Ulga na dzieci po rozwodzie – zapytaj Eksperta!
Ulga prorodzinna, czyli tzw. ulga na dziecko, przysługuje podatnikom wychowującym lub opiekującym się dzieckiem przez cały rok podatkowy. Dzięki niej można zmniejszyć swoje zobowiązanie wobec urzędu skarbowego. Wiele wątpliwości budzi wśród podatników ulga na dziecko po rozwodzie. Kto może skorzystać z odliczenia? Odpowiadają eksperci Podatnik.info.
Spis treści:
- Ulga na dziecko po rozwodzie – to musisz wiedzieć!
- Ulga na dziecko po rozwodzie, gdy matka nie pracuje - co wynika z przepisów?
- Ulga prorodzinna po rozwodzie – jak rozliczyć ją online?
- Ulga na dziecko przy rozliczeniu osoby samotnie wychowującej dziecko
- Ulga na dzieci a rozwód - pełnoletnie dzieci
- Podsumowanie: Ulga prorodzinna po rozwodzie – najważniejsze informacje
- FAQ - Najczęściej zadawane pytania
Ulga na dziecko po rozwodzie – to musisz wiedzieć!
Podatnik, który spełnia ustawowe warunki rozliczenia rocznego PIT, może skorzystać z ulg i odliczeń przewidzianych w przepisach prawa podatkowego. Jedną z nich jest ulga prorodzinna, potocznie nazywana ulgą na dziecko. Aby podatnik mógł z niej skorzystać, musi spełniać kilka ważnych kryteriów.
To właśnie te warunki okazują się kluczowe w przypadku pytań takich jak: komu przysługuje ulga na dziecko po rozwodzie. Szczegółowe wymagania można znaleźć w ustawie z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 1991 Nr 80 poz. 350).
Kto może skorzystać z ulgi na dziecko?
Ulga może przysługiwać na każde małoletnie dziecko, a w określonych przypadkach także na każde dziecko pełnoletnie spełniające ustawowe warunki. Odliczenie może dotyczyć także dzieci pozostających pod opieką podatnika po ustaleniu rodziny zastępczej.
Zgodnie z art. 27f ustawy o PIT z ulgi mogą skorzystać podatnicy, którzy:
-
wykonywali władzę rodzicielską,
-
pełnili funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nimi zamieszkiwało,
-
sprawowali funkcję rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu albo umowy zawartej ze starostą,
-
utrzymywali pełnoletnie dzieci w związku z ciążącym na nich obowiązkiem alimentacyjnym albo w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej.
Po spełnieniu przesłanek ustawowych można odliczyć ulgę na dziecko, przy czym ulga dotyczy nie tylko dzieci małoletnich, lecz także - w określonych przypadkach - niektórych dzieci pełnoletnich.
Mogłoby się wydawać proste, jednak niektóre sytuacje życiowe mogą utrudnić dostęp do tego odliczenia.
Jak wygląda ulga na dziecko po rozwodzie?
Ważną kwestią, którą reguluje sąd podczas rozwodu, jest sprawowanie opieki nad dziećmi. Najczęściej dziecko wychowywane jest przez oboje rodziców. Jeden z warunków może być więc uznany za spełniony. Najwięcej pytań dotyczy jednak kryterium sprawowania faktycznej władzy rodzicielskiej. Jeżeli rozwiedzeni rodzice wykonują władzę rodzicielską i osiągnęli porozumienie co do sposobu rozliczenia ulgi, mogą odliczyć ją w dowolnej proporcji według indywidualnych ustaleń. W przypadku pozbawienia rodzica władzy rodzicielskiej ulga na dziecko mu nie przysługuje.
Jednym z rozwiązań, które można zastosować, jest ustalenie proporcji podziału przysługującej kwoty odliczenia. Brak porozumienia nie oznacza natomiast automatycznie prawa każdego z rodziców do połowy ulgi. Podział po 50% ma zastosowanie wtedy, gdy rodzice zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji w ramach pieczy naprzemiennej, albo gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Oczywiście przysługuje im łącznie jedna kwota na jedno dziecko. Kluczowe znaczenie ma faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej. Samo posiadanie władzy rodzicielskiej, płacenie alimentów lub utrzymywanie sporadycznych kontaktów z dzieckiem nie wystarcza do skorzystania z ulgi.
W pozostałych przypadkach odliczenie całości kwoty ulgi przysługuje podatnikowi, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.
Ulga na dziecko po rozwodzie, gdy matka nie pracuje - co wynika z przepisów?
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych określa zarówno warunki skorzystania z ulgi prorodzinnej, jak i zasady ustalania jej wysokości. Ulga przysługuje za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym podatnik wykonywał władzę rodzicielską wobec małoletniego dziecka. Jej wysokość zależy przede wszystkim od liczby dzieci, natomiast limit dochodowy ma znaczenie tylko w niektórych przypadkach, przede wszystkim przy uldze na jedno dziecko. Wysokość ulgi rośnie wraz z liczbą dzieci. Inna kwota przysługuje na drugie dziecko, inna na trzecie dziecko, a jeszcze wyższa na każde kolejne dziecko.
Czy i w jakiej wysokości przysługuje ulga na dziecko po rozwodzie, gdy matka nie pracuje? Sama nieaktywność zawodowa nie wyklucza jeszcze zastosowania przedmiotowej preferencji, jeśli podatnik spełnia pozostałe warunki ustawowe. W praktyce możliwość odzyskania niewykorzystanej części ulgi zależy m.in. od zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. W ustawie o podatku dochodowym art. 27f ust. 2 pojawiają się szczegółowe kryteria dochodowe. Na pierwsze dziecko ulga wynosi 92,67 zł miesięcznie, czyli 1 112,04 zł rocznie. W przypadku podatnika, który nie pozostaje w związku małżeńskim i nie wychowuje dziecka samotnie, limit dochodu przy jednym dziecku wynosi 56 000 zł rocznie. Co ważne, dotyczy to także osób, które podjęły decyzję o rozwodzie w ciągu roku podatkowego. Kluczowe znaczenie ma status podatnika w danym roku podatkowym oraz spełnienie ustawowych warunków przewidzianych dla osób niepozostających w związku małżeńskim albo samotnie wychowujących dziecko.
Uwaga, to warto wiedzieć! W niektórych przypadkach przy jednym dziecku stosuje się wyższy limit dochodu - 112 000 zł rocznie. Limit ten może mieć zastosowanie m.in. do podatnika samotnie wychowującego dziecko spełniającego ustawowe warunki.
Dotyczy to rozwodników, którzy wychowują osoby:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie.
Jeżeli podatnik nie jest polskim rezydentem podatkowym, również może korzystać z ulgi, ale po spełnieniu dodatkowych warunków dotyczących rezydencji, udziału przychodów opodatkowanych w Polsce oraz udokumentowania miejsca zamieszkania dla celów podatkowych. Nie są to jednak warunki właściwe wyłącznie dla rozwiedzionych ani samotnie wychowujących.
Czy przysługuje więc ulga na dziecko po rozwodzie, gdy matka nie pracuje, skoro w ustawie zostały uwzględnione tylko górne limity dochodu? Brak pracy nie wyklucza automatycznie prawa do ulgi. Jeżeli jednak podatnik nie uzyskał dochodów opodatkowanych według skali podatkowej ani nie zapłacił składek, od których można ustalić dodatkowy zwrot, praktyczna możliwość skorzystania z ulgi może nie wystąpić.
Brak zatrudnienia nie oznacza automatycznie braku przychodów lub dochodów uwzględnianych w rozliczeniu PIT. W praktyce znaczenie mogą mieć także niektóre świadczenia wykazywane w informacji podatkowej, np. zasiłek dla bezrobotnych lub świadczenia wypłacane przez organ rentowy.
Jeżeli podatnik uzyskuje dochody opodatkowane według skali podatkowej i spełnia ustawowe warunki dotyczące dziecka oraz wykonywania władzy rodzicielskiej, może skorzystać z ulgi. Gdy podatek jest zbyt niski, możliwe jest również ubieganie się o dodatkowy zwrot niewykorzystanej części ulgi — w granicach określonych przepisami.
Ulga prorodzinna po rozwodzie – jak rozliczyć ją online?
Wiesz już, kiedy przysługuje ulga prorodzinna po rozwodzie. Jeżeli jednak masz wątpliwości, jak ją rozliczyć, możesz skorzystać z darmowego wsparcia naszych ekspertów. Program Podatnik.info zapewnia dostęp do trzech rozwiązań, dzięki którym w szybki i prosty sposób złożysz deklarację podatkową. W zależności od preferencji możesz skorzystać z:
-
najłatwiejszego sposobu, który polega na przepisaniu danych z formularza PIT-11 kratka w kratkę; następnie program wybierze i wypełni za Ciebie odpowiednią deklarację,
-
najszybszego rozwiązania, które opiera się na kilku prostych pytaniach; na podstawie Twoich odpowiedzi kreator automatycznie wybierze i wypełni Twoje druki,
-
rozwiązania dla doświadczonych, w którym to Ty wybierasz i wypełniasz swój PIT; następnie nasz program sprawdza jego poprawność.
Każde z powyższych rozwiązań zapewnia wysyłkę deklaracji online. Dodatkowo istnieje możliwość pobrania pliku gotowego do druku, który możesz następnie dostarczyć w sposób tradycyjny do urzędu skarbowego. Co ważne, program Podatnik.info zapewnia dostęp do aktualnych druków! Jeżeli masz dodatkowe pytania dotyczące swojego rozliczenia, skorzystaj z darmowych porad ekspertów. Każdy użytkownik może całkowicie bezpłatnie skorzystać z indywidualnej pomocy specjalistów z zakresu księgowości, prawa podatkowego oraz finansów.
Ulga na dziecko w rozliczeniu osoby samotnie wychowującej dziecko
Preferencyjne rozliczenie jako osoba samotnie wychowująca dziecko nie wyklucza skorzystania z ulgi prorodzinnej, jeżeli podatnik spełnia warunki przewidziane dla obu tych rozwiązań.
Skorzystanie z ulgi prorodzinnej jest możliwe, jeżeli podatnik spełnia warunki przewidziane dla tej ulgi, w tym dotyczące statusu dziecka, wykonywania władzy rodzicielskiej, wieku dziecka, jego dochodów w ustawowo określonych przypadkach oraz - przy jednym dziecku - limitu dochodów rodzica.
Ulga na dzieci a rozwód - pełnoletnie dzieci
Zgodnie z art. 27f ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ulga na dziecko może przysługiwać również w przypadku dziecka pełnoletniego do ukończenia 25. roku życia, które kontynuuje naukę, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskało dochodów i przychodów przekraczających ustawowy limit. Dla rozliczenia za 2025 r. limit ten wynosi 22 546,92 zł.
W przypadku uczęszczania pełnoletniego dziecka do szkoły lub na studia trzeba dodatkowo zweryfikować limit jego dochodów i przychodów. Do limitu dochodów pełnoletniego dziecka stosuje się zasady ustawowe, z wyjątkiem renty rodzinnej, która nie jest wliczana na tych samych zasadach jak inne przychody.
Podsumowanie: Ulga prorodzinna po rozwodzie – najważniejsze informacje
Poniżej znajdziesz podsumowanie istotnych kwestii związanych z rozliczeniem podatkowym oraz odpowiedź na pytanie, komu przysługuje ulga na dziecko.
- Ulga na dziecko po rozwodzie przysługuje podatnikom, którzy faktycznie wykonują władzę rodzicielską; samo formalne jej posiadanie nie jest wystarczające.
-
Jeżeli tylko jeden z rodziców faktycznie wykonuje władzę rodzicielską wobec dziecka, co do zasady to jemu przysługuje pełna kwota ulgi.
-
Jeżeli rozwiedzeni rodzice wspólnie wykonują władzę rodzicielską i uzgodnili sposób rozliczenia ulgi, mogą odliczyć ją w dowolnie ustalonej proporcji. Natomiast w przypadku pieczy naprzemiennej wykonywanej zgodnie z orzeczeniem sądu, przy braku porozumienia ulga co do zasady przysługuje w częściach równych.
-
W przypadku braku porozumienia w zakresie odliczenia ulgi prorodzinnej, podział w częściach równych ma zastosowanie w przypadkach wskazanych w ustawie, w szczególności przy pieczy naprzemiennej lub gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców.
-
Brak zatrudnienia nie wyklucza automatycznie prawa do ulgi na dziecko. Nie można jednak sprowadzać tej kwestii wyłącznie do wymogu uzyskiwania „jakiegokolwiek dochodu”, ponieważ w praktyce znaczenie ma także możliwość skorzystania z dodatkowego zwrotu niewykorzystanej ulgi do wysokości określonych składek.
-
Przy uldze na jedno dziecko limit dochodu wynosi co do zasady 56 000 zł dla podatnika niepozostającego w związku małżeńskim, natomiast w niektórych przypadkach - m.in. dla osoby samotnie wychowującej dziecko - wynosi 112 000 zł.
Jeżeli chcesz szybko i bezpłatnie rozliczyć swój PIT, możesz skorzystać z programu Podatnik.info. Dzięki wsparciu naszych ekspertów otrzymujesz gwarancję bezpieczeństwa, a Twoja deklaracja trafi do urzędu skarbowego drogą elektroniczną. Sprawdź, co jeszcze możesz zyskać, korzystając z tego rozwiązania!
Od autora: "Po rozwodzie ulga na dziecko nadal może przysługiwać, ale nie decyduje o tym sam wyrok rozwodowy, lecz faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej i spełnienie warunków przewidzianych w ustawie. W praktyce to właśnie szczegóły — sposób opieki nad dzieckiem, podział ulgi między rodziców i sytuacja podatkowa stron — mają kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozliczenia."
- Mirosław Ziętek
FAQ - Najczęściej zadawane pytania
Źródła:
- Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
- https://www.podatki.gov.pl/ulgi-i-odliczenia/ulga-na-dziecko-pit/
- https://www.gov.pl/web/gov/skorzystaj-z-ulgi-podatkowej-na-dziecko
- https://www.podatki.gov.pl/twoj-e-pit/pytania-i-odpowiedzi/ulgi-i-odliczenia/94-co-mam-zrobic-w-przypadku-gdy-podatek-jest-mniejszy-od-przyslugujacej-ulgi-na-dzieci/
- https://psz.praca.gov.pl/dla-bezrobotnych-i-poszukujacych-pracy/swiadczenia-pieniezne/zasilek-dla-osob-bezrobotnych
- https://www.podatki.gov.pl/twoj-e-pit/pytania-i-odpowiedzi/twoj-e-pit-rozliczenie-osob-samotnie-wychowujacych-dzieci/
- https://www.podatki.gov.pl/twoj-e-pit/pytania-i-odpowiedzi/ulgi-i-odliczenia/910-mam-pelnoletnie-dziecko-ktore-studiuje-i-pracuje-na-podstawie-umowy-o-prace/
