Składka zdrowotna 2026 – sprawdź, jakie wchodzą zmiany
Rok 2026 przynosi istotne zmiany w sposobie naliczania i wysokości składki zdrowotnej dla przedsiębiorców w Polsce. To efekt nowelizacji przepisów o ubezpieczeniach zdrowotnych oraz dostosowań obowiązujących od początku stycznia. Zmiany dotyczą m.in. sposobu naliczania składki i mają poprawić system rozliczeń oraz zmniejszyć obciążenia dla większości małych i średnich przedsiębiorców.
Spis treści:
- Składka zdrowotna dla przedsiębiorców — nowe zasady od 2026 r
- Zmiana podstawy z 75% do 100% minimalnego wynagrodzenia
- Składka na zasadach ogólnych – 9% dochodu
- Składka dla podatku liniowego – 4,9% dochodu
- Ryczałt i karta podatkowa – obliczanie składki
- Limit ulgi podatkowej – 14,1 tys. zł
- Zawieszenie działalności gospodarczej, a składka zdrowotna
JSkładka zdrowotna dla przedsiębiorców — nowe zasady od 2026 r.
4 kwietnia 2025 roku Sejm przyjął ustawę ,,o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw”. Przepisy obowiązują od 1 stycznia 2026 r. i dotyczą sposobu naliczania składki zdrowotnej dla przedsiębiorców:
-
podatkiem liniowym,
-
w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych,
-
oraz karty podatkowej.
Nowe przepisy wprowadzają mechanizm minimalnej składki zdrowotnej oraz składki naliczanej procentowo od dochodu lub przychodu po przekroczeniu określonych progów, które zależą od formy opodatkowania.
Dla przedsiębiorców rozliczających się na zasadach ogólnych oraz podatkiem liniowym obowiązuje minimalna miesięczna składka zdrowotna w wysokości 9% minimalnego wynagrodzenia za pracę (4 806 zł w 2026 r.), czyli 432,54 zł. Po przekroczeniu progów dochodowych składka naliczana jest procentowo od faktycznie osiągniętego dochodu.
W przypadku ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych podstawę wymiaru składki stanowią wartości odpowiadające 60%, 100% lub 180% przeciętnego wynagrodzenia.
Zmiana podstawy z 75% do 100% minimalnego wynagrodzenia
W pierwotnej wersji ustawy procedowanej w Sejmie przewidywano ustalenie podstawy wymiaru składki zdrowotnej na poziomie 75% minimalnego wynagrodzenia. Jednak w ostatecznym brzmieniu przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2026 r. podstawę tę podniesiono do 100% minimalnego wynagrodzenia.
Oznacza to, że w 2026 roku minimalna podstawa wymiaru składki zdrowotnej wynosi 4 806 zł. Poprzednia podstawa wynosiła 3 604,50 zł, czyli 75% z 4 806 zł. Nowa podstawa to 4 806 zł, co oznacza wzrost o 1 201,50 zł, czyli 33,33%.
Ten wzrost podnosi minimalną składkę zdrowotną, co powoduje większe obciążenie dla przedsiębiorców. Jednak wpływ nie ogranicza się do tej jednej składki. Podstawy wymiaru obejmują wartości liczone jako 60%, 100% i 180% przeciętnego wynagrodzenia z IV kwartału 2025. Te progi wpływają na różne kategorie ubezpieczonych, na przykład na osoby prowadzące działalność gospodarczą i na zatrudnionych w określonych grupach.
Minimalna składka zdrowotna i jej wpływ na podstawę
Jednym z kluczowych elementów zmian jest minimalna podstawa wymiaru składki zdrowotnej.
Dla przedsiębiorców rozliczających się na zasadach ogólnych minimalna podstawa wymiaru składki zdrowotnej w okresie od 1 lutego 2026 r. do 31 stycznia 2027 r. wynosi 4 806 zł, czyli kwotę minimalnego wynagrodzenia obowiązującą na pierwszy dzień roku składkowego.
Przedsiębiorcy opodatkowani kartą podatkową opłacają składkę zdrowotną w stałej wysokości, obliczanej jako 9% minimalnego wynagrodzenia, co w 2026 roku oznacza miesięczną składkę w wysokości 432,54 zł.
Progi przychodowe: 60%, 100%, 180%
Progi przychodowe 60%, 100% i 180% to wskaźniki oparte na przeciętnym wynagrodzeniu, które w 2026 roku będą wyznaczały podstawy wymiaru składki zdrowotnej. Oblicza się je jako 60%, 100% lub 180% przeciętnego wynagrodzenia. Wskaźnik publikowany jest przez GUS.
Wybór progu zależy od zasad opodatkowania oraz od wysokości przychodów. W praktyce ma to wpływ na stawki dla podatników, którzy rozliczają się na zasadach ogólnych, na ryczałcie czy na karcie podatkowej.
Błąd w wyborze progu wymaga korekty rozliczeń i może pociągać za sobą sankcje podatkowe.
Składka na zasadach ogólnych – 9% dochodu
Składka zdrowotna wynosi 9% dochodu, jednak minimalna miesięczna składka dla przedsiębiorców wynosi 432,54 zł. Jeżeli składka zdrowotna obliczona procentowo od dochodu jest niższa niż 432,54 zł, przedsiębiorca zobowiązany jest do opłacenia składki w wysokości minimalnej. Oznacza to, że jeśli obliczona kwota według dochodu jest niższa niż 432,54 zł, przedsiębiorca i tak płaci tę minimalną składkę, co zapewnia podstawowe ubezpieczenie zdrowotne niezależnie od dochodu.
Podstawa wymiaru może uwzględniać różne poziomy przeciętnego wynagrodzenia: 60%, 100% albo 180% przeciętnego wynagrodzenia za IV kwartał 2025 r. Wyższy wskaźnik powiększa podstawę i tym samym końcową kwotę składki.
Składka dla podatku liniowego – 4,9% dochodu
Podatek liniowy opodatkowany jest stawką 19%. Składka zdrowotna wynosi 4,9% dochodu, przy czym w 2026 roku obowiązuje minimalna składka w wysokości 432,54 zł miesięcznie. Oznacza to, że jeżeli 4,9% osiągniętego dochodu będzie niższe niż ta kwota, przedsiębiorca zobowiązany jest do zapłaty składki minimalnej.
Składka zdrowotna naliczana jest od dochodu, jednak nie może być obliczana od podstawy niższej niż 100% minimalnego wynagrodzenia, które w 2026 roku wynosi 4 806 zł.
W 2026 roku podatnicy na podatku liniowym mogą odliczyć składkę zdrowotną do limitu 14 100 zł rocznie. Nadwyżka ponad ten limit nie podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania.
Przykładowo, przy rocznym dochodzie w wysokości 50 000 zł, składka zdrowotna wyniesie 2 450 zł rocznie (4,9% × 50 000 zł).
Ryczałt i karta podatkowa – obliczanie składki
Sposób naliczania składki różni się w zależności od tego, czy rozliczasz się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, czy kartą podatkową.
- Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – podstawa wymiaru składki może wynosić 60%, 100% lub 180% przeciętnego wynagrodzenia (publikowanego przez GUS za IV kwartał 2025 r.). Składkę oblicza się, mnożąc tę podstawę przez stałą stawkę 9% dla części ryczałtowej. Na przykład, jeśli podstawa wynosi 100% przeciętnego wynagrodzenia (P), składka zdrowotna wyniesie 0,09 × P.
- Karta podatkowa – podstawą opodatkowania w tej sytuacji jest minimalne wynagrodzenie. Składka jest stałą kwotą, a możliwości odliczeń są ograniczone. Od 2026 roku minimalna składka roczna wynosi 3 779,46 zł (okres rozliczeniowy: styczeń–grudzień), co odpowiada 9% podstawy wymiaru. Kwota ta stanowi ostateczną wysokość składki i nie podlega dalszemu mnożeniu
Pamiętaj, że przypadku problemów z wyliczeniem składek, pomocne są kalkulatory podatkowe. Znacząco ułatwiają precyzyjne wyliczenia, co jest szczególnie pomocne przy zmiennych przychodach i różnych zakresach podstawy wymiaru.
Limit ulgi podatkowej – 14,1 tys. zł
Limit ulgi na składkę zdrowotną w 2026 roku wynosi 14,1 tys. zł rocznie a nadwyżka ponad ten limit nie podlega odliczeniu. W praktyce limit wpływa na sposób rozliczania składek i zasady opodatkowania. Przykładowo, jeśli zapłacisz składki wyższe od limitu, nie odliczysz ich w całości.
Mniejsze odliczenia podwyższają podstawę opodatkowania, co z kolei zwiększa należny podatek. Dodatkowo oznacza to większą kwotę do uregulowania w rozliczeniu rocznym.
Zawieszenie działalności gospodarczej, a składka zdrowotna
Przy zawieszeniu działalności gospodarczej przedsiębiorca nie musi opłacać składki zdrowotnej za miesiące, w których działalność jest zawieszona — pod warunkiem właściwego zgłoszenia zawieszenia w CEIDG. Więcej szczegółów znajdziesz w artykule ,,Składka zdrowotna a zawieszenie działalności”.
Pamiętaj, że nieznajomość przepisów o ubezpieczeniach społecznych, może skutkować sankcjami i odsetkami, dlatego warto dokładnie poznać przepisy.
Podsumowanie
Prawidłowe sporządzenie i rozliczenie składki zdrowotnej ma kluczowe znaczenie dla poprawnego ustalenia podatku dochodowego. Znajomość zasad wyceny, terminów i obowiązków dokumentacyjnych pozwala uniknąć korekt, sporów z urzędem skarbowym i sankcji podatkowych.
Jeżeli masz dodatkowe wątpliwości dotyczące kwestii składki zdrowotnej, zachęcamy do skorzystania z bezpłatnego programu Podatnik.info. Jako użytkownik zyskujesz możliwość zadawania pytań naszym ekspertom, a także otrzymasz pomoc w rozliczeniu deklaracji PIT nawet w 5 minut.
Źródła
-
ZUS – minimalna składka zdrowotna w 2026 r. (podstawa wymiaru i wysokość składki): https://www.zus.pl/-/przedsi%C4%99biorcy-opodatkowani-na-zasadach-og%C3%B3lnych-lub-w-formie-karty-podatkowej.-minimalna-sk%C5%82adka-na-ubezpieczenie-zdrowotne-w-2026-r.
-
Biznes.gov.pl – zmiany podatkowe od 2026 roku (składka zdrowotna): https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/006390
-
Gov.pl – ustawa o zmianie zasad naliczania składki zdrowotnej od 2026 r.: https://www.gov.pl/web/finanse/sejm-przyjal-ustawe-zmieniajaca-podstawe-wymiaru-skladki-zdrowotnej-dla-przedsiebiorcow
