Czy emeryt musi rozliczyć pit-11a, pit 40a za 2026 w 2027 roku?

Czym jest deklaracja PIT 40A?

PIT 40A jest bardzo ważnym formularzem dla każdej osoby będącej na emeryturze, rencie lub pobierającej świadczenia z ZUS. Organ rentowy do końca lutego 2027 r. (28 lutego przypada w niedzielę, więc termin mija 1 marca 2027 r.) powinien wysłać PIT 40A do każdego emeryta i pozostałych osób. Po otrzymaniu należy zdecydować, czy zeznanie PIT za rok 2026 złożymy samodzielnie, czy PIT 40A/ 11A zostanie naszą roczną deklaracją podatkową.

Należy pamiętać o tym, że jako emeryci możemy rozliczyć się samodzielnie, w sytuacji gdy kwoty znajdujące się na formularzu deklaracji PIT 40A/PIT 11A nie zawierają zarobku lub ulg podatkowych, które wykorzystujemy, bądź jeśli wypłaty pochodzą z zagranicznych źródeł.

W przypadku emerytów, którzy uzyskują dochody zarówno z emerytury, jak i innych źródeł, zastosowanie metody proporcjonalnego odliczenia pozwala na właściwe rozliczenie dochodów i uniknięcie nadpłat lub niedopłat podatku. Istnieje w takim przypadku obowiązek doliczenia kwot, które nie zostały uwzględnione w formularzu PIT-40A. Emeryci, którzy pobierają świadczenia z tytułu niezdolności do pracy, mogą mieć obowiązek złożenia odrębnego rozliczenia podatkowego.

Kto może skorzystać z deklaracji PIT 40A?

Osoba pobierająca świadczenia z ZUS, która nie uzyskała w danym roku podatkowym innych dochodów z wyjątkiem tych, które:

• są opodatkowane podatkiem liniowym PIT 36L;
• są opodatkowane ryczałtem (w tym również z najmu prywatnego opodatkowanego ryczałtem) - PIT 28;
• są opodatkowane kartą podatkową (PIT 16A);
• dotyczą dochodów kapitałowych (PIT 38);
• dotyczą dochodów z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości (PIT 39);
• są rozliczane ryczałtowo, z tytułu przychodów niewykazanych przez podatnika w deklaracji rocznej.

Dotyczy to również osób, które:

• nie korzystają z przysługujących im odliczeń i danej ulgi podatkowej;
• nie korzystają ze wspólnego opodatkowania (w przypadku małżonków) lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko;
• nie uzyskały dochodów z tytułu działalności wykonywanej za granicą lub ze źródeł przychodów za granicą, które są zwolnione z podatku w Polsce, ze względu na umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania;
• nie mają obowiązku ponownego doliczenie kwot wcześniej odliczonych.

Zobacz na filmie jak rozliczyć PIT 40A

PIT 40A /11A

Jeśli podatnik nie spełnia wyżej wymienionych kryteriów lub uzyskuje dodatkowo inne przychody, takie jak nauczycielskie świadczenia kompensacyjne, wówczas musi osobiście złożyć deklarację podatkową. PIT 40A oraz PIT 11A są traktowane w ten sam sposób.

Należy pamiętać o tym, że zeznanie roczne PIT 40A wystawione przez ZUS jest traktowane jako roczna deklaracja podatkowa, w której nie trzeba dokonywać zmian.

PIT 11A

PIT 11A jest to formularz, którego powinny użyć osoby pobierające zasiłek chorobowy i/lub macierzyński, a także osoby, które w dniu rozliczania podatku nie korzystają już ze świadczeń dokonywanych przez ZUS. Znajduje się na nim informacja o dochodach wypłacanych przez organ rentowy.

PIT 11

Z kolei PIT 11 dostaną osoby, które w poprzednim roku uzyskały świadczenie należne po śmierci lub alimenty odliczone ze świadczenia wypłaconego przez ZUS, dla osób otrzymujących alimenty zarządzone przez sąd lub ugodowo.

Oświadczenie PIT - OP - kiedy należy wypełnić?

Podatnik, który nie zdecyduje się na samodzielne rozliczenie, a chciałby przekazać swój 1,5% podatku na rzecz wybranej przez siebie Organizacji Pożytku Publicznego może to zrobić wypełniając druk PIT OP.

Deklaracja PIT OP jest to oświadczenie mówiące o chęci przekazania 1,5% podatku przez emeryta lub rencistę. Oświadczenie PIT OP możesz wysłać w formie elektronicznej lub złożyć do Urzędu Skarbowego zgodnym z miejscem zamieszkania podatnika.

Chcąc złożyć PIT OP możesz ją pobrać ze strony www.pit-op.pl, na której znajdują się również dodatkowe informacje i wskazówki.

Ubezpieczenie zdrowotne i składki ZUS w PIT 40A

Na uzyskanym przez organ rentowy formularzu PIT 40A/PIT 11A nie będą widoczne składki opłacone przez ZUS, które mogłyby przyczynić się do obniżenia pobieranego od Twojego świadczenia podatku, ponieważ świadczenie emerytalne brutto nie jest uwarunkowane składkom emerytalnym i rentowym.

Będzie natomiast widoczna składka na ubezpieczenie zdrowotne, która od 2022 r. nie jest odliczana od podatku – wykazuje się ją wyłącznie na potrzeby rozliczenia ulgi na dzieci.

Składki zdrowotne a praca na emeryturze

Jeśli posiadasz zatrudnienie na umowie zlecenie/umowie o pracę lub prowadzisz własną działalność gospodarczą jest to podstawą do ubezpieczenia zarówno zdrowotnego, jak i społecznego.

Czym jest odprawa emerytalna?

Odprawa emerytalna to świadczenie pieniężne, które pracownik dostaje w momencie przejścia na emeryturę. Uzyskaną kwotę należy wykazać podczas rozliczania deklaracji.

W związku z tym, że pracodawca jest płatnikiem podatku z tytułu odprawy, odliczy od kwoty brutto (po obniżeniu jej o pracownicze koszty uzyskania przychodów) zaliczkę na podatek dochodowy, zgodną ze skalą podatkową (podatek 12% i 32%).

Kwota pobranych zaliczek na podatek może zostać zmniejszona, jeśli zostanie przedstawione przez podatnika odpowiednie oświadczenie np. PIT-2 o stosowaniu kwoty zmniejszającej podatek.

PIT 37 lub PIT 36 a rozliczenia roczne emerytów

Jeśli emeryci nadal pracują mają obowiązek rozliczenia PIT 37 lub PIT 36. Mogą je złożyć do Urzędu Skarbowego lub dokonać rozliczenia online w odpowiednim programie podatkowym np. od podatnik.info.

Wypełniane są na podstawie otrzymanego od organu rentowego formularza PIT 40A/PIT 11A.

Dla kogo jest PIT-40A?

PIT-40A to deklaracja podatkowa, która jest wysyłana przez ZUS do podatnika, jak i do urzędu skarbowego. Dostają ją osoby, które otrzymywały i nadal otrzymują świadczenia takie jak emerytura lub renta. Podatnik, który otrzymał PIT-40A, nie musi już rozliczać się z fiskusem, ale może to zrobić, jeśli chce skorzystać z przysługujących mu ulg i odliczeń. Rozliczenie się za pomocą zeznania podatkowego PIT-37 jest również konieczne wtedy, gdy oprócz PIT-40A podatnik otrzymał PIT-11, gdyż w roku podatkowym uzyskał też inny przychód, np. z umowy zlecenie, wynagrodzenie za pracę. Wówczas powinien ten przychód rozliczyć na druku PIT-37 razem z emeryturą czy zasiłkiem przedemerytalnym, które zostały uwzględnione na druku PIT-40A. Emeryci, którzy otrzymują świadczenia przedemerytalne, powinni również uwzględnić te dochody przy rozliczaniu PIT, ponieważ są one traktowane jako dochody podlegające opodatkowaniu. Najłatwiej rozliczyć PIT-40A za pomocą dedykowanego programu do PIT. Przejdź na stronę programu do PIT.

Jak wygląda otrzymany PIT-40A?

Jeżeli otrzymałeś druk PIT-40A, podążaj za kolejnymi krokami. Poniżej opisujemy najważniejsze pola na PIT-40A/11A.

• Pole 36 - Przychód otrzymany z emerytury, renty oraz innych krajowych świadczeń o których mowa w artykule 34 ust. 7 ustawy.
• Pole 37 - Zaliczka na podatek uzyskana z emerytury, renty oraz innych krajowych świadczeń o których mowa w artykule 34 ust. 7 ustawy.
• Pole 51 - Kwota dokonanego zwrotu.
• Pole 52 - Zwrot uprzednio zapłaconej i odliczonej składki na ubezpieczenie zdrowotne.
• Pole 53 - Kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne.
• Pole 57 - Kwota zaliczki na podatek od emerytur-rent oraz innych krajowych świadczeń.

W jakie pola należy przenieść kwoty z PIT-40A na PIT-37/PIT-36?

Z PIT-40A należy przenieść do zeznania podatkowego PIT-37 lub PIT-36 kwoty wykazane:

w części D w poz. 36, w części F w poz. 51 i 52 oraz w części G w poz. 57 z PIT-40A. W zeznaniu rocznym w wierszu „Emerytury – renty (...)”, w kolumnie zaliczki, należy wpisać kwotę z poz. 57 PIT-40A. Kwotę z poz. 37 przenosimy do PIT głównego tylko jeśli dostaliśmy PIT/11A – wtedy przenosimy też zaliczki z poz. 39, 41, 43 i 45.

Po otrzymaniu PIT-40A pola tam uzupełnione odpowiednio trafiają do następujących rubryk w PIT-37 i PIT-36:

pozycja w PIT-40A	pozycja w PIT-37	pozycja w PIT-36
poz. 36	przepisywana do poz. 59	przepisywana do poz. 84
poz. 37	nie jest przepisywana	nie jest przepisywana
poz. 51	wykazywana w części B załącznika PIT/O, a stamtąd w poz. 128	wykazywana w części B załącznika PIT/O, a stamtąd w poz. 212
poz. 52	przepisywana do poz. 136 (doliczenia do podatku, tytuł w poz. 135)	przepisywana do poz. 298 (doliczenia do podatku, tytuł w poz. 297)
poz. 53	nie jest przepisywana	nie jest przepisywana
poz. 57	przepisywana do poz. 61	przepisywana do poz. 86

Numery pozycji podajemy według wzorów PIT-40A/11A(21), PIT-37(31) i PIT-36(32).

Jak rozliczyć PIT-40A/PIT-11A programem Podatnik.info

Jeśli chcesz rozliczyć się samodzielnie – na przykład żeby odliczyć ulgę na leki albo rozliczyć się wspólnie z małżonkiem – możesz to zrobić w bezpłatnym programie PIT Pro od Podatnik.info. Przygotuj PIT-40A lub PIT-11A z ZUS (albo KRUS), PIT-11 od pracodawcy, jeśli dorabiasz, oraz dokumenty do ulg.

1. Uruchom program
   Wejdź na stronę programu, kliknij „Uruchom online” i wybierz kafelek „Rozlicz PIT”.
2. Wybierz sposób rozliczenia
   Zdecyduj, czy rozliczasz się indywidualnie, czy wspólnie z małżonkiem. Program podpowie, który formularz wypełnić – zwykle będzie to PIT-37.
3. Przepisz kwoty z PIT-40A lub PIT-11A
   Wpisz przychód i zaliczkę na podatek zgodnie z tabelą powyżej. Jeśli masz też PIT-11 od pracodawcy lub zleceniodawcy, dodaj go w tym samym kroku.
4. Dodaj ulgi
   Na ekranie „Zaznacz odliczenia dotyczące podatnika” zaznacz ulgi, z których korzystasz, np. „wydatki na cele rehabilitacyjne (m.in. leki)”, „darowizny” albo „ulga prorodzinna (na dziecko)”. Program sam przygotuje załącznik PIT/O.
5. Sprawdź i wyślij zeznanie
   Program sprawdzi poprawność zeznania. Wybierz „Wyślij PIT online”. Do wysyłki potrzebna jest kwota przychodu z rozliczenia za 2025 rok – jeśli Twoim zeznaniem był wtedy PIT-40A, wpisz przychód z tego formularza. Po wysyłce otrzymasz Urzędowe Poświadczenie Odbioru (UPO).

Zeznanie za 2026 rok trzeba wysłać najpóźniej 30 kwietnia 2027 r. Jeśli złożysz własne rozliczenie, PIT-40A nie zostanie już uznany za Twoje zeznanie.

Jak rozliczyć ulgę na leki w Podatnik.info

Wydatki na leki to część ulgi rehabilitacyjnej. Skorzystasz z niej, jeśli masz orzeczenie o niepełnosprawności (lub o niezdolności do pracy, np. pobierasz rentę z tego tytułu), a lekarz specjalista stwierdził, że musisz stosować dany lek stale lub czasowo. Ulgę możesz też odliczyć za wydatki na leki osoby niepełnosprawnej, którą utrzymujesz.

Odliczeniu podlega nadwyżka wydatków na leki ponad 100 zł w danym miesiącu. Każdy miesiąc liczy się osobno – na przykład gdy w marcu wydałeś na leki 160 zł, odliczysz 60 zł, a gdy w kwietniu wydałeś 90 zł, za ten miesiąc nie odliczysz nic. Wydatki potwierdzasz imiennymi fakturami lub rachunkami z apteki – sam paragon nie wystarczy.

W programie Podatnik.info na ekranie „Zaznacz odliczenia dotyczące podatnika” zaznacz pole „wydatki na cele rehabilitacyjne (m.in. leki)”. W okienku, które się otworzy, w części „Faktycznie poniesione przez podatnika wydatki na leki za poszczególne miesiące” wpisz pełne kwoty wydatków osobno dla każdego miesiąca (od I do XII). Nie odejmuj 100 zł samodzielnie – program sam policzy sumę i kwotę możliwą do odliczenia. Kliknij „Zapisz”, a kwota trafi do załącznika PIT/O i pomniejszy Twój dochód.

Jak rozliczyć ulgę rehabilitacyjną w Podatnik.info?

Ulga rehabilitacyjna przysługuje osobom z orzeczeniem o niepełnosprawności lub o niezdolności do pracy (np. pobierającym rentę z tytułu niezdolności do pracy), a także osobom, które utrzymują osobę niepełnosprawną. Samo osiągnięcie wieku emerytalnego nie daje prawa do ulgi – potrzebne jest orzeczenie lub decyzja.

Wydatki dzielą się na dwie grupy:

• limitowane – do 2280 zł rocznie na każdy z tytułów: używanie własnego samochodu do celów rehabilitacji lub dojazdów na zabiegi, opłacenie przewodnika osoby niewidomej, utrzymanie psa asystującego;
• nielimitowane – m.in. przystosowanie mieszkania i budynku do potrzeb niepełnosprawności, zakup sprzętu rehabilitacyjnego, turnusy rehabilitacyjne, zabiegi, odpłatny przewóz na zabiegi oraz leki (nadwyżka ponad 100 zł miesięcznie).

W programie Podatnik.info na ekranie „Zaznacz odliczenia dotyczące podatnika” zaznacz pole „wydatki na cele rehabilitacyjne (m.in. leki)”. W okienku, które się otworzy, oprócz wydatków na leki znajdziesz część „Pozostałe wydatki na cele rehabilitacyjne”. Wpisz w niej kwoty przy odpowiednich polach: utrzymanie psa asystującego, opłacenie przewodnika osoby niewidomej, używanie samochodu osobowego, zakup pieluchomajtek i podobnych wyrobów oraz pozostałe cele rehabilitacyjne. Program sam pilnuje limitów, pokazuje łączną kwotę odliczeń i po kliknięciu „Zapisz” przenosi ją do załącznika PIT/O. Dokumenty – orzeczenie oraz faktury i rachunki – zachowaj na wypadek pytań z urzędu skarbowego.

Ulga rehabilitacyjna pomniejsza dochód, więc obniży podatek tylko wtedy, gdy w ciągu roku pobierano od Ciebie zaliczki na podatek.

PIT-40A – czy trzeba rozliczać?

Formalnie nie zawsze. Jeśli w 2026 roku otrzymywałeś wyłącznie emeryturę lub rentę z ZUS albo KRUS, PIT-40A po 30 kwietnia 2027 r. zostanie uznany za Twoje zeznanie roczne. Pamiętaj jednak, że ZUS liczy w nim podatek wyłącznie od samego świadczenia i nie uwzględnia żadnych ulg ani odliczeń – nie wie o Twoich wydatkach na leki, rehabilitację czy o przekazanych darowiznach. Dlatego zanim zdasz się na PIT-40A, warto sprawdzić, czy samodzielne rozliczenie nie da Ci zwrotu podatku.

Samodzielne rozliczenie jest konieczne lub opłacalne, gdy:

• oprócz emerytury otrzymałeś PIT-11 – np. z pracy, umowy zlecenia lub umowy o dzieło,
• otrzymałeś PIT-11A (np. z zasiłkiem chorobowym) – ZUS nie oblicza w nim podatku za Ciebie,
• pobierasz emeryturę z zagranicy lub masz inne dochody z zagranicy,
• wydajesz na leki ponad 100 zł miesięcznie, ponosisz wydatki na rehabilitację lub przekazujesz darowizny,
• wychowujesz dziecko lub wnuka, nad którym sprawujesz opiekę prawną, i możesz skorzystać z ulgi na dzieci,
• możesz rozliczyć się wspólnie z małżonkiem – opłaca się to zwłaszcza wtedy, gdy jedno z małżonków ma niskie dochody.

Czy emeryt musi składać PIT?

Obowiązek złożenia własnego zeznania (najczęściej PIT-37, a przy działalności gospodarczej na skali – PIT-36) pojawia się wtedy, gdy emeryt uzyskał inne dochody opodatkowane według skali, np. z pracy lub umowy zlecenia, albo dostał od ZUS PIT-11A zamiast PIT-40A.

Brak obowiązku nie oznacza jednak, że samodzielne rozliczenie się nie opłaca. PIT-40A nie zawiera żadnych ulg – jeśli kupujesz leki, korzystasz z rehabilitacji, przekazujesz darowizny albo możesz rozliczyć się z małżonkiem, własne zeznanie może obniżyć podatek i przynieść zwrot na konto. Rozliczając się samodzielnie online, dostajesz też Urzędowe Poświadczenie Odbioru (UPO) i masz pewność, że wszystko zostało policzone tak, jak trzeba.

Termin na złożenie zeznania za 2026 rok mija 30 kwietnia 2027 r. Emeryt rozlicza się na tych samych zasadach co inni podatnicy: ma prawo do kwoty wolnej od podatku 30 000 zł, stawki 12% do 120 000 zł dochodu oraz do tych samych ulg i odliczeń.