PESEL czy NIP, - który z identyfikatorów podatnik powinien wpisać w PIT?
Przy rozliczeniu rocznym wiele osób zastanawia się, czy w nagłówku zeznania wpisać PESEL, czy NIP. Odpowiedź nie zależy od numeru formularza, tylko od tego, kim jesteś dla urzędu skarbowego: osobą prywatną czy przedsiębiorcą (albo płatnikiem). Wyjaśniamy to w 2 minuty.
W skrócie:
- PESEL wpisujesz, jeśli nie prowadzisz firmy, nie jesteś czynnym podatnikiem VAT ani płatnikiem podatków lub składek ZUS. Dotyczy to m.in. pracowników, zleceniobiorców i emerytów.
- NIP wpisujesz, jeśli prowadzisz działalność gospodarczą, jesteś zarejestrowany jako podatnik VAT albo jesteś płatnikiem podatków lub składek.
- Nigdy nie przepisuj do swojego PIT-u numeru NIP pracodawcy z PIT-11.
Przejdź do następnych akapitów:
- Kiedy wpisać PESEL – np. w PIT-37
- Kiedy wpisać NIP – przedsiębiorcy
- PESEL czy NIP – porównanie
- Co mówią przepisy
- Najczęstsze pytania
Kiedy wpisać PESEL – np. w PIT-37
Przez wiele lat wszyscy podatnicy byli identyfikowani przez urzędy skarbowe numerem NIP. Zmieniło się to w 2012 roku. Od tego czasu osoby, które nie prowadzą firmy, posługują się w kontaktach z fiskusem numerem PESEL.
PESEL wpiszesz więc, jeśli Twoje dochody pochodzą m.in. z:
- umowy o pracę,
- umowy zlecenia lub umowy o dzieło,
- emerytury lub renty,
- sprzedaży akcji czy kryptowalut (PIT-38) albo prywatnego najmu mieszkania.
Najczęściej będzie to formularz PIT-37. PESEL wpisujesz jednak także w innych zeznaniach (np. PIT-36, PIT-38, PIT-28), jeśli nie prowadzisz działalności gospodarczej.
Uwaga! W informacji PIT-11 od pracodawcy widnieje jego NIP. To identyfikator płatnika, nie Twój. Przepisanie go do własnego zeznania to jedna z najczęstszych pomyłek podatników. W swoim PIT wpisz własny PESEL.
Kiedy wpisać NIP – przedsiębiorcy
Jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą (wpisaną do CEIDG), w zeznaniu rocznym podajesz NIP. Nie ma znaczenia, którą formę opodatkowania wybrałeś:
| Forma opodatkowania | Stawka | Zeznanie |
|---|---|---|
| Zasady ogólne (skala podatkowa) | 12% i 32% | PIT-36 |
| Podatek liniowy | 19% | PIT-36L |
| Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych | od 2% do 17% | PIT-28 |
NIP podaje też osoba, która firmy nie prowadzi, ale jest zarejestrowanym podatnikiem VAT albo płatnikiem podatków lub składek ZUS.
Nie musisz pamiętać, gdzie wpisać PESEL, a gdzie NIP. Darmowy program PIT od Podatnik.info przeprowadzi Cię krok po kroku przez zeznanie i podpowie, który identyfikator podać. Masz w nim wszystkie aktualne formularze z załącznikami i wyślesz PIT online prosto do urzędu skarbowego. Rozlicz PIT online lub pobierz program za 0 zł.
PESEL czy NIP – porównanie
Sprawdź w tabeli, który identyfikator dotyczy Twojej sytuacji:
| Twoja sytuacja | Wpisz |
|---|---|
| Pracujesz na etacie, zleceniu lub umowie o dzieło | PESEL |
| Jesteś emerytem lub rencistą | PESEL |
| Rozliczasz zyski z giełdy lub kryptowalut, bez firmy | PESEL |
| Wynajmujesz prywatnie mieszkanie (najem prywatny) | PESEL |
| Prowadzisz działalność gospodarczą wpisaną do CEIDG | NIP |
| Jesteś zarejestrowanym podatnikiem VAT (nawet bez firmy) | NIP |
| Jesteś płatnikiem podatków lub składek ZUS (np. zatrudniasz nianię) | NIP |
| Nie masz numeru PESEL (np. cudzoziemiec) | NIP |
Pamiętaj: identyfikator przypisany jest do osoby, a nie do formularza ani źródła dochodu.
Co mówią przepisy
Zasady określa ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Numer PESEL jest identyfikatorem osoby, która jednocześnie:
- jest objęta rejestrem PESEL,
- nie prowadzi działalności gospodarczej,
- nie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT,
- nie jest płatnikiem podatków,
- nie jest płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
Numerem NIP posługuje się natomiast osoba, która:
- prowadzi działalność gospodarczą wpisaną do CEIDG,
- prowadzi działalność gospodarczą, choć nie podlega wpisowi do CEIDG,
- jest zarejestrowana jako podatnik VAT (lub powinna być),
- nie prowadzi firmy, ale jest płatnikiem podatków lub składek ZUS,
- nie jest objęta rejestrem PESEL.
Najczęstsze pytania
Mam etat i jednocześnie firmę. Co wpisać?
NIP – we wszystkich zeznaniach, także w PIT-37 za dochody z etatu.
Zawiesiłem działalność. Wracam do PESEL?
Nie. Zawieszona firma nadal widnieje w CEIDG, więc posługujesz się numerem NIP.
Rozliczam się wspólnie z małżonkiem. Czyj numer wpisać?
Każdy z małżonków podaje swój własny identyfikator. Jeśli jedno prowadzi firmę, a drugie nie, w zeznaniu znajdzie się jeden NIP i jeden PESEL.
Wpisałem zły identyfikator. Co teraz?
Złóż korektę zeznania z poprawnym numerem. Przy wysyłce elektronicznej sprawdź też, czy otrzymałeś Urzędowe Poświadczenie Odbioru (UPO) – błędne dane identyfikacyjne mogą spowodować odrzucenie e-deklaracji.
