Renta wdowia 2026
Renta wdowia, czyli świadczenie dla osób, które straciły współmałżonka, zaczęła obowiązywać od 1 stycznia 2025 r. i jest wypłacana od 1 lipca 2025 r.. W 2026 roku zasady i limity świadczenia są już znane i obowiązują świadczeniobiorców.
Renta wdowia od początku 2025 roku - na czym polega
Nowelizacja ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw z dnia 26 lipca 2024 r. wprowadziła rentę wdowią, czyli możliwość łączenia świadczeń emerytalno-rentowych dla wdów i wdowców. Od 1 stycznia 2025 r. osoby uprawnione mogą pobierać świadczenia według nowych zasad.
Renta wdowia nie jest nowym odrębnym świadczeniem, lecz nowym sposobem łączenia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku z własnym świadczeniem emerytalnym lub rentowym
Renta rodzinna po zmarłym dla współmałżonka a renta wdowia
Odebranie współmałżonka to nie tylko strata emocjonalna, ale także często pogorszenie sytuacji finansowej. Renta wdowia ma na celu wsparcie finansowe osób pozostających po śmierci małżonka oraz opiekujących się dziećmi lub osobami niezdolnymi do pracy.
Osoba uprawniona w 2026 r. może wybrać jedną z dwóch opcji:
-
100% renty rodzinnej + 15% własnego świadczenia,
-
100% własnego świadczenia + 15% renty rodzinnej.
Ważne: podwyżka drugiego składnika do 25% nastąpi dopiero od 1 stycznia 2027 r. i będzie obowiązywać automatycznie bez konieczności składania nowego wniosku.
Renta wdowia 2026 - ile wyniesie świadczenie emerytalne?
W 2026 roku renta wdowia nadal funkcjonuje na tych samych zasadach procentowych (15% drugiego świadczenia). Nowością jest waloryzacja emerytur i rent, która wpływa na wysokość świadczeń oraz limity dochodowe.
Waloryzacja w 2026 r.
Od 1 marca 2026 r. ZUS przeliczył emerytury i renty, w tym komponent renty wdowiej, według prognozowanego wskaźnika waloryzacji wynoszącego około 4,88%.
Limit trzykrotności najniższej emerytury
Łączna kwota świadczeń (emerytura/renta oraz renta rodzinna) nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury. W 2026 r. po waloryzacji ten limit wynosi około 5 911 zł brutto miesięcznie.
W praktyce oznacza to, że jeśli suma Twojej emerytury i renty rodzinnej (oraz innych uwzględnianych świadczeń) przekroczy ten limit, ZUS obniża łączną kwotę wypłacaną w ramach renty wdowiej.
Warunki uzyskania renty rodzinnej dla owdowiałych osób
Renta rodzinna dla wdowy lub wdowca przysługuje, jeśli zmarły ma prawo do:
-
emerytury lub do jej uzyskania,
-
emerytury pomostowej,
-
renty z tytułu niezdolności do pracy,
-
świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego.
Osoba ubiegająca się o rentę wdowią musi spełnić poniższe warunki:
-
kobieta musi mieć ukończone co najmniej 60 lat, a mężczyzna 65 lat,
-
pozostawać w związku małżeńskim ze zmarłym do dnia jego śmierci,
-
nabyć prawo do renty rodzinnej nie wcześniej niż po ukończeniu 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyzn),
-
nie zawrzeć ponownie małżeństwa po śmierci małżonka.
Prawo to może przysługiwać także byłemu małżonkowi, który spełnia warunki i miał zasądzone alimenty od zmarłego.
Kiedy Zakład Ubezpieczeń Społecznych zacznie wypłacać wdowie emerytury - wypłaty renty wdowiej
Ustawa obowiązuje od 1 stycznia 2025 r., a pierwsze wypłaty świadczenia zaczęły się od 1 lipca 2025 r. Wnioski można składać w ZUS (formularz ERWD) lub przez portal informatyczny ZUS
Jak długo przysługuje renta wdowia?
Renta wdowia jest przyznawana:
-
na stałe po osiągnięciu wieku emerytalnego,
-
do ukończenia przez dzieci 16 lat (18 lat, jeśli się uczą),
-
dożywotnio w przypadkach opieki nad osobami trwale niezdolnymi do samodzielnej egzystencji,
-
czasowo (maksymalnie do 2 lat) dla osób, które nie spełniają warunku wieku, ale nie mają stałego źródła utrzymania i uczestniczą w szkoleniach aktywizujących.
Jak wybrać korzystniejszy wariant renty wdowiej
Wybór wariantu renty wdowiej ma istotny wpływ na wysokość miesięcznego świadczenia. Co do zasady korzystniejsza jest ta opcja, w której 100% pobierane jest ze świadczenia wyższego, a 15% (od 2027 r. – 25%) z niższego.
Przykładowo, jeżeli własna emerytura jest wyższa niż renta rodzinna po zmarłym małżonku, bardziej opłacalne będzie pobieranie 100% własnej emerytury oraz 15% renty rodzinnej. Analogicznie, gdy renta rodzinna przewyższa własne świadczenie, lepszym rozwiązaniem będzie 100% renty rodzinnej i 15% własnej emerytury.
Przed złożeniem wniosku warto:
-
porównać aktualne kwoty obu świadczeń brutto,
-
sprawdzić, czy ich suma nie przekracza limitu trzykrotności najniższej emerytury,
-
pamiętać, że od 1 stycznia 2027 r. procent drugiego świadczenia wzrośnie do 25%, co może zmienić opłacalność wybranego wariantu.
ZUS umożliwia zmianę wariantu w przypadku zmiany wysokości świadczeń, np. po waloryzacji.
Najczęstsze błędy przy składaniu wniosku o rentę wdowią
Choć renta wdowia obowiązuje już od 2025 roku, wiele osób nadal popełnia błędy przy składaniu wniosku, co może skutkować opóźnieniem wypłaty świadczenia lub przyznaniem mniej korzystnego wariantu. Jednym z najczęstszych problemów jest brak świadomego wyboru wariantu świadczenia – część wnioskodawców nie wskazuje, czy chce pobierać 100% renty rodzinnej i 15% własnego świadczenia, czy odwrotnie, pozostawiając decyzję ZUS-owi, który nie zawsze wybiera wariant najkorzystniejszy finansowo.
Częstym błędem jest również nieuwzględnienie limitu trzykrotności najniższej emerytury. W 2026 roku przekroczenie tego limitu powoduje automatyczne obniżenie wypłacanej kwoty, co bywa zaskoczeniem dla świadczeniobiorców, zwłaszcza gdy pobierają także dodatki lub świadczenia z zagranicy.
Problemy pojawiają się także przy niekompletnej dokumentacji, w szczególności w przypadku byłych małżonków uprawnionych do alimentów – brak prawomocnego wyroku sądu może skutkować odmową przyznania renty rodzinnej. Wnioskodawcy zapominają również, że zawarcie nowego małżeństwa automatycznie powoduje utratę prawa do renty wdowiej, co należy zgłosić do ZUS niezwłocznie.
Warto pamiętać, że po waloryzacji świadczeń lub zmianie ich wysokości możliwe jest ponowne przeanalizowanie opłacalności wybranego wariantu. Brak takiej analizy to kolejny błąd, który może prowadzić do długotrwałego pobierania świadczenia w niższej, nieoptymalnej wysokości.
Czy renta wdowia podlega opodatkowaniu i składce zdrowotnej
Tak, renta wdowia podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT) oraz składce na ubezpieczenie zdrowotne, na takich samych zasadach jak inne świadczenia emerytalno-rentowe wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Oznacza to, że od łącznej kwoty świadczenia (czyli sumy 100% jednego świadczenia oraz 15% drugiego) pobierane są:
-
zaliczka na podatek dochodowy według obowiązującej skali podatkowej,
-
składka zdrowotna w wysokości 9%, której nie można odliczyć od podatku.
W praktyce kwota wypłacana „na rękę” może być istotnie niższa od kwoty brutto, zwłaszcza w przypadku osób pobierających świadczenia zbliżone do limitu trzykrotności najniższej emerytury. Warto również pamiętać, że renta wdowia nie jest zwolniona z opodatkowania, nawet jeśli jedno z łączonych świadczeń było wcześniej pobierane samodzielnie.
Osoby uprawnione mogą złożyć w ZUS wniosek o:
-
niestosowanie miesięcznej kwoty zmniejszającej podatek,
-
lub zmianę sposobu poboru zaliczki na PIT,
co bywa korzystne w sytuacji uzyskiwania dodatkowych dochodów (np. z pracy, działalności gospodarczej lub świadczeń zagranicznych).
Co nowego w 2026 roku
Waloryzacja świadczeń od 1 marca 2026 r. — wpływa na wysokość emerytur, rent i limit trzykrotności najniższej emerytury.
Limit uprawniający do renty wdowiej wzrósł w 2026 r. do ok. 5 911 zł brutto.
Podwyżka drugiego świadczenia do 25% wejdzie w życie od 1 stycznia 2027 r. i zostanie naliczona automatycznie
