Danina solidarnościowa – kto musi ją zapłacić i jak ją obliczyć?
Danina solidarnościowa to dodatkowe obciążenie osób fizycznych, których określone dochody przekraczają 1 mln zł rocznie. Wynosi 4% nadwyżki ponad ten próg i jest rozliczana niezależnie od podatku dochodowego. Sprawdź, kto musi ją zapłacić w 2026 roku, jakie dochody uwzględnić przy obliczeniach, co można odliczyć oraz jak i kiedy złożyć deklarację DSF-1.
Co to jest danina solidarnościowa i jaki jest cel jej wprowadzenia?
Danina solidarnościowa obowiązuje od 1 stycznia 2019 roku. Jest dodatkowym świadczeniem publicznym obciążającym osoby fizyczne osiągające wysokie dochody. Celem wprowadzenia daniny solidarnościowej było pozyskanie dodatkowych środków na finansowanie wsparcia osób z niepełnosprawnościami.
Wpływy z daniny stanowią przychód Funduszu Solidarnościowego, który finansuje zadania określone w przepisach, w tym programy wspierające osoby z niepełnosprawnościami i ich opiekunów.
Danina solidarnościowa nie zastępuje podatku dochodowego od osób fizycznych. Jest dodatkowym obciążeniem wynoszącym 4% nadwyżki określonych dochodów ponad 1 000 000 zł. Obowiązek jej zapłaty może dotyczyć przedsiębiorców, pracowników, inwestorów oraz osób uzyskujących dochody z zagranicy.
Kto musi zapłacić daninę solidarnościową w 2026 roku?
Obowiązek zapłaty powstaje, gdy suma dochodów uwzględnianych przy obliczaniu daniny, po ustawowych pomniejszeniach, przekracza 1 mln zł. Do ustalenia wysokości daniny solidarnościowej bierze się pod uwagę dochody opodatkowane na zasadach wskazanych w ustawie o PIT.
Są to przede wszystkim:
-
dochody opodatkowane według skali podatkowej, np. z pracy, emerytury, umów cywilnoprawnych i działalności gospodarczej;
-
dochody z działalności gospodarczej opodatkowane 19-procentowym podatkiem liniowym;
-
dochody kapitałowe, m.in. z odpłatnego zbycia udziałów, papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych;
-
określone dochody zagranicznej jednostki kontrolowanej, rozliczane zgodnie z art. 30f ustawy o PIT.
Przy ustalaniu obowiązku zapłaty daniny solidarnościowej uwzględnia się dochody podlegające wykazaniu m.in. w zeznaniach PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38 i PIT-CFC, a w określonych przypadkach również w rocznym obliczeniu podatku PIT-40A. Znaczenie mają zeznania, których termin złożenia przypada w okresie wskazanym w art. 30h ustawy o PIT.
Nie ma znaczenia, czy podatnik przekroczył próg dzięki jednemu źródłu dochodu, czy kilku. Przykładowo osoba zarabiająca 700 000 zł rocznie, która dodatkowo osiągnęła 500 000 zł dochodu ze sprzedaży akcji, może zostać zobowiązana do zapłaty daniny solidarnościowej.
Próg 1 mln zł jest indywidualny. Małżonkowie obliczają daninę oddzielnie, nawet jeżeli wspólnie rozliczają podatek dochodowy.
Jakie dochody nie są objęte daniną solidarnościową?
Nie wszystkie dochody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych zwiększają podstawę daniny solidarnościowej.
Nie uwzględnia się w niej co do zasady przychodów opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, w tym przychodów z najmu prywatnego. Poza podstawą pozostają również dochody z prywatnej sprzedaży nieruchomości rozliczane w PIT-39.
Danina nie obejmuje także typowych dywidend oraz odsetek od lokat bankowych, od których pobierany jest zryczałtowany podatek dochodowy.
Warto jednak odróżnić otrzymanie dywidendy od odpłatnego zbycia udziałów. Dochód uzyskany ze sprzedaży udziałów w spółce może zwiększyć podstawę daniny solidarnościowej.
Czy sprzedaż udziałów i papierów wartościowych podlega daninie solidarnościowej?
Tak. Do dochodów objętych daniną należą m.in. dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, udziałów w spółkach oraz określonych pochodnych instrumentów finansowych.
Uwzględnia się również dochody z tytułu objęcia udziałów lub akcji w spółce w zamian za wkład niepieniężny inny niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, jeżeli podlegają opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30b ustawy o PIT.
Nie oznacza to jednak, że każda transakcja na rynku kapitałowym powoduje konieczność zapłaty daniny. Znaczenie ma dochód ustalony zgodnie z właściwymi przepisami, a następnie jego suma z pozostałymi dochodami uwzględnianymi przy obliczeniu daniny solidarnościowej.
Przykładowo podatnik, który osiągnął 800 000 zł dochodu z działalności gospodarczej oraz 400 000 zł dochodu z odpłatnego zbycia udziałów, powinien uwzględnić oba źródła przy ustalaniu obowiązku zapłaty.
Jak obliczyć daninę solidarnościową?
Podstawę wymiaru stanowi dochód przekraczający 1 mln zł, ustalony po uwzględnieniu ustawowych pomniejszeń. Stawka daniny solidarnościowej wynosi 4%.
Aby prawidłowo przeprowadzić wyliczenie daniny solidarnościowej:
-
Zsumuj dochody objęte daniną, wykazane we właściwych zeznaniach podatkowych.
-
Uwzględnij dopuszczalne pomniejszenia, w tym określone składki na ubezpieczenia społeczne podatnika.
-
Od otrzymanej kwoty odejmij 1 000 000 zł.
-
Oblicz 4% nadwyżki dochodu podatnika ponad ustawowy próg.
Jeżeli wynik po pomniejszeniach nie przekracza miliona złotych, danina solidarnościowa nie wystąpi.
Przykład obliczenia daniny solidarnościowej
Podatnik uzyskał w 2025 roku 1 500 000 zł dochodów objętych daniną. Po uwzględnieniu dopuszczalnych pomniejszeń pozostało 1 400 000 zł.
| Element obliczenia | Kwota |
|---|---|
| Dochód po pomniejszeniach | 1 400 000 zł |
| Próg ustawowy | 1 000 000 zł |
| Nadwyżka podlegająca daninie | 400 000 zł |
| Danina solidarnościowa – 4% | 16 000 zł |
W tym przypadku danina solidarnościowa wynosi 16 000 zł. Podatnik nie płaci dodatkowych 4% od całego dochodu, lecz wyłącznie od nadwyżki ponad milion złotych.
Jakie składki i odliczenia zmniejszają podstawę daniny solidarnościowej?
Przy obliczaniu daniny solidarnościowej można uwzględnić składki na ubezpieczenia społeczne określone w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a oraz art. 30c ust. 2 pkt 2 ustawy o PIT. Dotyczy to m.in. składek na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, a także innych składek spełniających ustawowe warunki.
Nie można jednak dwukrotnie pomniejszyć podstawy o te same składki. Jeżeli zostały już uwzględnione jako koszty uzyskania przychodów, nie podlegają ponownemu odliczeniu. Przy ustalaniu podstawy daniny należy uwzględnić zasady odliczania składek właściwe dla poszczególnych źródeł dochodów.
Dodatkowo podstawę daniny można pomniejszyć o kwoty wskazane w art. 30f ust. 5 ustawy o PIT, dotyczące dochodów zagranicznej jednostki kontrolowanej.
Nie wszystkie odliczenia przysługujące przy rocznym rozliczeniu podatku dochodowego zmniejszają jednak podstawę daniny. Przykładowo ulga na dzieci czy ulga termomodernizacyjna nie obniżają jej automatycznie. Dlatego nie należy utożsamiać podstawy obliczenia daniny solidarnościowej z podstawą opodatkowania wykazaną w rocznym PIT.
Danina solidarnościowa a działalność gospodarcza
Przedsiębiorca opodatkowany według skali podatkowej albo podatkiem liniowym może być zobowiązany do zapłaty daniny solidarnościowej, jeżeli jego dochody objęte daniną przekroczą ustawowy próg.
W przypadku podatku liniowego stawka 19% nie zastępuje daniny. Jeżeli przedsiębiorca osiąga odpowiednio wysokie dochody, od nadwyżki ponad milion złotych musi dodatkowo zapłacić 4%.
Inaczej wygląda sytuacja przedsiębiorców rozliczających działalność gospodarczą ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Przychody opodatkowane w tej formie nie są uwzględniane przy obliczaniu daniny solidarnościowej.
Jeśli jednak przedsiębiorca osiąga jednocześnie dochody z innych źródeł, np. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, mogą one powodować powstanie obowiązku zapłaty.
Danina solidarnościowa a dochody zagranicznej spółki kontrolowanej
Do podstawy obliczenia daniny solidarnościowej mogą być zaliczane także dochody zagranicznej jednostki kontrolowanej, określanej skrótem CFC.
Dotyczy to podatników uzyskujących dochody zagranicznej spółki kontrolowanej lub innego podmiotu spełniającego warunki określone w art. 30f ustawy o PIT. Przy ustalaniu dochodu znaczenie mają m.in. udział podatnika w zagranicznej jednostce kontrolowanej, rodzaj osiąganych przez nią przychodów oraz zasady opodatkowania.
Nie każda zagraniczna spółka, w której polski podatnik posiada udziały, jest automatycznie uznawana za CFC. Konieczne jest sprawdzenie ustawowych przesłanek.
Jeżeli podatnik uzyskuje dochody zagranicznej jednostki kontrolowanej podlegające opodatkowaniu w Polsce, powinien uwzględnić je przy obliczaniu daniny solidarnościowej, z zastosowaniem przewidzianych prawem pomniejszeń.
Deklaracja DSF-1 – jak i kiedy rozliczyć daninę solidarnościową?
Podatnik zobowiązany do zapłaty daniny musi samodzielnie obliczyć jej wysokość oraz złożyć deklarację DSF-1. Jest to odrębny formularz, którego nie zastępuje zeznanie PIT-36, PIT-36L ani PIT-38.
W 2026 roku termin złożenia deklaracji oraz zapłaty daniny za dochody uwzględniane w rozliczeniu za 2025 rok upłynął 30 kwietnia 2026 roku. Co do zasady termin przypada 30 kwietnia każdego roku. Jeżeli ostatni dzień terminu przypada w sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, termin przesuwa się na najbliższy dzień, który nie jest sobotą ani dniem wolnym od pracy.
Aktualny formularz DSF-1 można wypełnić online lub pobrać w formacie PDF na stronie Ministerstwa Finansów .
W deklaracji wykazuje się m.in. wysokość dochodów objętych daniną solidarnościową, ustawowe pomniejszenia, podstawę obliczenia daniny oraz należną kwotę.
Gdzie wpłacić daninę solidarnościową?
Daninę solidarnościową należy wpłacić na indywidualny mikrorachunek podatkowy. Jest to ten sam rachunek, który służy do regulowania innych należności obsługiwanych przez mikrorachunek, m.in. PIT.
Numer rachunku można sprawdzić w oficjalnym generatorze mikrorachunku podatkowego Ministerstwa Finansów .
Wykonując przelew podatkowy, należy wybrać odpowiedni symbol płatności, wskazać właściwy okres i podać kwotę daniny solidarnościowej. Wpłaty należy dokonać w terminie przewidzianym na złożenie deklaracji DSF-1.
FAQ – najczęstsze pytania o daninę solidarnościową
