliczeniem od podstawy opodatkowania działalności gospodarczej. W zeznaniu rocznym wykazuje się ją przy użyciu załącznika PIT/WOT – dołączanego do deklaracji PIT-36 lub PIT-36L. Ulga jest dostępna tylko dla podatników rozliczających przychody według skali podatkowej lub 19% podatkiem liniowym; osoby rozliczające się ryczałtem nie mogą z niej skorzystać.
Rozliczenie ulgi w zeznaniu PIT
Ulga żołnierska obowiązuje w odniesieniu do dochodów uzyskanych od 2025 roku, co oznacza, że po raz pierwszy będzie mogła zostać wykazana w zeznaniu rocznym składanym w 2026 r. Podatnicy rozliczający działalność gospodarczą według skali podatkowej lub podatku liniowego uwzględniają ją w deklaracjach PIT-36 lub PIT-36L, wraz z właściwym załącznikiem.
Wcześniejsze zeznania, w tym PIT za 2023 i 2024 rok, nie dawały możliwości skorzystania z tej preferencji, ponieważ formularze nie przewidywały jeszcze takiego odliczenia. Obecnie jednak ulga funkcjonuje w systemie podatkowym i może realnie obniżyć podstawę opodatkowania przedsiębiorców zatrudniających żołnierzy WOT lub aktywnej rezerwy, o ile spełnione są ustawowe warunki.
Jakie są korzyści finansowe?
-
Dla pracodawcy (przedsiębiorcy): ulga umożliwia znaczną obniżkę podatku dochodowego. Maksymalne odliczenie wynosi 24 000 zł rocznie na żołnierza z 5-letnim stażem (a przy mnożniku 1,5 – nawet 36 000 zł). Zatrudnienie dwóch takich żołnierzy pozwala więc pomniejszyć podstawę opodatkowania o 48–72 tys. zł (w zależności od wielkości firmy). Ponadto, dzięki wprowadzeniu świadczenia początkowego żołnierzowi WOT, pracodawca nie musi wypłacać standardowej odprawy w wysokości dwóch tygodni pensji – koszt ten przejmuje wojsko (świadczenie wypłacane przez jednostkę wojskową), co stanowi dodatkową oszczędność.
-
Dla żołnierza: już od lat przewidziano szereg świadczeń zwolnionych z podatku dochodowego. Przykładowo dodatek mieszkaniowy oraz odprawy emerytalne i rentowe żołnierzowi nie podlegają opodatkowaniu, co faktycznie zwiększa ich wartość netto. Nowością jest wspomniane świadczenie początkowe w wysokości 50% przeciętnego wynagrodzenia – ponieważ jest ono zwolnione z PIT, żołnierz otrzyma pełną kwotę tego świadczenia bez potrącenia podatku. Dzięki zwolnieniom i uldze żołnierskiej żołnierz WOT zyskuje m.in. bezzwłoczny dostęp do jednorazowego bonusu (świadczenia początkowego) i nie traci z tytułu opodatkowania korzyści, które otrzymuje ze służby wojskowej.
Podsumowanie
Ulga żołnierska to system wspierania służby obrony terytorialnej i rezerwy poprzez korzyści podatkowe dla pracodawców. Od 1 stycznia 2025 r. pracodawcy mogą odliczyć od podstawy opodatkowania kwotę na każdego zatrudnionego żołnierza, który otrzymuje wynagrodzenie na poziomie co najmniej minimalnego wynagrodzenia. Wprowadza on atrakcyjne odliczenia (do 24 tys. zł rocznie na żołnierza, plus specjalne mnożniki dla małych firm) oraz dodatkowe ułatwienia finansowe (brak konieczności wypłaty odprawy). Warto podkreślić, że mechanizm ulgi żołnierskiej nie ogranicza się wyłącznie do aspektu podatkowego. Pracodawcy uczestniczący w tym rozwiązaniu są zachęcani do tworzenia elastycznych warunków pracy, które umożliwiają żołnierzom łączenie obowiązków zawodowych z pełnieniem służby wojskowej, bez negatywnego wpływu na funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Pełne wykorzystanie tych ulg będzie możliwe od rozliczenia 2025 roku. Dzięki temu zarówno przedsiębiorcy, jak i sami żołnierze mogą liczyć na wymierne korzyści finansowe związane ze służbą wojskową.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych
FAQ - Najczęściej zadawane pytania
