Gorące tematy
Kto powinien mieć obowiązek używania kas fiskalnych?
sondaż 208 głosów
59%

Wszyscy przedsiębiorcy bez wyjątku

122 głosów
27%

Przedsiębiorcy osiągający duże obroty

56 głosów
14%

Niektóre grupy zawodowe

30 głosów

GŁOSUJ

Kalendarz podatnika
Wszyscy członkowie zarządu odpowiadają za zaległości...
Kamil Sztandera
http://sxc.hu/
Podatnik.info

Wszyscy członkowie zarządu odpowiadają za zaległości podatkowe spółki

Podziel się tym artykułem:   

Redaktor naczelny portalu Podatnik.info, Kamil Sztandera rozmawia z Panią Anną Łukaszewicz-Obierską, radcą prawnym z kilkunastoletnim doświadczeniem zawodowym, współzałożycielem i partnerem w kancelarii WKB. 

Anna Łukaszewicz-Obierska specjalizuje się w kompleksowej obsłudze dużych firm, przede wszystkim w zakresie umów handlowych i struktur podatkowych. 6 listopada 2013 r. była jedną z prelegentek na organizowanym przez Instytut Allerhanda V Polskim Kongresie Prawa Upadłościowego i Naprawczego – INSO 2013, na którym wyjaśniła problematykę związaną z odpowiedzialnością członków zarządu za zaległości podatkowe spółki.

Podatnik.info: Czy odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe różni się w zależności od tego, jakiego rodzaju jest to spółka?

Anna Łukaszewicz-Obierska: Tak. Za zaległości podatkowe spółek kapitałowych (tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej), zarówno już powstałych, jak i jeszcze będących w organizacji, odpowiadają członkowie zarządu solidarnie całym swoim majątkiem. Oczywiście, dopiero wówczas, gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna.

Natomiast w spółce cywilnej oraz spółkach osobowych - zarząd co do zasady nie funkcjonuje. Odpowiedzialność za ich zobowiązania ponoszą wspólnicy (za wyjątkiem komandytariuszy spółek komandytowych oraz akcjonariuszy spółek komandytowo-akcyjnych), bez ograniczenia całym swoim majątkiem, solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami.

Podatnik.info: Czy egzekucja zaległości podatkowych jest prowadzona tylko z majątku spółki?

AŁ-O: W pierwszej kolejności to spółka kapitałowa odpowiada swoim majątkiem za własne zobowiązania. W przypadku, gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się w całości lub w części bezskuteczna, to następnie będzie prowadzona z majątku osobistego członków zarządu, oczywiście po wydaniu decyzji o odpowiedzialności jako osoby trzeciej.

Z kolei gdy spółki kapitałowe w organizacji nie posiadają zarządu, odpowiedzialność ponosić będą ich pełnomocnicy, a jeśli i oni nie zostali powołani, odpowiadać będą wspólnicy, ale tylko jeżeli wskazane podmioty nie uwolnią się od odpowiedzialności poprzez udowodnienie spełnienia czynności, do których byli zobowiązani w przypadku pojawienia się podstaw do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki.

Podatnik.info: Czy egzekucja zaległości podatkowych może być prowadzona z majątku prywatnego członków zarządu spółki?

AŁ-O: Tak, instytucja odpowiedzialności członków zarządu polega właśnie na tym, że odpowiadają oni całym swoim majątkiem (prywatnym). Warto zauważyć, iż przez pojęcie całego majątku należy rozumieć nie tylko majątek odrębny członka zarządu, ale także w odniesieniu do osoby pozostającej w małżeńskiej wspólności majątkowej, majątek wspólny jej i współmałżonka.

Podatnik.info: Czy odpowiedzialność majątkowa członków zarządu za zaległości podatkowe jest uzależniona od pełnionej w nim funkcji?

AŁ-O: W myśl art. 116 Ordynacji podatkowej, członek zarządu może odpowiadać tylko za te zaległości podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez niego tej funkcji.

Warto mieć na uwadze, że zgodnie z orzecznictwem sadów administracyjnych na ogół odpowiadają wszyscy członkowie zarządu. Nawet takie okoliczności jak brak faktycznego wpływu na podejmowanie decyzji w spółce, czy też urlop macierzyński lub wychowawczy nie zawęża zakresu odpowiedzialności członka zarządu. Tak wynika z wyroku WSA w Olsztynie z 10 marca 2010 r. o sygnaturze I SA/Ol 44-46/10. Generalnie ważne jest to, czy podatnik pełnił funkcję członka zarządu.

Podatnik.info: Oznacza to, że odpowiedzialność majątkową za zaległości podatkowe ponosi nie tylko prezes zarządu, ale wszyscy jego członkowie?

AŁ-O: Nie ma znaczenia funkcja pełniona w zarządzie, ale samo wchodzenie w jego skład przez daną osobę. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki dotyczy każdego członka zarządu. Dodatkowo bez znaczenia jest zakres wykonywanych obowiązków oraz nazwa nadanej funkcji. Nieistotny jest również sposób w jaki członek zarządu wypełniał swoje obowiązki.

Warto wspomnieć, że członkowie zarządu nie mogą uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, powołując się np. na brak wpływu na proces decyzyjny w firmie, ponieważ zarząd liczy bardzo dużo osób.

Podatnik.info: Czyli członkowie zarządu ponoszą solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki?

AŁ-O: Tak, jest to literalnie wskazane w ustawie. Tę kwestię regulują przepisy kodeksu cywilnego. Zgodnie z nimi wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna. Zaspokojenie roszczeń wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia od odpowiedzialności pozostałych. Oznacza to, że wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela. W praktyce wygląda to tak, że wierzyciel kieruje swoje roszczenia do wszystkich dłużników, tj. w tym wypadku członków zarządu spółki.

Niemniej jednak, w Uchwale Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 9 marca 2009 r. (sygn. I FPS 4/08) wskazano, że organy podatkowe powinny prowadzić postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki wobec wszystkich osób mogących ponosić taką odpowiedzialność. NSA uznał bowiem, iż możliwość pozostawienia w gestii fiskusa wyboru osoby, wobec której wszczyna postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich musiałaby oznaczać działanie organu podatkowego w ramach tzw. uznania administracyjnego, do którego konieczne jest istnienie wyraźnego upoważnienia ustawowego. Natomiast, przepisy Ordynacji podatkowej, regulujące kwestie odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania podatkowe spółek kapitałowych takiego upoważnienia nie dają.

Podatnik.info: W jaki sposób fiskus może ustalić, czy dana osoba w momencie upływu terminu płatności zobowiązań, z tytułu których powstały zaległości podatkowe, w rzeczywistości była członkiem zarządu spółki?

AŁ-O: Najprostszym sposobem na zweryfikowanie czy dana osoba w rzeczywistości znajdowała się w składzie zarządu spółki jest sprawdzenie danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym (wystarczy uzyskanie odpisu pełnego KRS danej spółki, który jest wydawany każdemu zainteresowanemu). Taki dokument można również uzyskać drogą elektroniczną na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości. W pełnym odpisie wykazany jest (w każdym bądź razie powinien) jedynie aktualny stan faktyczny spółki.

Należy jednak pamiętać, że wpis do KRS ma charakter deklaratoryjny. Trzeba mieć na uwadze, że powołanie, odwołanie lub rezygnacja z funkcji w zarządzie jest dokonywane na mocy uchwały walnego zgromadzenia spółki i na tej podstawie powinno się gruntownie zbadać kwestię odpowiedzialności danej osoby. Stanowisko to potwierdza najnowsze orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA z 27 lutego 2013 r., sygn. I FSK 416/12, w którym to uchwała zgromadzenia wspólników jest wiążąca).

Podatnik.info: Kiedy egzekucja za zaległości podatkowe spółki jest bezskuteczna?

AŁ-O: Bezskuteczność polega na tym, że nie istnieją jakiekolwiek możliwości uregulowania zaległości podatkowych z majątku spółki, a egzekucja prowadzona była różnymi metodami z całego jej majątku. Z reguły bezskuteczność egzekucji formalnie potwierdzi organ ją prowadzący.

Ma to istotne znaczenie, ponieważ instytucja odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe, czyli członków zarządu ma mieć charakter instytucji odpowiedzialności subsydiarnej i stanowi wyjątek od reguły, gdyż jest to odpowiedzialność za cudzy dług.


Dziękuje za rozmowę.


Podatnik.info 

Podziel się tym artykułem:   
comments powered by Disqus
Grupa SIS
NewConnect.infoNewConnect.info Podatnik.infoPodatnik.info Korporaty.plKorporaty.pl