Gorące tematy
Czy 500 zł na dziecko to dobry pomysł?
sondaż 314 głosów
18%

Tak, gdyż przyczyni się do większej ilości urodzeń dzieci

57 głosów
21%

Nie, gdyż pieniądze trafią do niewłaściwych rodzin

65 głosów
61%

Nie jest to wystarczająca zachęta dla rodziców do posiadania dzieci

192 głosów

GŁOSUJ

Kalendarz podatnika
Kontrola krzyżowa a przedłużenie terminu zwrotu VAT
Redakcja
http://sxc.hu/
Kancelaria Skarbiec

Kontrola krzyżowa a przedłużenie terminu zwrotu VAT

Podziel się tym artykułem:   

Powszechną praktyką urzędów skarbowych weryfikujących zasadność zwrotu VAT w toku czynności sprawdzających jest przeprowadzanie tzw. "kontroli krzyżowych".

Z uwagi na fakt, że kontrole takie trwają zazwyczaj o wiele dłużej niż wynosi termin przewidziany dla zwrotu VAT, organy podatkowe wydają postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu VAT z uwagi na prowadzoną weryfikację rozliczeń w toku kontroli krzyżowej. Jednakże zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych takie działanie organów podatkowych jest bezprawne, a postanowienie przedłużające termin zwrotu VAT na tej podstawie nie wywołuje skutków prawnych.
 

Zgodnie z art. 272 Ordynacji podatkowej celem czynności sprawdzających jest: 1) sprawdzenie terminowości a) składania deklaracji, b) wpłacania zadeklarowanych podatków, w tym również pobieranych przez płatników oraz inkasentów; 2) stwierdzenie formalnej poprawności dokumentów wymienionych w pkt 1; 3) ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami. Uwzględniając charakter czynności sprawdzających określony w art. 272 Ordynacji podatkowej w doktrynie przyjmuje się, że zmierzają one przede wszystkim do zbadania i ustalenia poprawności formalnej dokumentów, stanowiąc tym samym wstępną kontrolę podatkową o charakterze formalnym.
 

W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że czynności sprawdzające to wstępna faza kontroli podatkowej, o charakterze najmniej sformalizowanym. Pozwalają one organowi zorientować się, czy nie zachodzą przesłanki do wszczęcia kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego. Czynności sprawdzające zgodnie z przepisem art. 272 pkt 3 Ordynacji podatkowej mają na celu m.in. ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1768/11; dostępne CBOSA). Podejmowanie tych czynności nie oznacza, że prowadzone jest już postepowanie dowodowe.
 

Mając z kolei na uwadze wszystkie przepisy Działu V Ordynacji podatkowej można stwierdzić, że czynności dokonywane w ramach czynności sprawdzających określone w art. 274 § 2, art. 275 § 1, 2 i 3 oraz art. 276 § 1, 2 i 5 wykraczają poza zakres formalnej kontroli. W tych jednak wypadkach ustawodawca wyraźnie wskazał zakres czynności, które organ może przeprowadzić w ramach czynności sprawdzających. W zakresie tym nie mieszczą się czynności związane z tzw. kontrolą krzyżową. Wynika to nie tylko z zakresu dopuszczalnych czynności, o których mowa we wskazanych wyżej przepisach, ale także z art. 274c § 1 Ordynacji podatkowej. Stosownie do treści tego przepisu organ podatkowy w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym lub kontrolą podatkową może zażądać od kontrahentów podatnika wykonujących działalność gospodarczą przedstawienia dokumentów, w zakresie objętym kontrolą u podatnika w celu sprawdzenia ich prawidłowości i rzetelności. Z czynności tych sporządza się protokół. Ustawodawca dopuścił, więc możliwość zażądania od kontrahentów podatnika przedstawienia dokumentów, w celu sprawdzenia zasadności zwrotu podatku VAT w związku z prowadzonym u podatnika postępowaniem podatkowym lub kontrolą podatkową. Kontrola tzw. "krzyżowa" dopuszczalna jest w ramach prowadzonego wobec podatnika postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, ale nie poza nimi. Nie ma, więc podstaw prawnych w ramach czynności sprawdzających określonych w dziale V Ordynacji podatkowej, bez wszczęcia postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, żądania od kontrahentów podatnika dokumentów w celu sprawdzenia zasadności zwrotu podatku VAT. Prowadzenie postepowania dowodowego w tym zakresie jest, bowiem niedopuszczalne.
 

Jeśli zatem organ podatkowy dokonuje weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT w toku czynności sprawdzających, tj. przed wszczęciem kontroli podatkowej to może wykorzystywać tylko instrumenty prawne, jakie przysługują mu w tym trybie. Bez wątpienia do takich instrumentów można zaliczyć, np. badanie deklaracji podatkowych, ale już nie podejmowanie czynności sprawdzających u kontrahentów podatnika. Tzw. kontrola krzyżowa nie mieści się, bowiem w kompetencjach procesowych organu podatkowego, który działa poza postępowaniem podatkowym lub kontrola podatkową. Wynika to już z samej tylko literalnej treści art. 274c § 1 Ordynacji podatkowej gdzie mowa jest o tym, że organ podatkowy, w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym lub kontrolą podatkową może żądać od kontrahentów podatnika wykonujących działalność gospodarczą przedstawienia dokumentów, w zakresie objętym kontrolą u podatnika, w celu sprawdzenia ich prawidłowości i rzetelności. Stanowisko to znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 października 2013 r., sygn. akt I SAB/Wr 7/13, wyroku NSA z dnia 17 marca 2015 r. sygn. akt I FSK 83/14, gdzie podkreśla się, że zakres zasadności zwrotu podatku od towarów i usług w trybie czynności sprawdzających ograniczony jest jedynie do weryfikacji rozliczenia podatnika, a nie jego kontrahentów.
 

Oczywiście, dopuszczalne jest w ramach czynności sprawdzających zwrócenie się przez organ podatkowy do organów podatkowych właściwych dla kontrahentów o udzielenie informacji, które są w posiadaniu tych organów (np. dotyczących statusu podatnika, czy innych informacji wynikających z deklaracji czy ewidencji będących w posiadaniu tych organów). Nie jest już jednak dopuszczalne wystąpienie o przeprowadzenie czynności z udziałem kontrahentów i z udostępnieniem przez kontrahentów ich dokumentacji.
 

Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że orzekając w sprawie o przedłużeniu terminu do zwrotu podatku organ podatkowy może zwrot VATu uzależnić od dodatkowej procedury weryfikacji podatnika, ale powołując się na konieczność przeprowadzenia takiej weryfikacji winien mieć jednocześnie na uwadze to, jakie przysługują mu w tym zakresie kompetencje procesowe, biorąc pod uwagę fazę postępowania, w jakim orzeka.
 

Tym samym, nierzadko występujące w praktyce jest podejmowanie przez organ podatkowy w toku czynności sprawdzających czynności niedopuszczalnych w tej procedurze, polegających w istocie na prowadzeniu postepowania dowodowego, które nie może wywoływać żadnych skutków prawnych. Dokonanie takich czynności nie może w związku z tym również stanowić skutecznej podstawy przedłużenia terminu do zwrotu podatku VAT, a co za tym idzie postanowienia takie podlegają uchyleniu, co z kolei prowadzi zwykle do szybszego zwrotu podatku VAT z uwagi na bezpowrotne wyekspirowanie terminu przewidzianego dla dokonania jego zwrotu. Takie rozumowanie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 maja 2015r., sygn. akt I SA/Wr 238/15.


Kamil Mysłek, Robert Nogacki
Kancelaria Prawna Skarbiec, specjalizująca się w przeciwdziałaniu bezprawiu urzędniczemu i w kontrolach podatkowych. 

Podziel się tym artykułem:   
comments powered by Disqus
Grupa SIS
NewConnect.infoNewConnect.info Podatnik.infoPodatnik.info Korporaty.plKorporaty.pl