Organizacja pożytku publicznego (OPP) – czym jest i jakie daje korzyści?
Organizacja pożytku publicznego (OPP) to szczególny status, który mogą uzyskać wybrane organizacje pozarządowe prowadzące działalność społecznie użyteczną. Dla wielu fundacji i stowarzyszeń jest to ważny etap rozwoju, ponieważ wiąże się z możliwością otrzymywania 1,5% podatku dochodowego od osób fizycznych oraz korzystania z określonych preferencji przewidzianych w przepisach.
Jednocześnie uzyskanie statusu OPP wymaga spełnienia szeregu warunków dotyczących przejrzystości działania, sposobu zarządzania organizacją oraz realizacji celów statutowych. Warto wiedzieć, kto może zostać organizacją pożytku publicznego, jakie obowiązki wiążą się z takim statusem oraz jakie korzyści może on przynieść.
Spis treści
Czym jest organizacja pożytku publicznego?
Organizacja pożytku publicznego to organizacja pozarządowa lub inny podmiot wskazany w ustawie, który spełnił ustawowe wymagania i uzyskał odpowiedni wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Sam fakt prowadzenia działalności społecznej nie oznacza jeszcze posiadania statusu OPP. Organizacja musi spełnić dodatkowe warunki przewidziane w przepisach, a następnie uzyskać potwierdzenie tego statusu przez sąd rejestrowy.
Status organizacji pożytku publicznego jest potwierdzeniem, że dana jednostka działa na rzecz dobra wspólnego, prowadzi działalność pożytku publicznego oraz realizuje cele statutowe zgodne z ustawą.
Kto może uzyskać status OPP?
O status organizacji pożytku publicznego mogą ubiegać się między innymi:
-
fundacje,
-
stowarzyszenia,
-
kluby sportowe posiadające osobowość prawną,
-
jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku państwa do kościołów i związków wyznaniowych,
-
ochotnicze straże pożarne,
-
niektóre spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki akcyjne niedziałające w celu osiągnięcia zysku.
Warunkiem jest prowadzenie działalności pożytku publicznego oraz spełnienie wszystkich wymogów określonych w ustawie.
Jakie warunki trzeba spełnić?
Nie każda organizacja społeczna może otrzymać status OPP.
Aby go uzyskać, organizacja musi między innymi:
-
prowadzić działalność pożytku publicznego nieprzerwanie przez co najmniej 2 lata,
-
działać na rzecz ogółu społeczności lub określonej grupy znajdującej się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej,
-
przeznaczać całość dochodu na działalność statutową,
-
realizować cele statutowe mieszczące się w katalogu zadań publicznych,
-
posiadać odpowiednie mechanizmy nadzoru i kontroli,
-
zapewniać przejrzystość finansową i organizacyjną.
W przypadku stowarzyszeń działalność nie może być prowadzona wyłącznie na rzecz własnych członków.
Działalność pożytku publicznego – co obejmuje?
Działalność pożytku publicznego to działalność społecznie użyteczna prowadzona w sferze zadań publicznych.
Może ona obejmować między innymi:
-
pomoc społeczną,
-
działalność charytatywną,
-
ochronę zdrowia,
-
edukację i wychowanie,
-
kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego,
-
działalność na rzecz osób z niepełnosprawnościami,
-
wspieranie rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej,
-
działalność na rzecz osób zagrożonych wykluczeniem społecznym,
-
działania wspierające osoby znajdujące się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej.
Wszystkie te działania powinny wynikać bezpośrednio ze statutu organizacji.
Jak wygląda organ kontroli w OPP?
Jednym z najważniejszych warunków uzyskania statusu OPP jest posiadanie odpowiednich mechanizmów nadzoru.
Organizacja musi posiadać statutowy kolegialny organ kontroli lub nadzoru, który pozostaje niezależny od organu zarządzającego i niepodlegający mu w zakresie wykonywania kontroli wewnętrznej lub nadzoru.
Oznacza to, że członkowie organu zarządzającego nie mogą jednocześnie sprawować funkcji kontrolnych wobec własnych działań.
W praktyce organ ten odpowiada między innymi za wykonywanie kontroli wewnętrznej, ocenę prawidłowości działań organizacji oraz nadzór nad gospodarowaniem majątkiem.
Jakie korzyści daje status OPP?
Uzyskanie statusu organizacji pożytku publicznego wiąże się z licznymi korzyściami.
Do najważniejszych należą:
-
możliwość otrzymywania 1,5% podatku,
-
większa wiarygodność w oczach darczyńców,
-
łatwiejsze pozyskiwanie sponsorów,
-
możliwość korzystania z określonych zwolnień podatkowych,
-
zwolnienia z części opłat sądowych i skarbowych,
-
większe możliwości pozyskiwania środków na działalność statutową.
Dla wielu organizacji największe znaczenie ma jednak możliwość finansowania działalności dzięki odpisom podatkowym przekazywanym przez podatników.
OPP a 1,5% podatku
Organizacje pożytku publicznego mogą otrzymywać 1,5% podatku dochodowego od osób fizycznych.
Podatnik składający roczne zeznanie PIT może wskazać wybraną organizację, na rzecz której urząd skarbowy przekaże część należnego podatku.
Środki te muszą zostać wykorzystane zgodnie z celami statutowymi organizacji oraz przeznaczone na prowadzenie działalności pożytku publicznego.
Dla wielu fundacji i stowarzyszeń jest to jedno z najważniejszych źródeł finansowania.
Czy organizacja pożytku publicznego może prowadzić działalność gospodarczą?
Tak. Organizacja pożytku publicznego może prowadzić działalność gospodarczą, jednak nie może ona dominować nad działalnością statutową.
Działalność gospodarcza ma charakter pomocniczy i służy wspieraniu realizacji celów statutowych.
Oznacza to również, że organizacje pożytku publicznego nie działają w celu osiągnięcia zysku dla swoich członków. Wypracowane środki przeznaczają na realizację działalności społecznej.
Jak uzyskać status OPP?
Uzyskanie statusu organizacji pożytku publicznego następuje na wniosek składany do Krajowego Rejestru Sądowego.
Procedura obejmuje:
-
Weryfikację zapisów statutowych.
-
Dostosowanie organizacji do wymogów ustawy.
-
Złożenie odpowiedniego wniosku do KRS.
-
Ocenę spełnienia wymagań przez sąd rejestrowy.
-
Uzyskanie wpisu potwierdzającego status OPP.
Dopiero po dokonaniu wpisu organizacja może oficjalnie posługiwać się statusem organizacji pożytku publicznego.
Jakie obowiązki ma organizacja pożytku publicznego?
Status OPP oznacza nie tylko przywileje, ale również dodatkowe obowiązki.
Organizacja pożytku publicznego musi:
-
sporządzać sprawozdania finansowe,
-
sporządzać sprawozdania merytoryczne,
-
publikować wymagane informacje,
-
prowadzić działalność zgodnie z przepisami ustawy,
-
zapewniać przejrzystość finansową,
-
przestrzegać zasad dotyczących zarządzania majątkiem organizacji.
Niedopełnienie tych obowiązków może prowadzić do utraty statusu OPP.





