Podatek od stypendium w 2026 – zwolnienia i obowiązki podatkowe
Stypendium to wsparcie dla rozwoju, a nie formalność fiskalna. Jednak w 2026 r. zasady opodatkowania mogą zaskoczyć beneficjentów — istotne jest, kto wypłaca świadczenie i na jakiej podstawie prawnej je przyznano, ponieważ tylko niektóre stypendia mieszczą się w katalogu zwolnień przewidzianych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Kiedy stypendium jest zwolnione z podatku dochodowym
Zwolnienie obejmuje przede wszystkim świadczenia przyznawane na podstawie przepisów oświatowych obowiązujących w systemie oświaty oraz regulacji dotyczących spraw szkolnictwa wyższego – zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 39 oraz pkt 40 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z późn. zm.). Dotyczy to m.in. stypendiów przyznawanych studentom i uczniom na podstawie przepisów ustaw regulujących system oświaty oraz szkolnictwo wyższe i naukę. Świadczenia te przyznawane są w ramach systemu pomocy materialnej lub innych form wsparcia przewidzianych w przepisach. Kluczowe znaczenie ma to, czy świadczenie zostało przyznane w oparciu o przepisy ustawowe oraz czy spełnia warunki zwolnienia określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sam fakt finansowania przez uczelnię lub inny podmiot publiczny nie jest jedynym kryterium decydującym o zwolnieniu.
W praktyce oznacza to, że bez podatku pozostają:
-
stypendium rektora za wyniki w nauce,
-
stypendia socjalne,
-
świadczenia dla osób z niepełnosprawnościami,
-
zapomogi i inne świadczenia pomocy materialnej przyznawane studentom lub uczniom.
Zwolnienie dotyczy także wsparcia finansowanego z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub ze środków własnych szkół przyznane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jeżeli zasady przyznawania zostały zatwierdzone przez właściwy organ państwowy, otrzymane środki co do zasady nie podlegają opodatkowaniu i nie wymagają wykazywania w zeznaniu rocznym.
Stypendia o charakterze socjalnym a kryterium dochodowe i trudnej sytuacji materialnej
Stypendium socjalne przysługuje osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, ustalanej na podstawie przeciętnego miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie, z uwzględnieniem sytuacji rodzinnej oraz faktu prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego.
W wielu procedurach pomocowych analizuje się także przeciętny miesięczny dochód osoby ubiegającej się o stypendium; w szczególnych sytuacjach brane są pod uwagę również informacje z ośrodka pomocy społecznej. Jeżeli student lub uczeń posiada stałe źródło dochodów, może to wpłynąć na wysokość świadczenia, ale nie zmienia faktu, że samo stypendium – przyznane zgodnie z zasadami określonymi w przepisach – nadal korzysta ze zwolnienia podatkowego. Stypendium socjalne należy do katalogu świadczeń pomocy materialnej przyznawanych studentom i uczniom na zasadach określonych w przepisach.
Stypendia zwolnione w całości, a zwolnienia limitowane
Część świadczeń, szczególnie tych ustanawianych przez fundacje, organizacje społeczne lub jednostki samorządu, może korzystać ze zwolnienia jedynie do wysokości limitu określonego w art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy o PIT – obecnie do kwoty 3 800 zł rocznie (limit może ulec zmianie w kolejnych latach). Nadwyżka ponad ten limit stanowi przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu według skali.
W praktyce oznacza to konieczność sprawdzenia:
-
czy stypendium zostało przyznane na podstawie przepisów prawa,
-
czy wynika wyłącznie z wewnętrznych zasad organizatora,
-
czy dokumentacja wskazuje, że regulamin był zatwierdzony przez właściwy organ.
Jeżeli zwolnienie jest tylko częściowe, podatnik ma obowiązek ująć nadwyżkę w zeznaniu rocznym jako przychód z innych źródeł.
Przykład praktyczny – jak rozliczyć stypendium z fundacji
Student otrzymał w 2026 r. stypendium naukowe z fundacji prywatnej w łącznej wysokości 12 000 zł (1 000 zł miesięcznie). Regulamin programu został zatwierdzony przez właściwy organ, a świadczenie mieści się w zakresie art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy o PIT.
Zgodnie z obowiązującym limitem zwolnienia (3 800 zł rocznie):
-
3 800 zł – korzysta ze zwolnienia z podatku,
-
8 200 zł – stanowi przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu według skali podatkowej.
Jeżeli fundacja nie pobierała w trakcie roku zaliczek, podatnik wykazuje kwotę 8 200 zł w zeznaniu PIT-36 w części dotyczącej przychodów z innych źródeł i oblicza należny podatek według skali.
Jeżeli fundacja wystąpiła w roli płatnika i przekazała informację PIT-11, dane z tej informacji należy przenieść do właściwego formularza (PIT-37 albo PIT-36). W zeznaniu rocznym wykazuje się wyłącznie część podlegającą opodatkowaniu.
Kwoty zwolnienia i limity mogą ulec zmianie w kolejnych latach podatkowych, dlatego warto sprawdzić obowiązujące przepisy.
Kiedy stypendium podlega opodatkowaniu
Nie każde stypendium jest neutralne podatkowo i w niektórych przypadkach stanowi przychód osób fizycznych podlegający opodatkowaniu. Opodatkowaniu mogą podlegać m.in.:
-
niektóre stypendia sportowe finansowane przez kluby lub związki, jeżeli nie spełniają warunków zwolnienia ustawowego,
-
świadczenia wypłacane przez podmioty prywatne, które nie działają w oparciu o przepisy oświatowe,
-
zagraniczne programy, które nie zostały objęte szczególnym zwolnieniem. W przypadku stypendiów z zagranicy należy dodatkowo uwzględnić umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, które mogą wpływać na obowiązek podatkowy w Polsce – takie umowy określają, czy podatek od stypendium należy zapłacić w Polsce, czy w kraju, z którego pochodzi świadczenie, aby uniknąć podwójnego opodatkowania.
W takich sytuacjach stypendium traktowane jest jak przychód w rozumieniu ustawy o PIT i podlega opodatkowaniu według skali. Podmiot wypłacający może występować w roli płatnika i przekazać beneficjentowi informację podatkową, na podstawie której następuje rozliczenie.
Obowiązki płatnika i stypendysty
Zakres obowiązków zależy od tego, czy świadczenie zostało przyznane na zasadach określonych w przepisach ustawowych czy wyłącznie w regulaminie organizatora. Jeżeli świadczenie jest opodatkowane:
-
podmiot wypłacający może pełnić funkcję płatnika i – w zależności od charakteru świadczenia – pobierać zaliczkę lub przekazać informację podatkową,
-
beneficjent uwzględnia dane w swoim zeznaniu rocznym.
Po stronie stypendysty kluczowe jest ustalenie, czy świadczenie w ogóle podlega wykazaniu. Przy pełnym zwolnieniu nie ma obowiązku jego ujmowania w deklaracji. W przeciwnym razie konieczne jest prawidłowe wykazywanie dochodów osiąganych w roku podatkowym.
Jak rozliczyć stypendium w zeznaniu rocznym
Opodatkowane stypendium wykazuje się w formularzu PIT-37 albo PIT-36 – w zależności od tego, czy podatnik rozlicza dochody wyłącznie za pośrednictwem płatnika, czy samodzielnie ujmuje również inne źródła przychodów. Świadczenie to kwalifikuje się do przychodów z innych źródeł i podlega opodatkowaniu według skali podatkowej, o ile nie korzysta ze zwolnienia. W zeznaniu rocznym wykazuje się wyłącznie część stypendium podlegającą opodatkowaniu.
Przy rozliczeniu warto zwrócić uwagę, że:
-
stypendium nie uprawnia do zastosowania ulgi dla młodych (do 26. roku życia),
-
zaliczki na podatek pobrane w trakcie roku są automatycznie uwzględniane w rozliczeniu rocznym,
-
dane należy zweryfikować z informacją podatkową otrzymaną od płatnika (np. PIT-11).
Stypendium małoletniego a rozliczenia rodziców i opiekunów
Co do zasady dochody małoletnich dzieci dolicza się do zeznania rodziców. Stypendium stanowi wyjątek od tej reguły – zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o PIT dochodów małoletnich z tytułu stypendiów nie dolicza się do dochodów rodziców. Jeżeli świadczenie otrzymuje osoba małoletnia, nie zwiększa ono dochodu rodzica. W przypadku opodatkowania stypendium rozliczenie następuje na dane małoletniego.
Czynności formalnych dokonują rodzice lub opiekunowie prawni działający w imieniu małoletniego. Warto przechowywać decyzję o przyznaniu stypendium oraz dokumentację potwierdzającą jego wysokość na wypadek ewentualnej weryfikacji przez organ podatkowy.
Wpływ stypendium na inne świadczenia
Choć stypendium zwolnione z podatku nie zwiększa zobowiązań wobec fiskusa, może być uwzględniane przy ustalaniu prawa do niektórych świadczeń z systemu pomocy społecznej. W takich przypadkach analizuje się dochód całej rodziny studenta, fakt prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, a także przedkładane zaświadczenia z centrum usług społecznych oraz dokumentację dotyczącą utrzymania dzieci. W określonych procedurach znaczenie może mieć również to, czy beneficjent podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz czy posiada inne, stałe źródła dochodu.
Co faktycznie zmienia się w 2026 roku
W 2026 r. nie wprowadzono zmian legislacyjnych w zakresie opodatkowania stypendiów. Utrzymany został dotychczasowy katalog zwolnień przewidziany w art. 21 ust. 1 pkt 39–40b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawy o PIT).
Praktyka interpretacyjna organów podatkowych potwierdza stosowanie zwolnienia wobec świadczeń przyznawanych na podstawie przepisów regulujących system szkolnictwa wyższego i nauki oraz system oświaty. W wydawanych interpretacjach indywidualnych podkreśla się, że kluczowe znaczenie ma ustawowa podstawa przyznania świadczenia oraz spełnienie warunków wskazanych w przepisach, a nie wyłącznie źródło finansowania.
W konsekwencji świadczenia przyznane zgodnie z przepisami ustaw i regulaminami zatwierdzonymi przez właściwe organy – w tym programy realizowane przez uczelnie publiczne – pozostają zwolnione z PIT, jeśli spełniają warunki ustawowe.
Ewentualne zwiększenie środków na świadczenia dla studentów, wynikające z decyzji organizacyjnych uczelni, nie wpływa samo w sobie na ich kwalifikację podatkową.
Lista kontrolna dla stypendysty
Przed rozliczeniem roku podatkowego warto sprawdzić:
-
czy stypendium przyznane zostało w oparciu o przepisy ustawowe lub regulamin zatwierdzony przez właściwy organ,
-
na jakiej podstawie prawnej przyznano świadczenie,
-
kto jest płatnikiem,
-
czy obowiązuje limit zwolnienia,
-
czy otrzymano dokument podatkowy,
-
czy stypendium może wpływać na inne świadczenia zależne od dochodu,
-
czy uzyskano i przedłożono wydanie zaświadczenia z odpowiednich instytucji (np. ośrodka pomocy społecznej) w przypadku ubiegania się o stypendium socjalne lub inne formy pomocy materialnej.
Dobrze udokumentowane stypendium to realne wsparcie edukacji, badań lub rozwoju sportowego — bez ryzyka nieprzyjemnych niespodzianek podczas kontaktu z fiskusem.
FAQ - Najczęściej zadawane pytania
