Ile można dorobić na emeryturze i rencie w 2026 roku

2026-04-02

W Polsce jest  możliwe dorabianie do emerytury lub renty, jednak w wielu przypadkach obowiązują określone limity przychodów. Ich przekroczenie może skutkować zmniejszeniem lub zawieszeniem świadczenia wypłacanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wysokość dopuszczalnych zarobków zmienia się co kilka miesięcy, ponieważ jest powiązana z przeciętnym wynagrodzeniem ogłaszanym przez Główny Urząd Statystyczny. W 2026 roku obowiązują nowe, wyższe limity dorabiania dla części emerytów i rencistów.

Spis treści:

• Zasady dorabiania do emerytury i renty
• Nowe limity dorabiania obowiązujące od 1 marca 2026 r.
• Zmniejszenie świadczenia
• Zawieszenie świadczenia
• Kto może dorabiać bez ograniczeń?
• Obowiązki informacyjne wobec ZUS

Zasady dorabiania do emerytury i renty

Najważniejszą zasadą jest to, że limity dorabiania dotyczą przede wszystkim osób, które pobierają świadczenia przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego lub otrzymują rentę z tytułu niezdolności do pracy. Natomiast osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn), mogą co do zasady dorabiać bez ograniczeń wysokości przychodu, bez ryzyka zmniejszenia lub zawieszenia emerytury.

Limity stosowane przez ZUS są wyrażone jako procent przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Funkcjonują dwa główne progi:

• 70% przeciętnego wynagrodzenia – granica, do której można dorabiać bez zmniejszenia świadczenia,

• 130% przeciętnego wynagrodzenia – granica, po przekroczeniu której wypłata emerytury lub renty może zostać zawieszona.
  
  

Między tymi progami świadczenie jest pomniejszane o kwotę przekroczenia limitu, jednak nie więcej niż o tzw. maksymalną kwotę zmniejszenia określaną przez ZUS.

Nowe limity dorabiania obowiązujące od 1 marca 2026 r.

ZUS co kwartał ogłasza aktualne granice przychodów, które są powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem miesięcznym w gospodarce narodowej. Od 1 marca 2026 roku obowiązują nowe progi określone w oparciu o wskaźniki GUS. Dzięki temu emeryci i renciści mają jasne informacje o tym, ile mogą dorobić bez negatywnych konsekwencji dla swoich świadczeń.

Do 70% przeciętnego wynagrodzenia – brak wpływu na świadczenie

Jeżeli miesięczny dochód osoby pobierającej emeryturę lub rentę nie przekracza 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, to świadczenie jest wypłacane w pełnej wysokości. Oznacza to, że osoba może dorobić tę kwotę i nie straci ani grosza z emerytury ani renty.

Od marca 2026 r. 70% przeciętnego wynagrodzenia to 6 438,50 zł brutto miesięcznie. Jeśli więc wcześniejszy emeryt lub osoba pobierająca rentę uzyska dochód do tej kwoty, ZUS nie zmniejszy ani nie zawiesi świadczenia.

Między 70% a 130% przeciętnego wynagrodzenia – możliwe zmniejszenie świadczenia

Jeżeli dochód przekroczy 70% przeciętnego wynagrodzenia, ale nie przekroczy 130%, ZUS może zmniejszyć emeryturę lub rentę. Wysokość zmniejszenia ustalana jest na podstawie tego, o ile przychód przekracza pierwszy próg (70%). W praktyce im wyższy dochód w tym przedziale, tym większe zmniejszenie świadczenia.

Od 1 marca 2026 r. wartość 130% przeciętnego wynagrodzenia to 11 957,20 zł brutto miesięcznie. Jeżeli dochód miesięczny znajduje się między 6 438,50 zł a 11 957,20 zł, ZUS może obniżyć świadczenie.

Ważne jest jednak to, że ZUS nie może obniżyć emerytury lub renty poniżej określonych maksymalnych kwot zmniejszenia świadczenia, które zostały ustalone urzędowo.

Powyżej 130% przeciętnego wynagrodzenia – zawieszenie wypłaty świadczenia

Jeżeli osoba pobierająca wcześniejszą emeryturę lub rentę osiąga w danym miesiącu przychód wyższy niż 130% przeciętnego wynagrodzenia (czyli powyżej 11 957,20 zł brutto miesięcznie), ZUS może zawiesić wypłatę świadczenia za ten miesiąc. Oznacza to, że emerytura lub renta nie będzie wypłacana w miesiącu, w którym doszło do przekroczenia tego progu.

Zawieszenie dotyczy tylko osób, które podlegają ograniczeniom – czyli wcześniejszych emerytów oraz niektórych rencistów. Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny, nie muszą obawiać się o zawieszenie świadczenia nawet przy bardzo wysokich dochodach.

Zmniejszenie świadczenia

Jeżeli dochód z pracy przekroczy pierwszy próg (70% przeciętnego wynagrodzenia), świadczenie zostanie zmniejszone. ZUS obniża je o kwotę przekroczenia, jednak tylko do określonego limitu maksymalnego zmniejszenia. Od marca 2026 r. wynosi ono:

• 989,41 zł – dla emerytury oraz renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy,

• 742,10 zł – dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy,

• 841,05 zł – dla renty rodzinnej przysługującej jednej osobie.
  
  

W praktyce oznacza to, że nawet jeśli dochód przekroczy pierwszy próg, świadczenie nie może zostać zmniejszone bardziej niż o wskazaną kwotę.

Zawieszenie świadczenia

Jeżeli dochód z pracy przekroczy drugi próg (130% przeciętnego wynagrodzenia), czyli około 11,9 tys. zł brutto miesięcznie, ZUS może zawiesić wypłatę emerytury lub renty za dany miesiąc. Dotyczy to jednak tylko osób objętych limitami, czyli przede wszystkim wcześniejszych emerytów i rencistów.

Kto może dorabiać bez ograniczeń?

1. Emeryci po osiągnięciu wieku emerytalnego

Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny (kobiety 60 lat, mężczyźni 65 lat), mogą dorabiać bez ograniczeń co do wysokości przychodu. W takim przypadku żaden limit przychodów nie wpływa na wysokość emerytury.

1. Wybrane grupy rencistów

Niektóre renty, np. te wynikające ze szczególnych uprawnień (wojskowe, wojenna) czy sytuacje, w których praca nie wpływa na zdolność do pracy, mogą być objęte odrębnymi zasadami. W takich przypadkach dorabianie również może nie wiązać się z ograniczeniam

Obowiązki informacyjne wobec ZUS

Osoby pobierające emeryturę lub rentę i jednocześnie pracujące mają obowiązek informowania ZUS o wysokości osiąganych przychodów. W szczególności należy zgłosić podjęcie pracy oraz przewidywaną wysokość dochodów. Co roku świadczeniobiorcy powinni także przekazać do ZUS zaświadczenie o uzyskanych przychodach za poprzedni rok kalendarzowy. Na tej podstawie instytucja sprawdza, czy świadczenie było wypłacane w prawidłowej wysokości.

W Polsce osoby, które pobierają emeryturę lub rentę, mają możliwość dodatkowego zarobkowania – tzw. dorabiania. Prawo do pracy i osiągania przychodów jest jednym z fundamentalnych uprawnień obywatelskich. Jednak dla niektórych świadczeniobiorców dorabianie w określonych warunkach wiąże się z limitami przychodów, których przekroczenie może mieć wpływ na wysokość lub wypłatę świadczenia przez ZUS. Limity te zmieniają się regularnie, ponieważ są powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce narodowej, które ustala Główny Urząd Statystyczny (GUS). W 2026 roku obowiązują nowe, wyższe progi, które zaczęły obowiązywać od 1 marca 2026 r.

Podsumowanie

Dorabianie na emeryturze może znacząco podnieść komfort życia. Znajomość limitów obowiązujących w 2026 roku oraz zasad ich obliczania pozwala uniknąć niespodzianek finansowych i problemów z ZUS.

Skorzystaj z programu Podatnik.info, który ułatwia obliczenie progu przychodów emerytów i rencistów i prawidłowe obliczenie kwoty świadczenia ZUS.

Źródła:

1. Komunikaty Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – limity dorabiania od 1 marca 2026 r.

2. gov.pl – informacje o zasadach dorabiania emerytów i rencistów

Ocena artykułu:

(4.8/5), głosów: 72